Ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει ότι αποκλείει τη χρήση στρατιωτικής βίας, ενώ Ευρώπη και ΝΑΤΟ κρατούν αποστάσεις από κάθε συζήτηση περί κυριαρχίας
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον διερευνά μια πιθανή συμφωνία για τη Γροιλανδία, έπειτα από επαφές με το ΝΑΤΟ, υποχωρώντας παράλληλα από την απειλή επιβολής δασμών σε ευρωπαϊκούς συμμάχους που είχαν αντιταχθεί στα σχέδιά του για αμερικανική «απόκτηση» του νησιού.
Με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, ο Τραμπ έκανε λόγο για «πολύ παραγωγικές» συνομιλίες και για τη διαμόρφωση ενός «πλαισίου» ενδεχόμενης συμφωνίας, χωρίς όμως να δώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες. Δεν υπήρξε καμία ένδειξη συμφωνίας που να ικανοποιεί το αίτημά του για «ιδιοκτησία» της Γροιλανδίας, φιλοδοξία την οποία επανέλαβε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, αποκλείοντας ταυτόχρονα τη χρήση στρατιωτικής βίας.
«Διαμορφώσαμε το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας σε σχέση με τη Γροιλανδία και, στην πραγματικότητα, με ολόκληρη την Αρκτική», ανέφερε. «Αν ολοκληρωθεί, θα είναι μια εξαιρετική λύση για τις Ηνωμένες Πολιτείες και όλα τα κράτη του ΝΑΤΟ».
Διπλωματικές πηγές, ωστόσο, ξεκαθάρισαν ότι δεν υπάρχει καμία συμφωνία για αμερικανικό έλεγχο ή κυριότητα του αυτόνομου εδάφους που υπάγεται στο Βασίλειο της Δανίας. Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ θα τον ενημερώνουν απευθείας, καθώς οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε ότι «η ημέρα κλείνει καλύτερα απ’ ό,τι άρχισε», σημειώνοντας πως στόχος είναι να αντιμετωπιστούν οι αμερικανικές ανησυχίες για την ασφάλεια στην Αρκτική, «με σεβασμό στις κόκκινες γραμμές της Δανίας».
Στο περιθώριο των επαφών στο Νταβός, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει δικαιώματα εκμετάλλευσης ορυκτών. Η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικά, σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτα, αποθέματα σπάνιων γαιών, κρίσιμων για τεχνολογίες όπως τα κινητά τηλέφωνα και τα ηλεκτρικά οχήματα. «Είναι η απόλυτη μακροπρόθεσμη συμφωνία», είπε, υποστηρίζοντας ότι «βάζει όλους σε καλή θέση, ιδίως ως προς την ασφάλεια και τα ορυκτά».
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε δήλωσε ότι το ζήτημα της δανικής κυριαρχίας δεν συζητήθηκε στη συνάντησή του με τον Τραμπ. Εκπρόσωπος της Συμμαχίας ανέφερε ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Δανίας, Γροιλανδίας και ΗΠΑ θα συνεχιστούν με στόχο να διασφαλιστεί πως Ρωσία και Κίνα δεν θα αποκτήσουν οικονομικό ή στρατιωτικό αποτύπωμα στο νησί.
Αντιδράσεις προκάλεσε η εμπλοκή του ΝΑΤΟ σε θέματα ορυκτού πλούτου, με Γροιλανδή βουλευτή στο δανικό κοινοβούλιο να τονίζει ότι «τίποτα για εμάς δεν μπορεί να συζητείται χωρίς εμάς». Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, εξετάζεται ένα μοντέλο που θα επέτρεπε περισσότερες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, κατά τα πρότυπα των βρετανικών κυρίαρχων βάσεων στην Κύπρο. Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν υπογράμμισε ότι μπορούν να συζητηθούν πολιτικά, επενδυτικά και ζητήματα ασφάλειας, όχι όμως η κυριαρχία.
Στο οικονομικό πεδίο, ο Τραμπ απέσυρε την απειλή επιβολής δασμών 10% και στη συνέχεια 25% σε εισαγωγές από ευρωπαϊκές χώρες, δηλώνοντας ότι «βάσει της κατανόησης που επετεύχθη» οι δασμοί δεν θα εφαρμοστούν. Στο Νταβός, πάντως, υιοθέτησε συγκρουσιακό τόνο, επιτιθέμενος σε Ευρωπαίους ηγέτες, επικρίνοντας τις μεταναστευτικές και οικονομικές πολιτικές της Ευρώπης και αμφισβητώντας τη συνοχή της διατλαντικής συμμαχίας.
Παρά τις αιχμές, ένα σημείο καθησύχασε τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες: η ρητή δήλωσή του ότι δεν θα χρησιμοποιήσει βία για τη Γροιλανδία. Ωστόσο, επέμεινε ότι επιδιώκει «πλήρη ιδιοκτησία», προειδοποιώντας πως «όσοι πουν όχι, θα το θυμόμαστε». Οι τοποθετήσεις αυτές άφησαν εμφανές αποτύπωμα στο ακροατήριο του Νταβός, που παρακολούθησε σιωπηλό και εμφανώς προβληματισμένο μια ομιλία γεμάτη αιχμές, ιστορικούς ισχυρισμούς και έντονη κριτική προς την Ευρώπη.
Στο τέλος, ο Τραμπ προσπάθησε να κλείσει σε χαμηλότερους τόνους, όμως το μήνυμα είχε ήδη δοθεί: η Γροιλανδία παραμένει κεντρικό ζήτημα στην ατζέντα του, ακόμη κι αν, προς το παρόν, η αντιπαράθεση μεταφέρεται από τις απειλές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
