Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά στην κατάρτιση σχεδίου δράσης που θα καθορίζει τη διαδικασία αντίδρασης όταν ένα κράτος-μέλος ενεργοποιεί το Άρθρο 42.7 της Συνθήκης
Οι χώρες της Ευρώπης κινούνται προς την κατεύθυνση ενίσχυσης και πρακτικής δοκιμής της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής που προβλέπεται στις ευρωπαϊκές συνθήκες, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης.
Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της αυξανόμενης αβεβαιότητας γύρω από τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στο ΝΑΤΟ και την Ευρώπη, ιδιαίτερα μετά τις αντιφατικές επιλογές της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ και τις επανειλημμένες αιχμές προς Ευρωπαίους συμμάχους.
Όπως ανέφερε ο Κύπριος πρόεδρος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά στην κατάρτιση σχεδίου δράσης που θα καθορίζει τη διαδικασία αντίδρασης όταν ένα κράτος-μέλος ενεργοποιεί το Άρθρο 42.7 της Συνθήκης. Η δήλωση έγινε κατά την άφιξη των Ευρωπαίων ηγετών σε άτυπη σύνοδο κορυφής που πραγματοποιείται στην Κύπρο.
Η συγκεκριμένη ρήτρα προβλέπει ότι σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκή Ένωση, τα υπόλοιπα κράτη υποχρεούνται να προσφέρουν βοήθεια και συνδρομή με κάθε διαθέσιμο μέσο. Ωστόσο, παραμένουν ασαφείς βασικές πτυχές εφαρμογής της, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για συγκεκριμενοποίηση.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έθεσε ενδεικτικά ερωτήματα σχετικά με την επιχειρησιακή ενεργοποίηση της ρήτρας, όπως το ποια κράτη θα ανταποκριθούν πρώτα και ποιες θα είναι οι άμεσες ανάγκες της χώρας που ζητά συνδρομή. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός λειτουργικού σχεδίου που θα μπορεί να εφαρμοστεί σε πραγματικές συνθήκες.
Μέχρι σήμερα, το Άρθρο 42.7 έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά, από τη Γαλλία, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2015. Παρ’ όλα αυτά, οι πρακτικές συνέπειες και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την εφαρμογή του παραμένουν περιορισμένα προσδιορισμένες.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει τη διεξαγωγή ασκήσεων προσομοίωσης («war games»), αρχικά σε επίπεδο πρεσβευτών στις Βρυξέλλες τον Μάιο και στη συνέχεια σε επίπεδο υπουργών, όπως είχε γνωστοποιηθεί στις 17 Απριλίου από αξιωματούχο της ΕΕ.
Η κινητικότητα αυτή συνδέεται και με τις ανησυχίες που προκαλούν οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, γεγονός που ενισχύει τις ευρωπαϊκές επιδιώξεις για ισχυρότερη συλλογική άμυνα.
Παράλληλα, οι 27 επιδιώκουν πιο ενεργό ρόλο στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης. Το ζήτημα συζητήθηκε στην Κύπρο πριν από γεύμα εργασίας με ηγέτες της περιοχής, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι από τον Λίβανο, την Αίγυπτο, τη Συρία και την Ιορδανία.
Ο πρόεδρος της Γαλλία, Εμανουέλ Μακρόν, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής παρέμβασης, επισημαίνοντας ότι η σταθερότητα στην περιοχή αποτελεί κοινό συμφέρον. Την ίδια στιγμή, αναφέρθηκε στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ με το Ιράν, όπου, όπως σημείωσε, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να κινηθεί χωρίς χρονική πίεση, ενώ η εκεχειρία παραμένει εύθραυστη.
Ο Εμανουέλ Μακρόν στάθηκε επίσης στη σημασία της σταθερότητας στον Λίβανο, τονίζοντας την ετοιμότητα της Γαλλίας να διοργανώσει διάσκεψη στήριξης των λιβανικών ενόπλων δυνάμεων, εφόσον υπάρξει σχετικό αίτημα από τη Βηρυτός.
Από την πλευρά του, ο Νίκος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να εντείνει τις προσπάθειές της στη Μέση Ανατολή, προτείνοντας την ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες της περιοχής. Μεταξύ άλλων, έκανε λόγο για την ανάγκη έναρξης συνομιλιών με τον Λίβανο για μια συνολική στρατηγική συνεργασία, αλλά και για σταδιακή προσέγγιση με το καθεστώς της Δαμασκός, παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να ισχύουν κυρώσεις.
Στο γεύμα εργασίας που πραγματοποιείται στη Μαρίνα της Αγίας Νάπας συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν, ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντελφατάχ αλ-Σίσι, ο πρόεδρος της Συρίας Αχμεντ αλ-Σάρα και ο διάδοχος του θρόνου της Ιορδανίας, Χουσεΐν μπιν Αμπντάλα.
