H ΕΕ δεν παράγει επαρκείς ποσότητες καυσίμων
Οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων αναμένεται να παραμείνουν ιδιαίτερα υψηλές και τα κέρδη των αεροπορικών εταιρειών υπό πίεση, καθώς η συνεχιζόμενη διακοπή της μεταφοράς καυσίμων μέσω των Στενών του Ορμούζ αυξάνει το κόστος και τον κίνδυνο ελλείψεων, την ώρα που ξεκινά η περίοδος αιχμής των ταξιδιών.
Η ΕΕ δεν παράγει επαρκείς ποσότητες καυσίμων αεριωθούμενων για να καλύψει τη ζήτηση, με τη διυλιστική της ικανότητα να φτάνει μόλις στο 70% των αναγκών των αεροπορικών εταιρειών.
Μια παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες για τον εφοδιασμό. Η έκταση των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα αποκατασταθεί η ομαλή ροή των δεξαμενόπλοιων. Το POLITICO εξετάζει τρία πιθανά σενάρια.
Ταχεία λήξη της σύγκρουσης
Ακόμη και αν ο πόλεμος τελειώσει σύντομα και τα Στενά ανοίξουν, η κρίση δεν θα λυθεί άμεσα, καθώς τα δεξαμενόπλοια χρειάζονται πάνω από έναν μήνα για να φτάσουν στην Ευρώπη. Ο επικεφαλής της IATA, Γουίλι Γουόλς, προειδοποίησε ότι «θα χρειαστούν μήνες για να επιστρέψουμε εκεί που χρειάζεται η προσφορά». Οι τιμές των εισιτηρίων αναμένεται να παραμείνουν υψηλές όλο το καλοκαίρι.
Ωστόσο, μια γρήγορη αποκλιμάκωση θα μπορούσε να αποτρέψει μαζικές ακυρώσεις πτήσεων ή περιοριστικά μέτρα στη ζήτηση, σύμφωνα με τον αναλυτή της Kpler, Τζορτζ Σο. Ο Φρεντερίκ Ντελό εκτιμά ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει αυξημένες τιμές καυσίμων, αλλά θα αποφύγει μεγάλες ελλείψεις. «Αν όμως η κατάσταση παραταθεί, το ζήτημα δεν θα είναι η τιμή, αλλά η προσφορά», σημείωσε.
Μερική επαναλειτουργία και ασταθής τροφοδοσία
Το πιθανότερο ενδεχόμενο, σύμφωνα με ειδικούς, είναι μια μερική επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού. Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές θα παραμείνουν υψηλές και η προσφορά αβέβαιη, με πιθανές ακυρώσεις πτήσεων χαμηλής απόδοσης και περιοδικούς περιορισμούς καυσίμων σε ορισμένα αεροδρόμια.
Οι πτήσεις αναψυχής μεγάλων αποστάσεων και οι λιγότερο δημοφιλείς περιφερειακές διαδρομές κινδυνεύουν περισσότερο. Η υψηλή τιμή των εισιτηρίων ενδέχεται να στρέψει τους ταξιδιώτες σε οδικά ταξίδια ή σε staycation, σύμφωνα με τον Άντριου Τσάρλτον. Οι αεροπορικές εταιρείες πιθανότατα θα μειώσουν σύντομες περιφερειακές πτήσεις, διατηρώντας τις πιο κερδοφόρες μεγάλες διαδρομές.
Η Lufthansa έχει ήδη ανακοινώσει 20.000 ακυρώσεις πτήσεων για εξοικονόμηση καυσίμων, ενώ και άλλες εταιρείες προειδοποιούν για αυξήσεις τιμών. «Αλλιώς θα χρεοκοπήσουμε σε λίγους μήνες», δήλωσε ο Σεμπαστιάν Ζυστούμ της Air France-KLM.
Ο επικεφαλής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη μπορεί να ξεμείνει από καύσιμα αεροσκαφών έως τις αρχές Ιουνίου. Τα αεροδρόμια βρίσκονται σε δύσκολη θέση: «Αν δεν έχουν καύσιμα, οι αεροπορικές δεν θα πετούν προς αυτά», τόνισε ο Τσάρλτον.
Συνέχεια πολέμου
Εάν η διακοπή της θαλάσσιας κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ συνεχιστεί και μέσα στο καλοκαίρι, «τα ευρωπαϊκά αποθέματα καυσίμων αεριωθούμενων κινδυνεύουν να πέσουν κάτω από τα λειτουργικά ελάχιστα», προειδοποιεί η Kpler. Σε αυτό το σημείο, η αγορά καυσίμων θα οδηγηθεί σε «πλήρη δελτίωση της ζήτησης».
Η Μαρίνα Ευθυμίου επισημαίνει ότι μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να μεταβάλει ριζικά το τοπίο, οδηγώντας σε κατανομή καυσίμων στην Ευρώπη και την Ασία, περιοχές που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής. «Ολόκληρος ο τομέας είναι εκτεθειμένος», σημειώνει, τονίζοντας ότι η κρίση είναι χειρότερη από μια απλή αύξηση της τιμής του πετρελαίου, καθώς συνδυάζει δύο προβλήματα: το κόστος και τη φυσική διαθεσιμότητα.
Παρότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απορρίπτει το πιο ακραίο σενάριο ελλείψεων στα αεροδρόμια της ΕΕ, εξακολουθεί να προετοιμάζει σχέδια έκτακτης ανάγκης. Ο Επίτροπος Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, προειδοποίησε ότι τα κράτη-μέλη ίσως χρειαστεί να μοιραστούν τα αποθέματα καυσίμων έκτακτης ανάγκης.
Οι επιπτώσεις μπορεί να επεκταθούν και στον ευρύτερο αεροπορικό κλάδο. Αν οι ακυρώσεις ξεπεράσουν το 10% της συνήθους κυκλοφορίας, οι πάροχοι ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας θα δουν τα έσοδά τους να μειώνονται, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες θα κληθούν να καλύψουν τις απώλειες, υφιστάμενες «διπλή τιμωρία». Οι εταιρείες χαμηλού κόστους θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς το επιχειρηματικό τους μοντέλο βασίζεται στην υψηλή αξιοποίηση στόλου, στα πυκνά δρομολόγια και στη ζήτηση που επηρεάζεται έντονα από τις τιμές.
