Η Μαρίν Λεπέν δεν επέστρεψε απλώς στην προεκλογική μάχη. Επέστρεψε για να διεκδικήσει, ίσως για τελευταία φορά, το πολιτικό όνειρο μιας ζωής, την κατάκτηση του Μεγάρου των Ηλυσίων. Η απόφαση του Εφετείου του Παρισιού να επικυρώσει την καταδίκη της για την υπόθεση της υπεξαίρεσης ευρωπαϊκών κονδυλίων, αλλά ταυτόχρονα να μειώσει τη διάρκεια της ποινής στέρησης του εκλογικού δικαιώματος της άνοιξε τον δρόμο για να είναι υποψήφια στις προεδρικές εκλογές τον Απρίλιο του 2027.
Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει τα δεδομένα όχι μόνο για τον Εθνικό Συναγερμό, αλλά συνολικά για το γαλλικό πολιτικό σύστημα. Μέχρι πριν από λίγες ημέρες το κυρίαρχο σενάριο ήταν ότι η ιστορική ηγέτιδα της γαλλικής Ακροδεξιάς θα έβγαινε οριστικά εκτός μάχης, αφήνοντας τη σκυτάλη στον προστατευόμενό της, τον 30χρονο Ζορντάν Μπαρντελά. Η δικαστική απόφαση ανέτρεψε αυτό το σενάριο και επανέφερε στο επίκεντρο το πρόσωπο που εδώ και 15 χρόνια μεταμόρφωσε ένα περιθωριακό κόμμα σε μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές δυνάμεις της Γαλλίας.
Η επιστροφή της, όμως, δεν είναι μια απλή πολιτική επανεμφάνιση. Είναι η επιστροφή μιας πολιτικού που θα διεξαγάγει ολόκληρη την εκστρατεία της έχοντας απέναντί της όχι μόνο τους πολιτικούς αντιπάλους της, αλλά και τη σκιά τής «και τιμωρητικής-εκδικητικής» για κάποιους δικαστικής καταδίκης. Η ίδια επιμένει ότι είναι θύμα πολιτικής δίωξης και έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα προσφύγει στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο (Cour de Cassation), διαδικασία που αναστέλλει την εφαρμογή ορισμένων πτυχών της ποινής όσο εκκρεμεί η τελική απόφαση.
Για τη Λεπέν, το 2027 μοιάζει με την τελευταία μεγάλη ευκαιρία. Εχει ήδη ηττηθεί τρεις φορές σε προεδρικές αναμετρήσεις και δύο φορές έφτασε στον δεύτερο γύρο απέναντι στον Εμανουέλ Μακρόν. Αυτή τη φορά, όμως, ο Μακρόν, παρά τη συνολική φθορά του Κέντρου, δεν θα βρίσκεται στην αφετηρία, καθώς το γαλλικό Σύνταγμα δεν του επιτρέπει να διεκδικήσει τρίτη συνεχόμενη θητεία. Η απουσία του σημερινού προέδρου δημιουργεί ένα νέο, ανοιχτό πολιτικό πεδίο.
Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών δείχνουν ότι ο Εθνικός Συναγερμός εξακολουθεί να αποτελεί την ισχυρότερη πολιτική δύναμη στον πρώτο γύρο των εκλογών, ανεξάρτητα από το ποιος θα είναι τελικά ο υποψήφιός του. Η Λεπέν έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια στη λεγόμενη «αποδαιμονοποίηση» του κόμματός της. Απομάκρυνε στελέχη που εξέφραζαν ακραίες ή αντισημιτικές θέσεις, εγκατέλειψε τη ρητορική περί εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ευρώ και επικέντρωσε τον πολιτικό της λόγο στην ακρίβεια, στην αγοραστική δύναμη, στην ασφάλεια και τη μετανάστευση. Η στρατηγική αυτή διεύρυνε σημαντικά την εκλογική της βάση και επέτρεψε στο RN να αποκτήσει πρωτοφανή κοινοβουλευτική παρουσία.
Πρωταγωνιστής
Ομως εάν υπάρχει ένας πολιτικός που επηρεάζεται περισσότερο από την επιστροφή της Λεπέν, αυτός είναι ο Ζορντάν Μπαρντελά. Ο πρόεδρος του RN προετοιμαζόταν εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο για το ενδεχόμενο να γίνει ο νεότερος υποψήφιος πρόεδρος στην Ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας. Η πιθανότητα αποκλεισμού της Λεπέν είχε μετατρέψει τον Μπαρντελά από διάδοχο σε πιθανό πρωταγωνιστή. Δεν είναι τυχαίο ότι το κόμμα είχε οργανώσει μια προσεκτική μετάβαση. Ο Μπαρντελά απέκτησε αυξημένη δημόσια παρουσία, πρωταγωνίστησε στις ευρωεκλογές και στις βουλευτικές εκλογές, ενώ ανέλαβε την καθημερινή κομματική λειτουργία, αφήνοντας στη Λεπέν τον ρόλο της ιστορικής ηγέτιδας.
Παρά την επιστροφή της, ο ρόλος του δεν υποβαθμίζεται. Αντίθετα, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι διαμορφώνεται πλέον ένα δίδυμο εξουσίας. Η ίδια η Λεπέν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι βλέπει τον Μπαρντελά ως τον φυσικό υποψήφιο για τη θέση του πρωθυπουργού σε περίπτωση νίκης της, περιγράφοντας ένα «ισχυρό δίδυμο» που θα μπορούσε να κυβερνήσει τη Γαλλία. Η δημοφιλία του Μπαρντελά δεν είναι απλώς αποτέλεσμα της προσωπικής του εικόνας. Εκφράζει μια νέα γενιά ψηφοφόρων της γαλλικής Δεξιάς και της Ακροδεξιάς, εμφανίζεται περισσότερο φιλελεύθερος στην οικονομία και λιγότερο συγκρουσιακός από τη Λεπέν, ενώ οι δημοσκοπήσεις σε ορισμένες περιπτώσεις τον εμφανίζουν ακόμη και ισχυρότερο από την πολιτική του μέντορα στον πρώτο γύρο. Και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που τον κάνει απαραίτητο για τη Λεπέν. Ωστόσο, εξακολουθεί να υστερεί σε κυβερνητική εμπειρία.
Αλλωστε ο Μπαρντελά αποτελεί την ενσάρκωση του… γαλλικού ονείρου. Το αγόρι που μεγάλωσε σε έναν δρόμο του Σεν Ντενί, στα βόρεια προάστια των Παρισίων, όπου τα καταστήματα πωλούν μπλουζάκια των 2 ευρώ και οι παράνομοι μικροπωλητές διαθέτουν λαθραία τσιγάρα στα πεζοδρόμια, έφτασε στην κορυφή της γαλλικής πολιτικής σκηνής. Ο Μπαρντελά δεν φοίτησε στις περίφημες γαλλικές Grandes Écoles που αναδεικνύουν την πολιτική και οικονομική ελίτ της χώρας και εγκατέλειψε τις πανεπιστημιακές του σπουδές.
«Μπορεί να μεγάλωσα μόλις δέκα λεπτά από το κέντρο του Παρισιού, αλλά ήταν ένας εντελώς διαφορετικός κόσμος» σημειώνει. Ενας κόσμος που σίγουρα δεν έχει τη λάμψη της Μαρία Καρολίνα ντε Μπουρμπόν ντε Ντε-Σικίλ, της Ιταλίδας πριγκίπισσας, influencer, κοσμικής περσόνας και κληρονόμου μιας οικογενειακής περιουσίας άνω των 130 εκατομμυρίων ευρώ με την οποία διατηρεί σχέση.
Τρία σενάρια για την επόμενη μέρα
Η επιστροφή της Λεπέν δεν σημαίνει ότι η αβεβαιότητα τελείωσε. Αντίθετα, η γαλλική πολιτική εισέρχεται σε μια περίοδο διαρκών ανατροπών.
Πρώτο σενάριο: Η Λεπέν παραμένει υποψήφια μέχρι τέλους, το Ανώτατο Δικαστήριο δεν ανατρέπει το εκλογικό χρονοδιάγραμμα και ο Εθνικός Συναγερμός κατεβαίνει στις εκλογές με την ιστορική του ηγέτιδα. Πρόκειται για το επικρατέστερο ενδεχόμενο μετά την απόφαση του Εφετείου.
Δεύτερο σενάριο: Προκύπτουν νέες δικαστικές ή πρακτικές δυσκολίες κατά την προεκλογική περίοδο, αναγκάζοντας τη Λεπέν να αποσυρθεί. Σε αυτή την περίπτωση ο Μπαρντελά θα ενεργοποιηθεί άμεσα, καθώς θεωρείται ο μοναδικός πολιτικός που μπορεί να διατηρήσει ενωμένο το εκλογικό ακροατήριο του RN.
Τρίτο σενάριο: Η Λεπέν παραμένει υποψήφια, αλλά μετατρέπει σταδιακά την εκστρατεία της σε μια οργανωμένη μετάβαση προς τη νέα γενιά, παρουσιάζοντας τον Μπαρντελά ως τον αυριανό ηγέτη της γαλλικής Δεξιάς. Ενα τέτοιο μοντέλο θα μπορούσε να διασφαλίσει τη συνέχεια του κόμματος ακόμη και μετά την αποχώρησή της από την ενεργό πολιτική.
Με τον Εμανουέλ Μακρόν εκτός διεκδίκησης τρίτης θητείας, η ηγέτιδα του Εθνικού Συναγερμού παραμένει από τα φαβορί, απέναντι στους Εντουάρ Φιλίπ, Γκαμπριέλ Ατάλ, Ζαν-Λικ Μελανσόν και Μπρουνό Ρεταγιό, σε μια ανοιχτή αναμέτρηση χωρίς ξεκάθαρο κυρίαρχο υποψήφιο. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν η Λεπέν μπορεί να κερδίσει τις εκλογές. Είναι αν μπορεί να μετατρέψει μια προσωπική δικαστική περιπέτεια σε πολιτικό πλεονέκτημα, εμφανιζόμενη ως η πολιτικός που αντιστάθηκε στο «σύστημα». Παράλληλα, μένει να αποδειχθεί αν ο Μπαρντελά θα παραμείνει ο διακριτικός διάδοχος ή αν, ακόμη και με τη Λεπέν υποψήφια, θα εξελιχθεί στον πραγματικό εκφραστή της επόμενης ημέρας της γαλλικής Ακροδεξιάς.
