«Ακόμη κι αν δεν το θέλει ο Μακρόν, εμείς είμαστε εδώ»

Μία εβδομάδα μετά τα άγρια επεισόδια της 17ης Οκτωβρίου, χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν το Σάββατο σε ολόκληρη τη Γαλλία υπό πρωτοφανή μέτρα ασφαλείας. Αυτά περιελάμβαναν την ανάπτυξη 70.000 αστυνομικών, χωροφυλάκων και ανδρών των δυνάμεων ασφαλείας σε όλη τη χώρα, την επιβολή απαγορεύσεων κυκλοφορίας και την απαγόρευση διαδηλώσεων σε ορισμένες περιοχές.

• Από τη Μαρία Δεναξά

Για πολλούς διαδηλωτές η αυστηρή στάση που επέδειξε η γαλλική κυβέρνηση αποτέλεσε κίνητρο και όχι αποτρεπτικό παράγοντα για τη συμμετοχή τους στις πορείες.

«Μακρόν, η Γαλλία δεν θέλει τη δικτατορία σου», «Πονάει η δημοκρατία μου», «Ακόμη κι αν δεν το θέλει ο Μακρόν, εμείς είμαστε εδώ» έγραφαν ορισμένα από τα πανό στην πορεία της γαλλικής πρωτεύουσας. Σύμφωνα με τις Αρχές, σε αυτήν συμμετείχαν 110.000 άνθρωποι, ενώ το συνδικάτο CGT κάνει λόγο για 250.000 διαδηλωτές.

Οπως και τις προηγούμενες ημέρες, ο υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνιές, βρέθηκε στο στόχαστρο της κριτικής για αποτυχία στη διατήρηση της δημόσιας τάξης. Αυτή τη φορά επέλεξε να ακολουθήσει ιδιαίτερα αυστηρή γραμμή. Σε όλες τις δηλώσεις του πριν από την έναρξη των κινητοποιήσεων επαναλάμβανε ότι οι αστυνομικές δυνάμεις θα επιδείκνυαν «τη μέγιστη αυστηρότητα» απέναντι στους μπαχαλάκηδες, που στην πλειονότητά τους προέρχονται από τα υποβαθμισμένα προάστια.

Εκτός από τους χιλιάδες αστυνομικούς στους δρόμους, ο υπουργός είχε ανακοινώσει την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου τη διάθεση «πολλών ελικοπτέρων», «έφιππων μονάδων», «τεθωρακισμένων οχημάτων», καθώς και «ειδικών μονάδων ασφαλείας» για τη διατήρηση της τάξης.

Από την πλευρά του, ο Εμανουέλ Μακρόν, καλώντας τη χώρα να επιστρέψει στην «ηρεμία», είχε δώσει αυστηρές οδηγίες στον υπουργό του σχετικά με τη χορήγηση αδειών για τη διεξαγωγή διαδηλώσεων: «Η γενική σύσταση είναι να μην πραγματοποιούνται διαδηλώσεις. Για όσους θέλουν να συνεχίσουν να διαδηλώνουν, όταν πρόκειται για συνδικαλιστικές οργανώσεις, οι περιφερειάρχες θα προτείνουν εναλλακτικές διαδρομές, ώστε να προστατευθούν τα κέντρα των πόλεών μας και ειδικότερα τα καταστήματα και τα δημόσια κτίρια […] Οταν δεν πρόκειται για συνδικαλιστικές οργανώσεις, θα απαγορεύονται οι διαδηλώσεις παντού, όπου αυτό είναι δυνατόν» ήταν η εντολή προς τον Νουνιές από τον ένοικο του Ελιζέ, κατά την έκτακτη σύσκεψη ασφαλείας που πραγματοποιήθηκε στο προεδρικό μέγαρο την Παρασκευή.

Η απόφαση επικρίθηκε ευρέως, καθώς θεωρήθηκε ότι συνιστά αυταρχικό περιορισμό, αν όχι απαγόρευση, του δικαιώματος στη διαδήλωση.

Στο Παρίσι, η διαδήλωση δεν απαγορεύτηκε, αλλά σημαδεύτηκε από ένα απρόοπτο. Ενώ η αστυνομική διεύθυνση είχε εγκρίνει τη διαδρομή από την πλατεία της Βαστίλης έως την πλατεία του Εθνους, στο ανατολικό Παρίσι -δύο παραδοσιακά σημεία κινητοποιήσεων- τελικά την ακύρωσε.

Ετσι, η πορεία ξεκίνησε τελικά από την Πορτ ντ’ Ιταλί, στα νότια της πρωτεύουσας.

Η αλλαγή της τελευταίας στιγμής προκάλεσε την έντονη αποδοκιμασία κομμάτων της Αριστεράς και της συνδικαλιστικής σύμπραξης, η οποία τελικά επέλεξε να ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή.

Ωστόσο, ανάμεσα στους διαδηλωτές του Παρισιού πολλοί ήταν εκείνοι για τους οποίους όλες αυτές οι αποφάσεις και οι αλλαγές αποτέλεσαν κίνητρο για να συμμετάσχουν στην κινητοποίηση.

«Αυτό ήταν που με παρακίνησε να συμμετάσχω. Ηρθα για να υπερασπιστώ τις θεμελιώδεις ελευθερίες μας, μεταξύ των οποίων και το δικαίωμα στη διαδήλωση» δήλωσε στη «δημοκρατία» ο Ρισάρ, φαρμακοποιός γύρω στα 30. Οπως ανέφερε στην εφημερίδα μας, εδώ και μία εβδομάδα ένα ελικόπτερο πετούσε συνεχώς πάνω από την πολυκατοικία όπου διαμένει.

Η Ανναέλ, 37 ετών, εξήγησε ότι όλα αυτά την έκαναν να αναρωτηθεί αν έπρεπε να διαδηλώσει ή όχι. «Αυτή η εβδομάδα ήταν πολύ βίαιη και με φόβισε. Γενικότερα, εδώ και μερικά χρόνια, η οικογένειά μου κι εγώ το σκεφτόμαστε πριν βγούμε να διαδηλώσουμε. Ξέρουμε ότι έχουμε μία πιθανότητα στις δύο να “φάμε” δακρυγόνα» μας είπε.

«Ούτε εγώ ήμουν στον δρόμο το προηγούμενο Σάββατο, αλλά κατέβηκα σήμερα, επειδή δεν μας θέλουν εκείνοι» φώναξε από δίπλα της η Ναταλί, που μένει στην περιφέρεια του Παρισιού.

Η διαδήλωση του Σαββάτου ήταν εξίσου πολυπληθής με εκείνη της 17ης Οκτωβρίου, αλλά αυτή τη φορά ήταν ειρηνική. Ενταση μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας σημειώθηκε μόνο προς το τέλος της πορείας, χωρίς, ωστόσο, να μπορεί να συγκριθεί με τις ταραχές, τη βία και το πλιάτσικο που βίωσε η γαλλική πρωτεύουσα μία εβδομάδα νωρίτερα.

Περισσότερη συσπείρωση παρά καταστολή

«Ομολογώ ότι οι ανακοινώσεις για την απαγόρευση των διαδηλώσεων λειτούργησαν σαν χαστούκι. Προκαλούν φόβο» παραδέχτηκε ο 27χρονος Κλεμάν, ο οποίος είδε σε αυτές μια πρόθεση φίμωσης.

«Αλλά, τελικά, μου δημιούργησαν ακόμη μεγαλύτερη επιθυμία να έρθω να διαδηλώσω». Ο νεαρός είναι απόφοιτος ανώτατης σχολής μηχανικών και είναι άνεργος εδώ και δύο χρόνια. Ο Γκαμπριέλ, συνταξιούχος που μένει στο κέντρο του Παρισιού, είδε στη λήψη τέτοιων αποφάσεων την πρόθεση να «μπει τέλος στις κινητοποιήσεις». Ωστόσο, για αρκετούς διαδηλωτές τα μέτρα αυτά συνέβαλαν περισσότερο στη συσπείρωση και την ενδυνάμωσή τους παρά στην καταστολή των διαδηλώσεων. Για τη Λετίσια, που κρατούσε ένα πανό διαμαρτυρίας στα χέρια, τα μέτρα ενίσχυσαν τη θέληση του κόσμου για να βγεί στους δρόμους. Ολοι οι διαδηλωτές με τους οποίους συνομίλησε η «δημοκρατία» συμμερίζονται την ίδια επιθυμία: έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές δεν θέλουν να σταματήσουν οι κινητοποιήσεις.
Το τέλος των διαδηλώσεων, πάντως, δεν διαφαίνεται προς το παρόν. Τα «κίτρινα γιλέκα» καλούν σε νέα κινητοποίηση το Σάββατο 31 Οκτωβρίου. Το συνδικάτο CGT έχει ήδη καλέσει σε γενική απεργία στις 5 Νοεμβρίου.