Πότε δικαιούστε προσαύξηση και πότε όχι
Η Καθαρά Δευτέρα του 2026, η οποία φέτος εορτάζεται στις 23 Φεβρουαρίου, αποτελεί το πρώτο τριήμερο της χρονιάς και σηματοδοτεί την έναρξη της Μεγάλης Σαρακοστής. Παρά τον εορταστικό της χαρακτήρα και το γεγονός ότι συνοδεύεται από κλειστά σχολεία, δημόσιες υπηρεσίες και τράπεζες, το καθεστώς της στον ιδιωτικό τομέα δεν είναι αυτονόητο.
Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, η Καθαρά Δευτέρα δεν συγκαταλέγεται στις υποχρεωτικές αργίες για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι, σε αντίθεση με το Δημόσιο, οι εργοδότες δεν δεσμεύονται αυτομάτως να αναστείλουν τη λειτουργία τους ούτε να καταβάλουν ειδική αμοιβή, εκτός αν συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πότε θεωρείται αργία
Η ημέρα μπορεί να αντιμετωπιστεί ως αργία σε τρεις βασικές περιπτώσεις:
- Όταν προβλέπεται ρητά από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ) που ισχύει για τον κλάδο ή για τη συγκεκριμένη επιχείρηση.
- Όταν περιλαμβάνεται στον εσωτερικό κανονισμό εργασίας της εταιρείας.
- Όταν έχει παγιωθεί ως επιχειρησιακό έθιμο, δηλαδή όταν η επιχείρηση παραμένει σταθερά κλειστή την Καθαρά Δευτέρα τα προηγούμενα έτη, δημιουργώντας εύλογη προσδοκία στους εργαζομένους.
Επομένως, το αν η ημέρα θα χαρακτηριστεί αργία εξαρτάται από το νομικό και συμβατικό πλαίσιο που διέπει κάθε επιχείρηση, καθώς και από τις πρακτικές που έχουν διαμορφωθεί διαχρονικά στον χώρο εργασίας.
Πώς διαμορφώνεται η αμοιβή
Με βάση τις οδηγίες της ΓΣΕΕ και του Κέντρου Πληροφόρησης Εργαζομένων & Ανέργων, ο τρόπος υπολογισμού της αμοιβής για την Καθαρά Δευτέρα 2026 διαφοροποιείται ανάλογα με το αν η επιχείρηση λειτουργεί ή όχι και με το αν η ημέρα αναγνωρίζεται ως αργία.
1. Επιχείρηση κλειστή
- Οι εργαζόμενοι με μηνιαίο μισθό λαμβάνουν κανονικά τον πλήρη μισθό τους, χωρίς καμία μείωση.
- Οι ημερομίσθιοι δικαιούνται το πλήρες ημερομίσθιο.
2. Επιχείρηση ανοικτή, ενώ η ημέρα θεωρείται αργία
- Οι μισθωτοί με μηνιαίες αποδοχές δικαιούνται προσαύξηση 75% επί του ενός εικοστού πέμπτου (1/25) του μηνιαίου μισθού τους.
- Οι ημερομίσθιοι λαμβάνουν το κανονικό ημερομίσθιο προσαυξημένο κατά 75%.
3. Επιχείρηση που δεν αναγνωρίζει την Καθαρά Δευτέρα ως αργία
- Η ημέρα αντιμετωπίζεται ως απλή εργάσιμη, χωρίς επιπλέον αποζημίωση ή προσαύξηση.
Τι πρέπει να προσέξουν οι εργαζόμενοι
Η διαφοροποίηση στο καθεστώς της Καθαράς Δευτέρας καθιστά κρίσιμο για τους εργαζομένους να γνωρίζουν τι προβλέπει η ΣΣΕ που τους καλύπτει, ο εσωτερικός κανονισμός της επιχείρησης ή η πάγια πρακτική που ακολουθείται στον χώρο εργασίας τους. Η σαφής κατανόηση των όρων αυτών είναι καθοριστική για την ορθή διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους.
Σε κάθε περίπτωση, η Καθαρά Δευτέρα παραμένει ημέρα με ιδιαίτερο κοινωνικό και θρησκευτικό συμβολισμό. Ωστόσο, σε επίπεδο ιδιωτικής απασχόλησης, η αντιμετώπισή της δεν είναι ενιαία, αλλά διαμορφώνεται από το εκάστοτε συμβατικό και επιχειρησιακό πλαίσιο.
