Αποκαλύψεις-σοκ: Δεν έχουν στοιχεία για την κοινωνική και οικονομική κατάσταση για το ένα τρίτο των δανειοληπτών!
Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τα «κόκκινα» δάνεια οι εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) στην Ελλάδα εγείρει πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Την ώρα που χιλιάδες δανειολήπτες βρίσκονται αντιμέτωποι με πιέσεις για ρυθμίσεις, κατασχέσεις και πλειστηριασμούς, το ΔΝΤ αποκαλύπτει ότι για περίπου το ένα τρίτο των οφειλετών οι servicers δεν διαθέτουν επαρκή στοιχεία ώστε να έχουν πλήρη εικόνα της οικονομικής και κοινωνικής τους κατάστασης.
Με απλά λόγια, σε χιλιάδες περιπτώσεις οι εταιρίες που διαχειρίζονται δάνεια δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ δεν γνωρίζουν βασικές πληροφορίες για τους δανειολήπτες. Δεν γνωρίζουν εάν πρόκειται για ευάλωτα νοικοκυριά, για άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας, για πολύτεκνες οικογένειες ή για περιπτώσεις που απαιτούν εξατομικευμένη αντιμετώπιση.
Αντίθετα, η έλλειψη δεδομένων δημιουργεί τον κίνδυνο να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο τόσο οι πραγματικά αδύναμοι οφειλέτες όσο και οι στρατηγικοί κακοπληρωτές.
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η έλλειψη αξιόπιστων στοιχείων δυσχεραίνει την αποτελεσματική διαχείριση του ιδιωτικού χρέους και περιορίζει τη δυνατότητα των εταιριών να προχωρούν σε βιώσιμες και δίκαιες ρυθμίσεις. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη βελτίωσης της συλλογής και ανταλλαγής πληροφοριών, ώστε οι αποφάσεις να βασίζονται στην πραγματική οικονομική κατάσταση των οφειλετών.
Η διαπίστωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι πλειστηριασμοί κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και οι πιέσεις προς τους δανειολήπτες εντείνονται. Το ερώτημα που ανακύπτει είναι κατά πόσο μπορεί να υπάρξει δίκαιη αξιολόγηση ενός οφειλέτη όταν ο διαχειριστής του δανείου του δεν διαθέτει ούτε τα βασικά στοιχεία για την οικονομική και κοινωνική του εικόνα.
Το ΔΝΤ σημειώνει ότι οι servicers έχουν επιδείξει «ιδιαίτερα αργούς ρυθμούς» στην επίλυση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, παρότι διαχειρίζονται χαρτοφυλάκια ύψους 72,6 δισ. ευρώ. Μάλιστα, το Ταμείο συνδέει τις καθυστερήσεις αυτές με τα οικονομικά κίνητρα που έχουν διαμορφωθεί γύρω από το πρόγραμμα «Ηρακλής». Οπως αναφέρει, η μεγάλη διάρκεια των ομολογιών και τα υφιστάμενα κίνητρα ενδέχεται να οδηγούν τους ιδιοκτήτες των servicers στο να επενδύουν λιγότερα κεφάλαια απ’ όσα απαιτούνται για την ενίσχυση των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και οι συστάσεις του ΔΝΤ για μεγαλύτερη διαφάνεια στο πρόγραμμα «Ηρακλής». Το Ταμείο τονίζει ότι, επειδή το Ελληνικό Δημόσιο παρέχει κρατικές εγγυήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, οι πολίτες θα πρέπει να έχουν σαφή εικόνα για την πορεία των τιτλοποιήσεων και την αποτελεσματικότητα των servicers.
Για τον λόγο αυτόν προτείνει τη δημιουργία ειδικής δημόσιας ιστοσελίδας, μέσω της οποίας θα δημοσιοποιούνται ανά τρίμηνο στοιχεία για κάθε σχήμα του «Ηρακλή», την πρόοδο των ανακτήσεων, τις επιδόσεις των χαρτοφυλακίων και την πορεία των κρατικά εγγυημένων ομολογιών.
