Σε μια αστείρευτη μηχανή παραγωγής εσόδων έχουν μετατρέψει οι τράπεζες τις καθημερινές συναλλαγές εκατομμυρίων πολιτών και επιχειρήσεων. Την ώρα που το κράτος έχει επιβάλει στην πράξη τη γενικευμένη χρήση του πλαστικού χρήματος, τα τραπεζικά ταμεία γεμίζουν από κάθε «χτύπημα» κάρτας.
Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έβαλαν στα ταμεία τους 336 εκατ. ευρώ από προμήθειες καρτών και πληρωμών. Πρόκειται για περισσότερα από 1,8 εκατ. ευρώ την ημέρα, επί έξι συνεχόμενους μήνες.
Συνολικά, τα έσοδα των τραπεζών από κάθε είδους προμήθειες εκτοξεύθηκαν στα 1,445 δισ. ευρώ, με τις κάρτες και τις πληρωμές να αντιπροσωπεύουν το 23,25% του ποσού. Δηλαδή, σχεδόν 1 στα 4 ευρώ που εισπράττουν από προμήθειες προέρχεται από τον χώρο των πληρωμών.
Το ακόμη πιο προκλητικό είναι ότι αυτή η τεράστια αγορά δεν δημιουργήθηκε απλώς από μια ελεύθερη επιλογή των καταναλωτών.
Η επέκταση των POS, η υποχρέωση αποδοχής ηλεκτρονικών πληρωμών, το χτίσιμο του αφορολόγητου μέσω ηλεκτρονικών δαπανών και συνολικά η πολιτική περιορισμού των μετρητών έχουν οδηγήσει εκατομμύρια συναλλαγές καθημερινά μέσα από το τραπεζικό σύστημα. Και όσο περισσότερο περιορίζονται τα μετρητά τόσο μεγαλύτερη γίνεται η πίτα.
Το 2025 η συνολική αξία των πληρωμών με κάρτες στην Ελλάδα έφτασε τα 119,5 δισ. ευρώ, αυξημένη κατά 6% μέσα σε έναν χρόνο.
Ακόμη πιο εντυπωσιακός είναι ο αριθμός των συναλλαγών: 2,7 δισεκατομμύρια μέσα σε έναν χρόνο, αυξημένες κατά 10%. Περισσότερες από εννέα στις δέκα πραγματοποιούνται με χρεωστικές κάρτες. Η κάρτα έχει μπει πλέον ακόμη και στις μικρότερες καθημερινές αγορές.
Κάθε καφές, κάθε εισιτήριο, κάθε αγορά στο περίπτερο ή στο σούπερ μάρκετ προστίθεται σε έναν τεράστιο όγκο συναλλαγών γύρω από τον οποίο στήνεται ένας ολόκληρος μηχανισμός προμηθειών.
Σε κάθε πληρωμή με κάρτα η χρέωση που επιβαρύνει τον έμπορο μοιράζεται σε διαφορετικούς παίκτες. Η εταιρία που διαχειρίζεται το POS εισπράττει συνήθως προμήθεια 0,40%-0,50%, ενώ περίπου 0,10%-0,15% κατευθύνεται στα διεθνή δίκτυα πληρωμών.
Υπάρχει όμως και η διατραπεζική προμήθεια που καταλήγει στην τράπεζα που έχει εκδώσει την κάρτα. Για τις κάρτες καταναλωτών φτάνει έως 0,20% στις χρεωστικές και 0,30% στις πιστωτικές, ενώ τα συγκεκριμένα όρια δεν εφαρμόζονται στις εταιρικές κάρτες. Στον λογαριασμό προστίθενται ακόμη οι ετήσιες συνδρομές καρτών, οι προμήθειες συναλλάγματος και άλλες τραπεζικές χρεώσεις.
Οι αντιδράσεις πολιτών και επαγγελματιών ανάγκασαν την κυβέρνηση να παρέμβει στις χρεώσεις. Στις μικρές συναλλαγές έως 10 ευρώ συγκεκριμένων επαγγελματικών κλάδων μπήκε πλαφόν 0,50% στην προμήθεια εκκαθάρισης και 0,10% στη διατραπεζική προμήθεια.
Παράλληλα, επεκτείνεται το IRIS, μέσω του οποίου οι καταναλωτές μπορούν να πραγματοποιούν δωρεάν μεταφορές έως 1.000 ευρώ ημερησίως, ενώ προβλέπονται χαμηλότερες προμήθειες για τους επαγγελματίες.
