Αικατερίνα και σοφή και παρθένος, εκ ξίφους και μάρτυς. Ω καλά τρία!». Η Αικατερίνη δηλαδή ήταν σοφή και παρθένος, από το ξίφος του δημίου ανεδείχθη και μάρτυρας. Ω, πόσον ωραία είναι αυτά τα τρία στολίδια της!
Η Αγία Αικατερίνη γεννήθηκε γύρω στα 289 μ.Χ. στην Αλεξάνδρεια, έχοντας βασιλική καταγωγή, δεδομένου ότι ο πατέρας της ήταν απόγονος των Πτολεμαίων των αρχαίων βασιλέων της Αιγύπτου. Εκτός από την αρχοντιά και την ευγενική καταγωγή, ο Θεός την προίκισε και με εξαιρετικό κάλλος, που προκαλούσε τον θαυμασμό όλων, καθώς και με μία ασυνήθιστη ευφυΐα.
Η νεαρή κόρη μορφώθηκε όσο λίγοι στην εποχή της, έτσι ώστε κανένας τομέας της ανθρώπινης σοφίας δεν μπορούσε να διαφύγει από το διεισδυτικό και ακόρεστο για γνώση πνεύμα της. Τα αξιόλογα αυτά χαρίσματά της, που τα πρόβαλε και ο στίχος του συναξαριού, ήταν στολίδια πραγματικά που την είχαν κάνει ονομαστή σε όλη την Αλεξάνδρεια.
Σε ηλικία μόλις 18 ετών είχε φθάσει σε τόσο υψηλό επίπεδο γνώσεων ώστε να θεωρείται πάνσοφος, να κατέχει, δηλαδή, όλη την ανθρώπινη σοφία, γεγονός που προκαλούσε τον θαυμασμό ακόμα και των πιο έμπειρων σοφών. Η φήμη της αυτή, όπως και η σπάνια ομορφιά της και τα πλούτη της, την έκαναν περιζήτητη νύφη, ώστε πλήθος μνηστήρων παρουσιάζονταν και τη ζητούσαν σε γάμο.
Η Αικατερίνη, όμως αν και ειδωλολάτρισσα, απέρριπτε όλες αυτές τις προτάσεις, λέγοντας ότι θα δεχθεί για σύζυγό της νέον ισάξιο με αυτήν όχι μόνο στην ευγένεια, αλλά και στα πλούτη, στην ομορφιά και τη σοφία. Αναζητώντας νυμφίο ισάξιο των προσόντων της, ήρθε σε έναν γέροντα χριστιανό όπου γνώρισε τον Ιησού Χριστό, στον οποίο αφιερώθηκε με όλη την ψυχή της, γι’ αυτό και ονομάστηκε Νύμφη Χριστού.
Δεν δίστασε να παρουσιαστεί μπροστά στον αυτοκράτορα και να τον ελέγξει για τον διωγμό κατά των χριστιανών. Συνελήφθη όμως, φυλακίστηκε και βασανίστηκε σκληρά και με παρρησία ομολόγησε τον Χριστό Θεό αληθινό, και εκ Παρθένου ενανθρωπήσαντα, ανατρέποντας έτσι τις θεωρίες 150 σοφών σε δημόσια συζήτηση, που όρισε ο αυτοκράτορας. Στη συνέχεια οι σοφοί που ομολόγησαν την ήττα τους αποκεφαλίστηκαν και η Αγία οδηγήθηκε στον τροχό, ο Θεός όμως τη διαφύλαξε και ο βασιλιάς οργισμένος πρόσταξε, τέλος, να αποκεφαλιστεί. Αγγελοι, τότε, μετέφεραν το παρθενικό της σκήνωμα σε μια κορυφή του Ορους Σινά και το ενταφίασαν.
Ανευρέθη τον 8ο αιώνα από κάποιο μοναχό και με τιμές κατατέθηκε στο αυτοκρατορικό μοναστήρι του Σινά, που από τότε φέρεται ως Μονή της Αγίας Αικατερίνης. Εκεί έχουν θησαυριστεί τα ιερά της λείψανα, αναδίδοντας ουράνια ευωδία και επιτελώντας πολλά θαύματα. Μέχρι σήμερα για τη σοφία της θεωρείται προστάτιδα πανεπιστημιακών σχολών της Ευρώπης. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη της στις 25 Νοεμβρίου.
