Τη μνήμη των Αγίων Σίλα, Σιλουανού, Επαινετού, Κρήσκη και Ανδρονίκου των Αποστόλων τιμά σήμερα, 30 Ιουλίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία.
Πρόκειται για πέντε από τους Εβδομήκοντα Αποστόλους, οι οποίοι συνέβαλαν καθοριστικά στη διάδοση του χριστιανικού κηρύγματος κατά τους πρώτους αποστολικούς χρόνους, ακολουθώντας το έργο των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.
Ο Άγιος Σίλας
Ο Άγιος Σίλας υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της πρώτης Εκκλησίας. Ήταν εξέχον μέλος της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων και, μετά την Αποστολική Σύνοδο, συνόδευσε τον Απόστολο Παύλο στις μεγάλες ιεραποστολικές του περιοδείες. Μαζί φυλακίστηκαν στους Φιλίππους, όπου, σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων, ένας ισχυρός σεισμός άνοιξε θαυματουργικά τις πόρτες της φυλακής, οδηγώντας στη μεταστροφή του δεσμοφύλακα και της οικογένειάς του στον Χριστιανισμό. Αργότερα χειροτονήθηκε επίσκοπος Κορίνθου και αφιέρωσε τη ζωή του στη διάδοση του Ευαγγελίου.
Ο Άγιος Σιλουανός
Ο Άγιος Σιλουανός υπήρξε στενός συνεργάτης των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου και αναφέρεται επανειλημμένα στις επιστολές της Καινής Διαθήκης. Μετείχε στις αποστολικές περιοδείες, στηρίζοντας τις νεοσύστατες χριστιανικές κοινότητες και ενισχύοντας το έργο του κηρύγματος. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, διετέλεσε επίσκοπος Θεσσαλονίκης, όπου εργάστηκε με ζήλο για την εδραίωση της πίστης.
Ο Άγιος Επαινετός
Ο Άγιος Επαινετός μνημονεύεται από τον Απόστολο Παύλο στην προς Ρωμαίους επιστολή ως ο «πρώτος καρπός της Αχαΐας» ή, σύμφωνα με άλλες εκδοχές των χειρογράφων, της Ασίας προς τον Χριστό. Θεωρείται ένας από τους πρώτους ανθρώπους που ασπάστηκαν τη χριστιανική πίστη χάρη στο αποστολικό κήρυγμα. Αργότερα ανέλαβε τη διαποίμανση της Εκκλησίας της Καρχηδόνας ως πρώτος επίσκοπός της.
Ο Άγιος Κρήσκης
Ο Άγιος Κρήσκης υπήρξε επίσης μαθητής του Αποστόλου Παύλου και διακρίθηκε για την ιεραποστολική του δράση. Η εκκλησιαστική παράδοση αναφέρει ότι κήρυξε το Ευαγγέλιο στη Γαλατία και στη συνέχεια ανέλαβε την επισκοπή της Χαλκηδόνας. Με τη διδασκαλία και την ποιμαντική του προσφορά συνέβαλε ουσιαστικά στην εξάπλωση της χριστιανικής πίστης στις περιοχές όπου διακόνησε.
Ο Άγιος Ανδρόνικος
Ο Άγιος Ανδρόνικος συγκαταλέγεται επίσης στους Εβδομήκοντα Αποστόλους και αναφέρεται από τον Απόστολο Παύλο στην προς Ρωμαίους επιστολή, μαζί με την Ιουνία, ως συγγενής και συναγωνιστής του στο έργο του Ευαγγελίου. Σύμφωνα με την παράδοση, υπηρέτησε ως επίσκοπος Παννονίας, πραγματοποιώντας πλήθος ιεραποστολικών περιοδειών και οδηγώντας πολλούς ανθρώπους στη χριστιανική πίστη.
Η κοινή τιμή των πέντε Αγίων υπενθυμίζει τον καθοριστικό ρόλο των Εβδομήκοντα Αποστόλων στη θεμελίωση και διάδοση της Εκκλησίας. Με αφοσίωση, αυταπάρνηση και ακλόνητη πίστη μετέφεραν το μήνυμα του Ευαγγελίου σε ολόκληρη τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, θέτοντας τα θεμέλια για την εξάπλωση του Χριστιανισμού στους επόμενους αιώνες.