Η κατάθεση του στενού του συνεργάτη, Βασίλη Σαββίδη, καταρρίπτει το αφήγημα του επιχειρηματία ότι είναι συνεπής με τα σχέδια εξυγίανσης
Ο κ. Ξενοκώστας, πριν από την έγκριση του σχεδίου εξυγίανσης, κάλεσε εμένα και το Δ.Σ. του σωματείου και μας έδειξε μια επιταγή που έγραφε το ποσό των περίπου 10.000.000 ευρώ και μας προέτρεψε να πάμε να τη βάλουμε σε θυρίδα της Εθνικής Τράπεζας και να τη διαφυλάξουμε μέχρι να εγκριθεί το σχέδιο εξυγίανσης του Νεωρίου, καθώς τα χρήματα αυτά προορίζονταν για την εξόφληση των χρωστούμενων των εργαζομένων.
- Από τους Νάσο Χατζητσάκο και Μαρία Παναγιώτου
Ο χρόνος περνούσε και οι εργαζόμενοι δεν πληρώνονταν. Αποδείχτηκε τελικά ότι δεν είχε χρήματα. Δικαιολογήθηκε και είπε ο Ξενοκώστας πως δεν μπορούσε να ρευστοποιήσει κάποιες μετοχές που είχε στις ΗΠΑ για να καλύψει την επιταγή. Τελικά, η επιταγή δεν είχε λεφτά και είπε πως την εμφάνισε για να ηρεμήσουν τα πνεύματα των εργαζομένων για να συνεχίσουν να δουλεύουν. Η αλήθεια αποκαλύφθηκε: τελικά δεν είχε τα λεφτά».
Η παραπάνω κατάθεση ανήκει στον Βασίλη Σαββίδη, τον πιο στενό συνεργάτη του Πάνου Ξενοκώστα στο Ναυπηγείο της Σύρου μέχρι το καλοκαίρι του 2023 και εκ των βασικών συντελεστών της μετάβασης του ναυπηγείου αυτού στα χέρια του. Σήμερα ο Ξενοκώστας έχει και το Ναυπηγείο Ελευσίνας. Ο κ. Σαββίδης ήταν ο βασικός μάρτυρας υπεράσπισης του πρώην εργαζομένου των ναυπηγείων Μάρκου Ρηγούτσου, στις 13 Ιουνίου στο Πρωτοδικείο Σύρου, εναντίον του οποίου εκδικάστηκε αγωγή του Ξενοκώστα, με επίκεντρο μια επιστολή του κ. Ρηγούτσου που δημοσιεύτηκε σε μέσα επικοινωνίας για την κατάσταση που επικρατούσε στο Ναυπηγείο Σύρου.
Αξίζει να διαβάσει κανείς τι συμπλήρωσε ο κ. Σαββίδης: «Δύο χρόνια δεν έβαλε χρήματα στο Ναυπηγείο του Νεωρίου. Δούλευε χάρη στους πελάτες που έφερνα εγώ και στη δουλειά των εργαζομένων που με τα κέρδη που είχαμε καταφέραμε και τα μεροκάματα να πληρώνουμε και να κάνουμε τις απαραίτητες επισκευές και συντηρήσεις που χρειαζόταν το ναυπηγείο. Επίσης καταφέραμε αυτό το σύντομο διάστημα με τα κέρδη που είχαμε να αποπληρωθεί το 70% των οφειλόμενων δεδουλευμένων των εργαζομένων από τα 10.000.000 ευρώ που τους χρωστούσαν. Ο κ. Ξενοκώστας απ’ όταν ανέλαβε δεν έβαλε χρήματα και δεν έκανε καμία σοβαρή συντήρηση στο Νεώριο, αλλά και καμία ουσιαστική επένδυση σε νέες τεχνολογίες και μηχανήματα όπως είχε υποσχεθεί. Κανένας δεν ήξερε τον Ξενοκώστα, όλους τους πελάτες τούς έφερνα εγώ. Πριν αναλάβω υπήρχαν μόλις 190 εργαζόμενοι. Οταν ήρθα, με την ενδιάμεση κατάσταση το 2023, οι εργαζόμενοι έφτασαν τους 700 και σήμερα είναι 300». Ο κ. Σαββίδης περιγράφει εν ολίγοις μια βιτρίνα.
Η αποπληρωμή των οφειλών των εργαζομένων στη Σύρο, την οποία προέβλεπε το σχέδιο εξυγίανσης (στην Ελευσίνα δεν έχουν πληρωθεί συνολικά ακόμη), αποτελεί βασικό αφήγημα της ρητορικής του επιχειρηματία προκειμένου να αποδείξει αφενός ότι διαθέτει χρήματα και αφετέρου ότι είναι συνεπής στις υποχρεώσεις που ανέλαβε με τα σχέδια εξυγίανσης. Οι ισχυρές ενδείξεις για το αντίθετο και στα δύο παραπάνω είναι ωστόσο πλέον πολλές.
Σκανδαλώδης απαλλαγή ενημερότητας
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης να παρατείνει, με σχετική τροπολογία, κατά ένα έτος την απαλλαγή από την υποχρέωση φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας της υπό εξυγίανση εταιρίας της Ελευσίνας (η περίοδος ολοκληρωνόταν στις 31 Δεκεμβρίου του 2024, και παρατείνεται μέχρι τα τέλη του 2025). Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, και το παραπάνω συνιστά παραβίαση της δικαστικής απόφασης. Σε κάθε περίπτωση, παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι η παράταση ενισχύει την άποψη όσων υποστηρίζουν πως η εξυγίανση… δεν φαίνεται να πηγαίνει και πολύ καλά.
Ιδιωτικό συμφωνητικό… τριγωνικών διαστάσεων
Η «δημοκρατία» φέρνει στο φως ένα ιδιωτικό συμφωνητικό που υπεγράφη μεταξύ της υπό εξυγίανση εταιρίας του ναυπηγείου στην Ελευσίνα και μίας εταιρίας του Ξενοκώστα για μίσθωση των ναυπηγείων αντί του αστείου ποσού των 1.150 ευρώ (όσο ενοικιάζεται ένα τεσσάρι σήμερα στο Παγκράτι). Η εταιρία που εμφανίζεται ως μισθώτρια, όμως, δεν υπέγραψε κανένα σχέδιο εξυγίανσης. Πρόκειται για ένα συμφωνητικό με εξωφρενικούς όρους, που δείχνει ότι κάτι δεν πάει καλά «στο βασίλειο της Δανιμαρκίας».
Το σχέδιο εξυγίανσης των Ναυπηγείων της Ελευσίνας, προκειμένου να πάρει τα ναυπηγεία ο Ξενοκώστας, έγινε πρώτα νόμος του κράτους (Αύγουστος 2022), με ενορχηστρωτή τον τότε υπουργό Ανάπτυξης Αδωνι Γεωργιάδη, και επικυρώθηκε από τη Δικαιοσύνη, πάνω από έναν χρόνο μετά (Οκτώβριος 2023). Οσοι γνωρίζουν εκτιμούν πως χωρίς τη νομοθέτηση το σχέδιο δεν θα γινόταν δεκτό από τους πιστωτές με τους όρους που περιείχε. Το συμφωνητικό που έχουμε στα χέρια μας είναι στην πραγματικότητα τροποποιητικό ενός αρχικού που υπεγράφη στις 22 Νοεμβρίου 2022, δηλαδή έναν μήνα μετά τον νόμο Γεωργιάδη και έναν χρόνο πριν από την έγκριση του σχεδίου από το Πρωτοδικείο Αθηνών.
Συμβαλλόμενες είναι η υπό εξυγίανση εταιρία ΝΑΥΠΗΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και η εταιρία του Ξενοκώστα με τον τίτλο ONEX ELEFSIS SHIPYARDS Α.Ε. Ομως το σχέδιο εξυγίανσης υπεγράφη από τις εταιρίες ΟΝΕΧ ELEFSIS SHIPYARDS AND INDUSTRIES Α.Ε. και ΟΝΕΧ ELEFSIS NAVAL AND MARITIME Α.Ε. και όχι αυτή που φαίνεται στο συμφωνητικό. Η τροποποίηση έγινε τον Ιανουάριο του 2023.
Οπως προκύπτει από αυτό: Η ONEX ELEFSIS SHIPYARDS Α.Ε., που δεν έχει καμία σχέση με το σχέδιο εξυγίανσης, μισθώνει το ναυπηγείο μέχρι την ολοκλήρωση του Σχεδίου της Συμφωνίας Εξυγίανσης (ως ολοκλήρωση του σχεδίου εξυγίανσης ορίζεται η μεταβίβαση του ενεργητικού και του παθητικού στις εταιρίες που θα υπογράψουν). Το τρομερό είναι πως ακόμα και σήμερα (!) δεν έχει ολοκληρωθεί η μεταβίβαση, επομένως μία άσχετη εταιρία ενοικιάζει τις εγκαταστάσεις περίπου επ’ αόριστο.
Ακόμα πιο συγκλονιστικό; Στο ιδιωτικό συμφωνητικό ορίζεται πως «σε περίπτωση έκδοσης απορριπτικής απόφασης» από το δικαστήριο, «η διάρκεια της μίσθωσης θα είναι εικοσαπενταετής (25 έτη) με ημερομηνία έναρξης την 22/11/2022 και διάρκεια μέχρι την 21/11/2047». Δηλαδή μία άσχετη με το σχέδιο εξυγίανσης εταιρία θα ενοικίαζε τα ναυπηγεία μέχρι το 2047, εάν το δικαστήριο απέρριπτε το σχέδιο εξυγίανσης, επειδή έτσι αποφάσισε ο Πάνος Ξενοκώστας; Το θέμα είναι βεβαίως και πολιτικό. Γνώριζε γι’ αυτό το συμφωνητικό ο Αδωνις Γεωργιάδης; Γνώριζε ότι μία άσχετη εταιρία του Ξενοκώστα θα ενοικίαζε τα ναυπηγεία ακόμα κι αν το δικαστήριο απέρριπτε το σχέδιο εξυγίανσης;
Oχληση για ανεξόφλητη απαίτηση σε τράπεζα
Η «δημοκρατία» κάνει ακόμα μία αποκάλυψη σε σχέση με τον Πάνο Ξενοκώστα, ο οποίος ανέλαβε τα Ναυπηγεία Σύρου και Ελευσίνας έπειτα από σχέδια εξυγίανσης με πολύ συγκεκριμένους όρους: ήρθαν σε γνώση της εφημερίδας μας ασφαλείς πληροφορίες, με βάση τις οποίες η Cepal, η εταιρία διαχείρισης «κόκκινων» δανείων, όχλησε την άνοιξη του 2023 την εταιρία υπό εξυγίανση του ναυπηγείου στη Σύρο, που έχει αναλάβει ο Ξενοκώστας, για ανικανοποίητη απαίτηση ύψους εκατομμυρίων ευρώ, από δάνειο της Alpha Bank. Η Cepal με την όχληση ζητούσε την άμεση καταβολή της εν λόγω ληξιπρόθεσμης απαίτησης που όφειλε να έχει ήδη καταβληθεί με βάση το σχέδιο εξυγίανσης και τη δικαστική απόφαση.
Εν ολίγοις, ο Ξενοκώστας, πέντε χρόνια μετά την επικύρωση του σχεδίου εξυγίανσης από το Πρωτοδικείο Σύρου, φαίνεται πως δεν ικανοποιούσε τις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει, κατά παράβαση τόσο της συμφωνίας εξυγίανσης όσο και της δικαστικής απόφασης. Αραγε, υπάρχουν κι άλλες τέτοιες εκκρεμότητες, όπως… προς το Ελληνικό Δημόσιο; Το γεγονός αποδεικνύει πως δεν είναι όλα ρόδινα στην ικανοποίηση των απαιτήσεων που έχει αναλάβει ο Ξενοκώστας προς τους πιστωτές των ναυπηγείων, παρά όσα ισχυρίστηκε ακόμα και στα εξώδικα που απέστειλε στην εφημερίδα «δημοκρατία» το προηγούμενο διάστημα, κατά το οποίο ξεκινήσαμε να δημοσιεύουμε ευρήματα για τον περίεργο (το λιγότερο) τρόπο με τον οποίο κινείται επιχειρηματικά. Εναν τρόπο ο οποίος περιλαμβάνει, από τη μία, ένα περίτεχνο πλέγμα εταιριών και, από την άλλη, άφθονο κρατικό χρήμα.
Οπως έχουμε εξηγήσει και στα προηγούμενα ρεπορτάζ μας, άλλες εταιρίες του επιχειρηματία υπέγραψαν τα σχέδια εξυγίανσης για τα ναυπηγεία, σε άλλες φαίνονται οι εργαζόμενοι και άλλες εκτελούν το ναυπηγοεπισκευαστικό έργο, ενοικιάζοντας -υποτίθεται- τις εγκαταστάσεις αντί φαιδρού, όπως θα αποδείξουμε, μηνιαίου αντιτίμου. Δηλαδή, ο Ξενοκώστας με άλλες εταιρίες πήρε τα ναυπηγεία, οι οποίες έχουν τις υποχρεώσεις προς τους πιστωτές, και με άλλες κάνει τις δουλειές. Αυτές οι τελευταίες προσπορίζονται τα κέρδη, αλλά τα χρέη στις άλλες φτάνουν στο επίπεδο της… απαίτησης. Απόδειξη αποτελεί ακόμα ένα στοιχείο που παρουσιάζουμε σήμερα, από το Ναυπηγείο της Ελευσίνας.
Το αφήγημα του «καλώς ήρθε το δολάριο»
Στις 6 Νοεμβρίου 2023 ο ιδιοκτήτης των εταιριών ΟΝΕΧ υπέγραψε συμφωνία χρηματοδότησης των ναυπηγείων από τον αμερικανικό αναπτυξιακό χρηματοδοτικό οργανισμό US International Development Finance Corporation (DFC), ύψους 125 εκατομμυρίων ευρώ. Μάλιστα, στη σχετική εκδήλωση είχε παρευρεθεί ο CEO του DFC Σκοτ Νέιθαν (Scott Nathan).
Στην πραγματικότητα, όμως, η συμφωνία δεν αφορούσε την έναρξη της χρηματοδότησης με βάση την αίσθηση που είχε δημιουργηθεί, αλλά τη δέσμευση του ποσού των 125.000.000 δολαρίων από την πλευρά του αμερικανικού fund για την ανακαίνιση και τον εκσυγχρονισμό των ναυπηγείων στο… μέλλον. Για την έναρξη της καταβολής δόσεων από το δεσμευμένο κεφάλαιο ο επενδυτής (βλ. ONEX) θα έπρεπε παράλληλα να προχωρήσει στην υλοποίηση ενός business plan, για το οποίο, με τη σειρά του, θα διέθετε 250 εκατ. ευρώ! Ωστόσο, το αφήγημα του «καλώς ήρθε το δολάριο» δεν έχει επιβεβαιωθεί παρά τα επικοινωνιακά «πυροτεχνήματα» της κυβέρνησης.
Μέχρι σήμερα φαίνεται ότι δεν έχει φτάσει ούτε μισό σεντ στα ταμεία, γι’ αυτό άλλωστε, όταν ο Πάνος Ξενοκώστας μιλά για το DFC, χρησιμοποιεί τη λέξη χρηματοδότηση και όχι εκταμίευση. Στην ανακοίνωση που είχε αναρτήσει το fund στον ιστότοπό του, κατά την περίοδο των υπογραφών της συμφωνίας δέσμευσης του συγκεκριμένου ποσού, πάντως, αναφερόταν ότι «με την υποστήριξη της DFC η ONEX θα επεκτείνει την ικανότητα του ναυπηγείου να επισκευάζει και να αναβαθμίζει πλοία, ιδιαίτερα τα πλοία που εξυπηρετούν τον κοντινό τερματικό σταθμό LNG Revithoussa, και αυτό θα προωθήσει την αυξημένη πρόσβαση σε αξιόπιστη, ασφαλή ενέργεια στα Δυτικά Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη». Παρά όσα υποστήριξε, όμως, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο περιθώριο του πρόσφατου Συνεδρίου των Δελφών ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ Τζέφρι Πάιατ (άφησε να εννοηθεί ότι το αμερικανικό fund ήδη έχει εκταμιεύσει χρήματα, κάτι το οποίο δεν προκύπτει μέχρι στιγμής), οι φήμες κάνουν λόγο για ένα σχέδιο το οποίο ενδέχεται να μην «τρέξει».
Συνεργασία με το ΘΕΚ
Την άποψη αυτή ενίσχυσε φέτος, πριν από περίπου δύο εβδομάδες (στα μέσα Μαΐου), η πρόσφατη επέκταση της συνεργασίας του Θριάσιου Εμπορευματικού Κέντρου (ΘΕΚ) με την ΟΝΕΧ Shipyards, με τη συμμετοχή στελεχών του αμερικανικού κρατικού χρηματοδοτικού οργανισμού DFC (U.S. International Development Finance Corporation) και την παρουσία του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου. Κύκλοι του ναυπηγοεπισκευαστικού κλάδου εκτιμούν ότι το «παράθυρο» της συνεργασίας ΘΕΚ και ONEX «άνοιξε» για να μη φανεί ότι βουλιάζει εντελώς η συνεργασία με την DFC. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι, μέχρι στιγμής, η DFC δεν έχει προχωρήσει σε εκταμίευση ποσού προς την ONEX αφού δεν πληρούνταν οι αυστηρές προϋποθέσεις για μια σειρά ζητημάτων (όπως για τις εργασιακές συνθήκες κ.λπ.) από την εν λόγω επιχείρηση, τις οποίες έθετε η συμφωνία του 2022.
Η συμφωνία για το Θριάσιο αφορά την από κοινού αξιοποίηση υποδομών και εκτάσεων στη Δυτική Αττική, με στόχο την ανάπτυξη ενός εκτεταμένου διαμετακομιστικού κόμβου και ενός σύγχρονου logistics center. Παράλληλα με τις φιέστες, στη Βουλή πέρασαν κάποιες τροπολογίες οι οποίες έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αν και μέχρι σήμερα δεν προκύπτει από επίσημες πηγές ότι έχουν δοθεί χρήματα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η DFC, με τροπολογία της κυβέρνησης, ορίστηκε… επί της ουσίας πιστώτρια στο ήδη δικαστικά εγκεκριμένο σχέδιο εξυγίανσης για τα Ναυπηγεία της Ελευσίνας, χωρίς να είναι πιστώτρια, φυσικά. Πηγές χαρακτηρίζουν την περίεργη τροπολογία κυβερνητικό «φλερτ» προς την DFC. Η «δημοκρατία» έστειλε, φυσικά, ερωτήματα στο επενδυτικό fund στα τέλη Μαΐου του 2025, σε σχέση με το κατά πόσο έχει ξεκινήσει η χρηματοδότηση των ναυπηγείων με κεφάλαιά του ή όχι, αλλά δεν πήραμε απαντήσεις. Ούτε σε κάποια ανακοίνωση επίσημου φορέα υπάρχει ανακοίνωση ότι το ποσό που δεσμεύτηκε το 2022 άρχισε κάποια στιγμή να εκταμιεύεται.