Η Αγκυρα κλιμακώνει στρατιωτικά, ενώ Αθήνα, Λευκωσία και Τελ Αβίβ ενισχύουν τη συνεργασία τους σε στρατηγικό και ενεργειακό επίπεδο
Ιδιαίτερα ενοχλημένη εμφανίζεται η Τουρκία από τη σταθερή εμβάθυνση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, με έμφαση στον στρατιωτικό και τον τομέα της ασφάλειας. Η τριμερής αυτή σύμπραξη, που τα τελευταία χρόνια αποκτά όλο και πιο σαφή γεωπολιτικά χαρακτηριστικά, εκτείνεται από τη Ρόδο, το Καστελόριζο μέχρι την ανατολική Μεσόγειο, περιλαμβάνοντας ενεργειακές υποδομές, θαλάσσιες πλατφόρμες, αγωγούς και καλώδια ηλεκτρικής διασύνδεσης. Πρόκειται για έναν χώρο τον οποίο η Αγκυρα εντάσσει στο δόγμα της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας», θεωρώντας ότι απειλείται άμεσα ο στρατηγικός της ρόλος στην περιοχή.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το μπαράζ παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά F-16, που κορυφώθηκε προς το τέλος της χρονιάς. Από τις αρχές του 2025 η Τουρκία άρχισε να εμφανίζει μια μικρή αλλά σταθερή αεροπορική παρουσία, με συνολικά 219 παραβιάσεις, κυρίως στην ευαίσθητη περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου, αμφισβητώντας την ελληνική κυριαρχία. Οι κινήσεις αυτές δεν θεωρούνται τυχαίες από στρατιωτικές πηγές, καθώς συμπίπτουν χρονικά με την ενίσχυση των περιφερειακών συμμαχιών της Αθήνας.
Σε αυτό το μοτίβο η Αγκυρα άρχισε σταδιακά τις παραβιάσεις του FIR Αθηνών με υπερπτήσεις μαχητικών F-16 και στις 30 Μαΐου και τις 2 Ιουνίου σημειώθηκαν από δύο παραβιάσεις στο κεντρικό Αιγαίο, αλλά και μέσα στον Δεκέμβριο, όταν τουρκικά αεροσκάφη εμφανίστηκαν και στο βορειοανατολικό Αιγαίο σε πέντε διαφορετικές ημερομηνίες. Η κορύφωση ήρθε στις 19 Δεκεμβρίου, με την πρώτη αερομαχία έπειτα από 34 μήνες, μεταξύ Λήμνου και Λέσβου, με τη συμμετοχή δύο οπλισμένων τουρκικών F-16.
Στην εικόνα της κλιμακούμενης προκλητικότητας ήρθε να προστεθεί και η διαρροή της πληροφορίας ότι η Τουρκία πέτυχε τη μετατροπή συμβατικών βομβών των F-16 σε «έξυπνα» όπλα, μέσω του κιτ GÖZDE. Το σύστημα αυτό, που αναπτύχθηκε από την Aselsan σε συνεργασία με το ερευνητικό ίδρυμα TÜBİTAK SAGE, παρουσιάζεται από την τουρκική πλευρά ως τεχνολογικό άλμα, με σαφή μηνύματα ότι είναι έτοιμες να στοχεύσουν το Αιγαίο ανά πάσα ώρα και στιγμή.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη εντάσσεται στη μακροπρόθεσμη στρατηγική της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας για αυτονομία σε όπλα υψηλής ακρίβειας και περιορισμό της εξάρτησης από ξένα συστήματα. Μέχρι πρόσφατα τα τουρκικά F-16 χρησιμοποιούσαν κυρίως συμβατικές βόμβες τύπου Mk-82, ελεύθερης πτώσης, με περιορισμένη ακρίβεια. Το κιτ GÖZDE αλλάζει αυτή τη συνθήκη, καθώς ενσωματώνει αδρανειακό και δορυφορικό σύστημα πλοήγησης, καθώς και αισθητήρα λέιζερ για τερματική καθοδήγηση. Σύμφωνα με τις δοκιμές, το σύστημα έχει τη δυνατότητα πλήγματος ακόμη και κινούμενων στόχων, επίδοση που μέχρι πρότινος ανήκε στα πλέον προηγμένα δυτικά οπλικά συστήματα.
Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης οι Μητσοτάκης και Ερντογάν προετοιμάζουν την επανεκκίνηση του διαλόγου μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας. Σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται να συναντηθούν εντός του πρώτου τριμήνου του 2026, μετά τις δύο αναβολές της προγραμματισμένης για το 2025 επίσκεψης του Ελληνα πρωθυπουργού στην Αγκυρα. Αραγε, σε αυτή τη συνάντηση (αν δεν ακυρωθεί και αυτή) ο πρωθυπουργός θα θέσει το ζήτημα των επαναλαμβανόμενων τουρκικών προκλήσεων στο Αιγαίο ή θα επιμείνει στην παθητική στάση των «ήρεμων νερών»;