Τι σηματοδοτεί η παρέμβαση-ράπισμα από 5 «γαλάζιους» βουλευτές κατά του πρωθυπουργού, αλλά και του παράκεντρου που έχει στηθεί στο Μαξίμου
Σε μια περίοδο όπου το κυβερνητικό στρατόπεδο συνταράσσεται από αλλεπάλληλα σκάνδαλα, δικαστικές εξελίξεις, πολιτική φθορά κι έντονους εσωκομματικούς κραδασμούς, η δημόσια παρέμβαση πέντε βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, με στόχο τον πυρήνα του επιτελικού κράτους, προκάλεσε ακόμα ένα ρήγμα, με όρους ανοιχτού, εσωκομματικού αντάρτικου, επιβεβαιώνοντας ότι η βαθιά «γαλάζια» κρίση δεν αποτελεί πλέον μια φημολογία, αλλά μια απτή κι οδυνηρή πραγματικότητα που προκαλεί κλυδωνισμούς στο εσωτερικό της Πειραιώς.
Το πουλόβερ της πάλαι ποτέ παντοδυναμίας του πρωθυπουργού ξηλώνεται σταθερά και με γοργούς ρυθμούς εκ των έσω, με την πρωτοβουλία των πέντε να μοιάζει με την αρχή του τέλους του καθεστώτος του πρωθυπουργού. Η αμφισβήτηση είναι διάχυτη και οι ημέρες της ηγεσίας Μητσοτάκη μοιάζουν να έχουν πια ημερομηνία λήξης, με τις ζυμώσεις στην Πειραιώς για την επόμενη ημέρα να είναι σε πλήρη εξέλιξη, άλλοτε παρασκηνιακά κι άλλοτε, όπως τώρα, σε δημόσια εμβέλεια.
Λίγες μόλις ημέρες πριν από τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση κι ενώ το Μέγαρο Μαξίμου πασχίζει να περιορίσει τις συνέπειες από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, τις παραιτήσεις υπουργών και υφυπουργών αλλά και τις άρσεις ασυλίας των εμπλεκόμενων κυβερνητικών βουλευτών, οι Αθανάσιος Ζεμπίλης, Ανδρέας Κατσανιώτης, Ξενοφών Μπαραλιάκος, Γιάννης Οικονόμου και Ιωάννης Παππάς επιλέγουν με κοινή τους επιστολή στα «Νέα» να αμφισβητήσουν δημόσια τον πυρήνα του ίδιου του μοντέλου διακυβέρνησης Μητσοτάκη, το περιβόητο… επιτελικό κράτος.
Η χρονική συγκυρία, μία μόλις εβδομάδα πριν από τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας, δεν αποτελεί απλώς προειδοποίηση, αλλά ευθεία αμφισβήτηση της πολιτικής αρχιτεκτονικής που οικοδόμησε με αλαζονικούς όρους ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Οι κραδασμοί στο «γαλάζιο» οικοδόμημα αποκτούν πλέον δημόσιο, θεσμικό και εξαιρετικά απειλητικό χαρακτήρα για τη συνοχή της κυβέρνησης.
Με σαφείς αιχμές κατά του αθηνοκεντρικού, τεχνοκρατικού μοντέλου διακυβέρνησης και βάζοντας στο στόχαστρο τα εξωκοινοβουλευτικά στελέχη του Μαξίμου, οι πέντε βουλευτές απορρίπτουν την παράκαμψη της κοινοβουλευτικής αντιπροσώπευσης από «κλειστό κέντρο τεχνοκρατικής διαχείρισης», υπογραμμίζοντας ότι ούτε είναι θεσμικά υπεύθυνο ούτε διατηρεί πραγματική επαφή με τους πολίτες.
«Είναι τουλάχιστον άδικο να μετακυλίεται το ανάθεμα σε εκείνους που επιλέγουν οι πολίτες», ενώ την ίδια στιγμή «ασκούν υπέρμετρη εξουσία οι μη εκλεγμένοι» τονίζουν με νόημα στη μακροσκελή ανακοίνωσή τους. Στο ίδιο πλαίσιο, ξεκαθαρίζουν πως ο περιβόητος νόμος 4622/2019 «στην πορεία προκάλεσε υπερσυγκέντρωση εξουσιών σε μικρούς πυρήνες», ενισχύοντας υπέρμετρα τον στενό κύκλο γύρω από την κορυφή της κυβέρνησης και περιορίζοντας την αυτοτέλεια τόσο των υπουργείων όσο και της ίδιας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.
Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα αποκτά η διαπίστωσή τους ότι το επιτελικό κράτος, παρά τον συγκεντρωτισμό και τον απόλυτο έλεγχο που διεκδικεί, «δεν κατάφερε να ελέγξει πλήρως τα φαινόμενα διαφθοράς εντός του κράτους και της κοινωνίας». Οι βουλευτές περιγράφουν έτσι μια ευθεία αντίφαση: ένα σύστημα που συγκεντρώνει εξουσίες, καρπώνεται τις επιτυχίες, αλλά όταν προκύπτουν σοβαρές παθογένειες ή σκάνδαλα, μεταφέρει τις ευθύνες προς τα κάτω, κυρίως στους βουλευτές.
Οπως χαρακτηριστικά αναφέρουν, «ο βουλευτής φορτώνεται αδίκως το στίγμα του φαυλοκράτη και καλείται να ενημερώνεται εκ των υστέρων, να πειθαρχεί εκ των προτέρων», ενώ περιορίζεται διαρκώς σε έναν αποδυναμωμένο θεσμικό ρόλο. Το πλέον ηχηρό μήνυμα αφορά την ίδια τη δομή εξουσίας του Μεγάρου Μαξίμου, καθώς οι βουλευτές ξεκαθαρίζουν πως «η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από ένα κράτος που λίγοι αποφασίζουν για όλους χωρίς να δίνουν άμεσα λόγο στον λαό», ενώ υπενθυμίζουν ενοχλημένοι ότι «οι βουλευτές δεν υπάρχουν για να υπηρετούν το όποιο επιτελείο», αλλά για να νομοθετούν, να ελέγχουν την εκτελεστική εξουσία και να υπερασπίζονται το λαϊκό συμφέρον.
Αυξάνει την πίεση το υπό διαμόρφωση κόμμα Σαμαρά
Το κείμενο των πέντε, σύμφωνα με συγκλίνουσες δημοσιογραφικές πληροφορίες, αποτελεί μονάχα την αρχή όσων θα ακολουθήσουν, καθώς η δυσαρέσκεια για τους χειρισμούς του Μεγάρου Μαξίμου αποκτά γενικευμένα χαρακτηριστικά στη «γαλάζια» βάση και το επόμενο διάστημα αναμένεται κι άλλοι βουλευτές να εκφράσουν ανοιχτά τη διαφωνία τους. Την ίδια ώρα το υπό διαμόρφωση κόμμα του Αντώνη Σαμαρά διαδραματίζει το δικό του σημαίνοντα ρόλο στα τεκταινόμενα της Πειραιώς, αυξάνοντας τις φυγόκεντρες τάσεις σε μια κυβερνητική παράταξη που ασθμαίνει.
Πυρ από την αντιπολίτευση
Το «γαλάζιο» αντάρτικο των πέντε βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας με φόντο το επιτελικό κράτος και τις υπερσυγκεντρωτικές δομές εξουσίας του Μεγάρου Μαξίμου πυροδότησε σφοδρές αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία έσπευσαν να αναδείξουν την αιχμηρή πρωτοβουλία ως ακόμη μία σαφή ένδειξη μιας βαθιάς εσωτερικής κρίσης και αποσταθεροποίησης στο κυβερνών κόμμα.
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ ο εκπρόσωπος Τύπου της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κώστας Τσουκαλάς υπογράμμισε με ιδιαίτερη έμφαση ότι «όταν οι ίδιοι οι βουλευτές της πλειοψηφίας εγείρουν ζητήματα λειτουργίας της δημοκρατίας, τότε γίνεται πλέον αντιληπτό σε όλους πως το κράτος δικαίου και η διάκριση των εξουσιών βρίσκονται σε πραγματικό κίνδυνο».
Παράλληλα, έκανε λόγο για έναν «επιτελικό αυταρχισμό Μητσοτάκη που απειλεί τη δημοκρατία», παρουσιάζοντας το ΠΑΣΟΚ ως τη μόνη πολιτική δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί θεσμική επανεκκίνηση με όρους διαφάνειας, λογοδοσίας και δικαιοσύνης.
Αδιάψευστη απόδειξη
Στον ΣΥΡΙΖΑ η επιστολή ερμηνεύθηκε ως αδιάψευστη απόδειξη ότι οι τριγμοί δεν περιορίζονται πλέον στην κοινωνική δυσαρέσκεια ή στην αντιπολιτευτική πίεση, αλλά έχουν περάσει πλέον και στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης. «Τα κάστρα δεν πέφτουν μόνο απέξω, καμιά φορά έχουνε προβλήματα και από μέσα» σχολίασε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος του κόμματος Κώστας Ζαχαριάδης, περιγράφοντας ένα κυβερνητικό οικοδόμημα που παρουσιάζει πλέον εμφανείς ρωγμές.
Ακόμη πιο σκληρή ήταν η ανακοίνωση της Νέας Αριστεράς, η οποία χαρακτήρισε τον πρωθυπουργό «αρχιερέα της διαπλοκής, της διαφθοράς και της καχεκτικής δημοκρατίας», επισημαίνοντας ότι το σκάνδαλο των υποκλοπών αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτυχίας του επιτελικού κράτους και της απόλυτης συγκέντρωσης εξουσίας στο πρωθυπουργικό γραφείο.
Την ίδια ώρα η ΝΙΚΗ έκανε λόγο για ξεκάθαρη αποδόμηση του επιτελικού κράτους «εκ των έσω», σημειώνοντας ότι οι ίδιοι οι βουλευτές της Ν.Δ. αποκαλύπτουν πλέον ένα σύστημα εξουσίας που περιθωριοποίησε τη Βουλή, ενίσχυσε τη διαφθορά και απομακρύνθηκε πλήρως από τις ανάγκες της κοινωνίας, με το εσωτερικό ξήλωμα της κυβέρνησης να βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.