Πώς διεξάγονται οι σύγχρονοι πόλεμοι, πώς η παραδοσιακή αντιαεροπορική άμυνα δεν είναι βιώσιμη. Η καινοτομία του φθηνού και αποδοτικού όπλου που χρησιμοποιούν οι Ουκρανοί
Αναπάντητα παραμένουν τα ερωτήματα για το θαλάσσιο drone γεμάτο εκρηκτικά που βρέθηκε στη Λευκάδα. Η σχέση της Ουκρανίας με το drone είναι πλέον αδιαμφισβήτητη, αλλά η κυβέρνηση συνεχίζει να κινείται με επικίνδυνη δειλία. Ο ίδιος ο Νίκος Δένδιας δήλωσε επισήμως ότι το drone είναι ουκρανικής προέλευσης, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχουν ανεπίσημες παραδοχές από την πλευρά του Κιέβου σε διπλωματικό επίπεδο.
Παρ’ όλα αυτά, κανείς δεν εξηγεί πώς ένα καμικάζι γεμάτο με δεκάδες ή εκατοντάδες κιλά εκρηκτικά κατάφερε να φτάσει ανενόχλητο στις ελληνικές ακτές, με τη μηχανή του ακόμα αναμμένη, μέσα σε σπηλιά. Πρόκειται για ξεκάθαρη επέκταση του υβριδικού πολέμου Ουκρανίας – Ρωσίας στη Μεσόγειο, με την Ελλάδα να μετατρέπεται σε παθητικό πεδίο μάχης; Και αντί η κυβέρνηση να αντιδράσει με σθένος, να ζητήσει άμεσες και δημόσιες εξηγήσεις, να ενισχύσει την επιτήρηση των θαλασσών μας και να θέσει θέμα στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε., προτιμά τη γνωστή αδιαφάνεια, τις μισές κουβέντες και την προσπάθεια να «θαφτεί» το ζήτημα.
Στον απόηχο αυτής της εξέλιξης, μάλιστα, έχουν ενδιαφέρον οι πληροφορίες για το πώς διαμορφώνεται το όλο σκηνικό, καθώς ο σύγχρονος πόλεμος με drones έχει αλλάξει την παλιά άποψη ότι η άμυνα πρέπει να είναι τεχνολογικά ανώτερη από την επίθεση. Ενα μικρό επιθετικό drone κοστίζει μερικές εκατοντάδες ευρώ, ενώ ένας πύραυλος αεράμυνας για να το καταρρίψει μπορεί να κοστίζει πάνω από 100.000 ευρώ ή και εκατομμύρια. Οταν ο αντίπαλος χρησιμοποιεί δεκάδες ή εκατοντάδες τέτοια drones ταυτόχρονα, η παραδοσιακή αντιαεροπορική άμυνα δεν είναι πλέον βιώσιμη. Ετσι, η απάντηση –όπως έρχεται από τα σύγχρονα πεδία μάχης– στην καινοτομία του φθηνού και αποδοτικού drone είναι συχνά μια ακόμη πιο οικονομική λύση.
Ενα καλό παράδειγμα αυτής της τακτικής έρχεται από την Ουκρανία. Ουκρανοί χειριστές έχουν καταγράψει αποστολές όπου μικρά επιθετικά drones, που λειτουργούν ως ιπτάμενες κάμερες και ελέγχονται από απόσταση, έχουν ένα απλό ξύλινο ραβδί μπροστά. Ο χειριστής πλησιάζει το ρωσικό drone και χτυπά τους έλικές του μέχρι να το σταματήσει. Το κόστος αυτού του «όπλου» είναι μόνο μερικά ευρώ, κάνοντας το drone αξίας δεκάδων χιλιάδων ευρώ να φαίνεται υπερβολικά ακριβό.
Τα δίχτυα
Για να προστατέψουν σταθερές θέσεις, όπως οχήματα, στρατιωτικά σημεία, κτίρια και γέφυρες, η πιο συνηθισμένη λύση είναι ακόμη πιο απλή: τα δίχτυα. Ο ισραηλινός στρατός τοποθετεί μαζικά δίχτυα σε οχήματα και θέσεις για να αντιμετωπίσει τα FPV drones της Hezbollah, που προκαλούν μεγάλες ζημιές και είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν με συμβατικά μέσα. Τα δίχτυα καλύπτουν αεροπλάνα, φορτηγά και άρματα μάχης. Στην Ουκρανία, ολόκληροι δρόμοι έχουν γίνει σκεπαστά τούνελ από δίχτυα για να προστατεύονται τα οχήματα εφοδιασμού και οι άμαχοι, ενώ πρόσφατα κράτη του Κόλπου αποφάσισαν να καλύψουν ολόκληρες τις πετρελαϊκές τους εγκαταστάσεις με τέτοια πλέγματα. Η λογική είναι πολύ απλή. Το δίχτυ δεν χρειάζεται ρεύμα, δεν αποκαλύπτει τη θέση όσων προστατεύει και δεν έχει ηλεκτρονικά μέρη που να εντοπίζονται.
Οταν ένα drone χτυπά το πλέγμα, οι έλικές του μπλέκονται και σταματά, ή τουλάχιστον αλλάζει πορεία και χάνει τον στόχο. Το δε κόστος τους, μηδαμινό, αφού πολλά από αυτά προέρχονται ακόμη και μεταχειρισμένα από ψαράδες που τα αλλάζουν. Φυσικά, η χρήση διχτυών δεν είναι λύση για όλα. Μερικοί χειριστές drones έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν μικρά φλογοβόλα για να ανοίγουν τρύπες στο πλέγμα ή ακόμη και να μετατρέπουν κάποια drones σε βόμβες πυριτίου, με σκοπό να κάψουν ότι βρίσκεται κάτω από τα δίχτυα.
Ο ανταγωνισμός ανάμεσα σε μέτρα και αντίμετρα συνεχίζεται χωρίς σταματημό. Για κινούμενους στόχους και ανοιχτούς χώρους, μια άλλη συχνή λύση είναι τα λεγόμενα interceptor drones, δηλαδή μη επανδρωμένα που κυνηγούν και καταστρέφουν άλλα drones. Κάποια ρίχνουν δίχτυ για να παγιδεύσουν τον στόχο, ενώ άλλα προσπαθούν να συγκρουστούν απευθείας. Το κόστος τους είναι πολύ μικρότερο από οποιοδήποτε παραδοσιακό αντιαεροπορικό σύστημα, και αυτό τα κάνει ελκυστικά…