Κανείς άλλος ηγέτης, από όσους συμμετείχαν στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα, δεν δέχτηκε τόσα καυστικά σχόλια όσα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που κατάφερε να γελοιοποιηθεί με πολλούς και διάφορους τρόπους. Στο τέλος της ημέρας, όμως, μπορούμε να μιλάμε και για ήττα της Ελλάδας.
Ηττα σε πολλά επίπεδα, και θα τα πάρουμε όλα από την αρχή. Πριν ακόμη προσγειωθεί το αεροσκάφος με την ελληνική αποστολή, έγινε φανερό ότι η χώρα πήγαινε στην Τουρκία χωρίς στόχευση. Αποδείχτηκε από την υποδοχή την οποία επιφύλαξε ο Ερντογάν στον Τραμπ και από το «σφιχταγκάλιασμα» ΗΠΑ και Τουρκίας.
Γενικά ήταν σαν να πήγαμε με ανοιχτά χαρτιά σε αγώνα πόκερ επαγγελματιών. Πώς αλλιώς να εξηγηθεί το γεγονός ότι στην αποστολή ήταν και ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Θάνος Ντόκος, που γελοιοποιήθηκε από Ρώσους φαρσέρ; Πώς να πιστέψουμε στη σοβαρότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής;
Και συνεχίζουμε με το βατερλό της Αγκυρας. Είναι γεγονός ότι η κυβέρνηση επιχείρησε να προβάλει την παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ ως ακόμη μία σημαντική διπλωματική εμφάνιση, όμως στα τουρκικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης η εικόνα που κυριάρχησε ήταν εντελώς διαφορετική. Πέρα από την ήττα σε όσα έπρεπε να διεκδικήσουμε (αλήθεια, θα μας ενημερώσει κάποιος από την κυβέρνηση τι θέλαμε από αυτή τη Σύνοδο;) και τα μηνύματα που βγήκαν από αυτήν, είχαμε ως χώρα να διαχειριστούμε και το τρολάρισμα Μητσοτάκη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Χιλιάδες χρήστες ασχολήθηκαν με το… περπάτημα του Ελληνα πρωθυπουργού, μετατρέποντάς το σε αντικείμενο ανελέητου τρολαρίσματος. Το βίντεο που δημοσίευσε η τουρκική «Yeni ŞSafak» έγινε viral, με τίτλο που έκανε λόγο για «ψεύτικο αλαζονικό περπάτημα» του Κυριάκου Μητσοτάκη. Σύμφωνα με το συνοδευτικό κείμενο, ο Ελληνας πρωθυπουργός επιχείρησε να προβάλει μια εικόνα «ισχυρής στάσης» κατά την είσοδό του στο προεδρικό μέγαρο της Αγκυρας για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ωστόσο οι χρήστες των social media είχαν μάλλον διαφορετική άποψη.
Αυτό που ακολούθησε ήταν ένας καταιγισμός ειρωνικών σχολίων. Αλλοι τον παρομοίασαν με τον θρυλικό Τούρκο κωμικό Κεμάλ Σουνάλ, γράφοντας «Ελληνας Σουνάλ», άλλοι σχολίασαν «αυτό το λέμε πλάγιο περπάτημα», ενώ δεν έλειψαν και ιδιαίτερα καυστικές αναρτήσεις, όπως «είναι τόσο ενοχλητικός», «αυτός ο τύπος έχει τόσο αστείες ατάκες» ή ακόμη και ειρωνείες για δήθεν πρόβλημα στη μέση. Και να ήταν μόνο το περπάτημα. Η τουρκική κυβέρνηση επιφύλαξε ακόμη μία πρόκληση κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Ελλάδας. Κατά την υποδοχή του πρωθυπουργού και την είσοδό του στο παλάτι του Ερντογάν η στρατιωτική ορχήστρα, ντυμένη με στολές Γενιτσάρων, επέλεξε να παίξει το εμβατήριο «Ceddin Deden».
Το εμβατήριο
Πρόκειται για ένα πασίγνωστο πολεμικό εμβατήριο που ανήκει στην παράδοση των Μεχτέρ, των οθωμανικών στρατιωτικών μουσικών σωμάτων που συνόδευαν τις εκστρατείες αλλά και τις σφαγές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι στίχοι του έχουν ξεκάθαρα εθνικιστικό και επιθετικό περιεχόμενο, το οποίο στρέφεται ευθέως κατά των «εχθρών του τουρκισμού».
Και έχει και συνέχεια. Στην οικογενειακή φωτογραφία, φανερά αμήχανος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσπαθούσε, από τη δεύτερη σειρά, να κάνει αισθητή την παρουσία του με περίεργες γκριμάτσες. Ο πρωθυπουργός, λοιπόν, απουσίαζε από τις περισσότερες επίσημες φωτογραφίες είτε ήταν σε δευτερεύουσα θέση, ενώ ανάλογη ήταν και η αντιμετώπιση που έτυχε η Μαρέβα Γκραμπόφσκι Μητσοτάκη κατά την επίσημη πρόσκληση της Εμινέ Ερντογάν στις πρώτες κυρίες του ΝΑΤΟ στο Μέγαρο Τσάνκαγια στην Αγκυρα.
Με… S-400 καταρρίφθηκε η κυβερνητική κοροϊδία!
Σε ένα πρωτοφανές διπλωματικό βατερλό για τα εθνικά συμφέροντα εξελίσσεται το παρασκήνιο των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, με την Αθήνα να παρακολουθεί τις εξελίξεις ως απλός και ανενημέρωτος θεατής. Η αποκάλυψη της «Hürriyet» για τη μεταβίβαση των ρωσικών S-400 στο Κατάρ ξεγυμνώνει πλήρως την ελληνική εξωτερική πολιτική. Με μια κίνηση ματ ο Ταγίπ Ερντογάν ξεπερνά το «αγκάθι» των κυρώσεων CAATSA, ανοίγοντας διάπλατα τον δρόμο για την επιστροφή της Αγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 και την εξασφάλιση αμερικανικών κινητήρων για το εγχώριο KAAN.
Μέσα σε αυτό το ζοφερό σκηνικό η πρόσφατη Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα αποδείχθηκε μια ουσιαστικά προειλημμένη διαδικασία σε βάρος των εθνικών μας συμφερόντων. Οι αποφάσεις της Ουάσινγκτον για την επαναφορά της Τουρκίας στον δυτικό σχεδιασμό είχαν ήδη ληφθεί εις βάρος της χώρας μας, την ώρα που η Αθήνα και η διπλωματικά ακατάλληλη κυβέρνηση εγκλωβίζονταν στις ψευδαισθήσεις της μετριοπάθειας, των «ήρεμων νερών» και δήθεν «Διακήρυξης των Αθηνών», η οποία τελικά διευκόλυνε την ολική επαναφορά του Ερντογάν.
Αντί, όμως, να αναληφθεί η στοιχειώδης πολιτική ευθύνη, η κυβέρνηση επιδίδεται σε ένα επικοινωνιακό θέατρο που προσβάλλει ευθέως τη νοημοσύνη των Ελλήνων πολιτών. Μόλις λίγα εικοσιτετράωρα πριν από το στρατηγικό σοκ, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, εμφανιζόταν σε πλήρη άγνοια -ή σε συνειδητή προσπάθεια παραπλάνησης-, διαβεβαιώνοντας καθησυχαστικά ότι δεν υφίσταται ζήτημα άρσης του αμερικανικού εμπάργκο για τα F-35, γεγονός που τον καθιστά επικίνδυνο.
Το αποκορύφωμα της κυβερνητικής νευρικότητας ανήκει στον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αντί για αυτοκριτική, ο πρωθυπουργός που εμφανίστηκε στη Σύνοδο ως ουδέτερος παρατηρητής, προκρίνοντας τη συνεννόηση και την αφωνία σε όλα τα κρίσιμα θέματα, επέλεξε να επιτεθεί με σφοδρότητα στον εγχώριο Τύπο, κατηγορώντας τα μέσα ενημέρωσης για «υπερβολή» στον τρόπο διατύπωσης των γεγονότων. Πρόκειται για μια απέλπιδα προσπάθεια μετατόπισης των ευθυνών. Οταν τα γεγονότα γκρεμίζουν το κυβερνητικό αφήγημα περί «ισχυρής Ελλάδας», η λύση του Μαξίμου είναι να στοχοποιεί τη δημοσιογραφία που ορθά έβλεπε και κατέγραφε τον επερχόμενο εφιάλτη, βαφτίζοντας το κρέας ψάρι για να κρύψει το τεράστιο πολιτικό κόστος.
Το βαρύ παρελθόν των… αποτυχιών του Θάνου Ντόκου
Η πρόσφατη, δομικά επικίνδυνη εξαπάτηση του συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού, Θάνου Ντόκου, από Ρώσους φαρσέρ δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο, ατυχές περιστατικό της σύγχρονης ψηφιακής εποχής όπως κατεβλήθη σημαντική ενέργεια να παρουσιαστεί. Αντιθέτως, πρόκειται για το τελευταίο, μέχρι στιγμής, επεισόδιο σε μια μακρά αλυσίδα από στρατηγικές αποτυχίες του Θάνου Ντόκου. Το μείζον πολιτικό ζήτημα που εγείρεται δεν αφορά πλέον μια απλή υπηρεσιακή αφέλεια, αλλά το γεγονός ότι ένας αξιωματούχος με τέτοιο ιστορικό λανθασμένων εκτιμήσεων και διαρροών παραμένει ο βασικός εισηγητής των κινήσεων της Αθήνας στη γεωπολιτική σκακιέρα. Μια προσεκτική αναδρομή στο παρελθόν αποδεικνύει ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο.
2010: Η προσέγγιση με την τουρκική πρεσβεία και τα έγγραφα των WikiLeaks: Η αφετηρία των καταγεγραμμένων περιπτώσεων που το όνομα του Θάνου Ντόκου βρίσκεται με αρνητικό πρόσημο στην επικαιρότητα εντοπίζεται στον Απρίλιο του 2010, μια περίοδο κατά την οποία κατείχε τη θέση του γενικού διευθυντή στο ΕΛΙΑΜΕΠ. Σύμφωνα με επίσημο τουρκικό διπλωματικό έγγραφο που είδε το φως της δημοσιότητας το 2016 μέσω των αποκαλύψεων των WikiLeaks, ο κ. Ντόκος απέστειλε μέσω προσωπικής ηλεκτρονικής αλληλογραφίας στην τουρκική πρεσβεία στις Βρυξέλλες την εργασία συνεργάτη του ιδρύματος. Το κείμενο, με τίτλο «Το δόγμα του Νταβούτογλου και η τουρκική εξωτερική πολιτική», έφτασε στα ανώτατα κλιμάκια της Αγκυρας προτού καν δημοσιευτεί επίσημα στην Ελλάδα, περνώντας μάλιστα από τα χέρια του Μπεράτ Αλμπαϊράκ, γαμπρού του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Το ΕΛΙΑΜΕΠ προσπάθησε τότε να υποβαθμίσει το γεγονός, απαντώντας ότι επρόκειτο για μια πάγια πρακτική μαζικής αποστολής σε κατάλογο χιλιάδων παραληπτών και ότι η καθυστέρηση της επίσημης ανάρτησης οφειλόταν σε απλούς τεχνικούς λόγους της εποχής. Την εκδοχή αυτή υιοθέτησαν αργότερα και ορισμένες ιστοσελίδες ελέγχου ειδήσεων. Ωστόσο, η ουσία του ζητήματος δεν βρισκόταν στο αν το κείμενο ήταν θεωρητικά προσβάσιμο. Το μείζον ήταν το γεγονός της άμεσης επαφής του επικεφαλής ενός επιδραστικού ελληνικού think tank με την τουρκική διπλωματική αποστολή για ζητήματα που αφορούσαν τη στρατηγική της γείτονος.
2020 (Ιανουάριος): Οι επικίνδυνες δηλώσεις περί «συνεκμετάλλευσης» στο Αιγαίο: Το έτος 2020 υπήρξε διπλά φορτισμένο για τον κ. Ντόκο, καθώς ο ίδιος βρέθηκε επανειλημμένα στο επίκεντρο έντονων πολιτικών αναταράξεων. Από τη θέση του αναπληρωτή συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας ο αξιωματούχος βρέθηκε αντιμέτωπος με ηχηρά αιτήματα παραίτησης από την πλευρά της αντιπολίτευσης έπειτα από δημόσιες τοποθετήσεις του σε κυπριακά μέσα μαζικής ενημέρωσης. Στις δηλώσεις εκείνες ο κ. Ντόκος είχε αναφερθεί ανοιχτά σε ένα ενδεχόμενο συνεκμετάλλευσης των ενεργειακών κοιτασμάτων στο Αιγαίο με την Τουρκία. Η θύελλα που ξέσπασε τον ανάγκασε να προχωρήσει σε διευκρινίσεις, ισχυριζόμενος ότι οι αναφορές αποτελούσαν «προσωπικές απόψεις». Το επεισόδιο κατέδειξε μια επικίνδυνη τάση του συμβούλου να δημοσιοποιεί και να εκθέτει στην κοινή γνώμη ευαίσθητα ζητήματα.
2020 (καλοκαίρι): Η λιβυκή πανωλεθρία και η πρόωρη διαγραφή του Χαφτάρ: Λίγους μήνες αργότερα, το καλοκαίρι του 2020, ο Θάνος Ντόκος υπέπεσε σε ακόμη μία από τις μεγαλύτερες γεωπολιτικές αστοχίες της πρόσφατης ελληνικής Ιστορίας. Μόλις πέντε μήνες μετά την επίσημη επίσκεψη του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ στην Αθήνα, ο σύμβουλος εμφανίστηκε στον Σκάι και προχώρησε σε μια πρωτοφανή δημόσια ομολογία αποτυχίας. Παραδέχτηκε ότι η ελληνική πλευρά είχε επενδύσει σε λάθος άνθρωπο, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι ο Χαφτάρ «μετράει μέρες».
Η εκτίμηση αυτή αποδείχτηκε διπλά καταστροφική. Σήμερα, χρόνια μετά, ο Λίβυος στρατάρχης παραμένει απόλυτος κυρίαρχος στην ανατολική Λιβύη. Το χειρότερο όμως είναι η στρατηγική ζημιά που προκάλεσε αυτή η δημόσια τοποθέτηση. Η Αθήνα, αντί να στηρίξει τις επιλογές της σε μια κρίσιμη καμπή του λιβυκού εμφυλίου, επέλεξε μια άτακτη διπλωματική υπαναχώρηση. Η αναδίπλωση λειτούργησε ως ανοιχτή πρόσκληση: Η Τουρκία κατέλαβε τον ζωτικό χώρο που άφησε κενό η Ελλάδα, θωρακίζοντας το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η δημόσια παραδοχή του Ντόκου δεν ήταν απλώς μια λάθος πρόβλεψη. Ηταν η κίνηση που επιβεβαίωσε στους Λίβυους ότι η Αθήνα ήταν ένας αναξιόπιστος σύμμαχος σπρώχνοντάς τους σε συμβιβασμούς με την Τουρκία.
2026: Η παγίδα των deepfakes και ο διασυρμός της εθνικής ασφάλειας: Το αποκορύφωμα αυτής της σειράς ολισθημάτων σημειώθηκε στις αρχές Ιουλίου του 2026. Ο Θάνος Ντόκος συμμετείχε σε μια τηλεδιάσκεψη σαράντα λεπτών, θεωρώντας ότι συνομιλεί με τον Ρουστέμ Ουμέροφ, τον Ουκρανό ομόλογό του και στενό σύμβουλο του Ζελένσκι. Στην πραγματικότητα, συνομιλούσε με τους Vovan και Lexus, το ρωσικό δίδυμο φαρσέρ, που με την τεχνολογία deepfake αλλοίωσαν τα χαρακτηριστικά τους.
Ο σύμβουλος, προσπαθώντας να δικαιολογηθεί, ανέφερε ότι η επικοινωνία είχε όλα τα απαραίτητα επίσημα διαπιστευτήρια. Το μείζον ζήτημα όμως δεν είναι η τεχνολογική αφέλεια, αλλά το περιεχόμενο όσων ειπώθηκαν. Πιστεύοντας ότι μιλά σε έναν σύμμαχο εν μέσω πολέμου, ο Ελληνας αξιωματούχος προχώρησε σε αποκαλύψεις που αγγίζουν ευαίσθητα εθνικά ζητήματα. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, ο Ντόκος αναφέρθηκε στο περιστατικό με το ουκρανικό drone που είχε εντοπιστεί ανοιχτά της Λευκάδας, ενώ εξέφρασε την εκτίμηση ότι η Ελλάδα οδεύει σε πρόωρες εκλογές. Δεν δίστασε μάλιστα να μοιραστεί τον προβληματισμό πώς ένα παρόμοιο ατύχημα στην τουριστική περίοδο, θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπανόρθωτη πολιτική ζημιά στην κυβέρνηση. Οι Ρώσοι φαρσέρ υποστήριξαν ότι ο σύμβουλος τους έδωσε πληροφορίες για τις απόρρητες μετακινήσεις και τις διεθνείς επαφές του επικεφαλής της ΕΥΠ.