Κάθε χρόνο η κυβέρνηση αυξάνει τις δαπανηρές μισθώσεις εναέριων μέσων, όμως το αποτέλεσμα αυτής της αποτυχημένης και πολύεξοδης τακτικής είναι τα δάση να καίγονται και η πυροπροστασία να έχει αναδειχθεί στη μαύρη τρύπα της Ελλάδας από το 2019-2026.
- Γράφει ο Βασίλης Γαλούπης
Oλες αυτές τις ημέρες των διαδοχικών πυρκαγιών, τα τηλεοπτικά πλάνα δεν έδειχναν Canadair. Ο λόγος είναι ότι «μάχιμα» είναι μόνο 4-6. Τα άλλα είτε είναι για επισκευή είτε δεν υπάρχουν ανταλλακτικά κι έτσι είναι ουσιαστικά εν αχρηστία.
Το 2023 η Ελλάδα διέθετε 17 Canadair, αλλά εξ αυτών ήταν μόνο 10 τα διαθέσιμα να επιχειρήσουν εκείνη την περίοδο! Πρόκειται για 6 CL-215 και 4 CL-415. Τώρα έχουν μειωθεί ακόμα περισσότερο. Σύμφωνα με πληροφορίες είναι 12-14, αλλά αυτά που μπορούν να απογειωθούν επιχειρησιακά ανά πάσα στιγμή είναι τέσσερα.
Eνας από τους λόγους που κι αυτά δεν σηκώνονται πάντα είναι η θερμοκρασία, αφού δεν επιχειρούν με πάνω από 38 βαθμούς Κελσίου αλλά ούτε και με ισχυρούς ανέμους (με πλευρικές ριπές άνω των 23 κόμβων). Είναι από μόνο του περίεργο το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν υπέβαλε αίτημα για συνδρομή προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας. Κάπως έτσι κάηκε το Πόρτο Γερμενό, όπως ακριβώς και το 2009, όταν και τότε η φωτιά ξεκίνησε από τη Βοιωτία.
Εδώ και τρία χρόνια ακούμε ότι η πρώτη παραγγελία με δύο Canadair θα έρθει από το 2028, αλλά μέχρι τότε θα έχουν καεί εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα. Ο Μητσοτάκης έλεγε ψέματα πέρυσι τον Νοέμβριο ότι η Ελλάδα ενίσχυε την πυροπροστασία της. Η κυβέρνηση ναι μεν δαπανούσε δεκάδες εκατομμύρια για να αγοράσει τρία αεροσκάφη, όμως δεν κατάφερε να προσλάβει και πιλότους. Ετσι, η υποτιθέμενη ενίσχυση έμεινε στα χαρτιά.
«Υλοποιούμε το πιο φιλόδοξο πρόγραμμα αναβάθμισης των εναερίων μέσων Πολιτικής Προστασίας στην ιστορία της πατρίδας μας» ανακοίνωνε πέρυσι στην εκδήλωση για την παραλαβή των τριών αεροσκαφών Diamond DA62 MPP του πυροσβεστικού σώματος στο Αεροδρόμιο Μεγάρων.
Φτάσαμε Αύγουστο 2026, αλλά πιλότοι για τα τρία συγκεκριμένα αεροσκάφη δεν έχουν προσληφθεί ακόμα. Τα Diamond δεν επιχειρούν, καθώς είναι… παρκαρισμένα σε υπόστεγο ιδιωτικής εταιρίας στα Μέγαρα. Πολιτικές ευθύνες δεν έχουν αναζητηθεί, διότι εδώ είναι η Ελλάδα του Κυριάκου και υπάρχει ασυλία και ασυδοσία.
Στις αρχές του φετινού Ιουνίου αφίχθησαν στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας τρία νέα ελικόπτερα τύπου Leonardo AW139, τα οποία εντάχθηκαν στον σχεδιασμό ενίσχυσης των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και του πυροσβεστικού σώματος. Τα πανάκριβα ελικόπτερα παραμένουν παρκαρισμένα, καθώς βγήκε άκυρος ο διαγωνισμός για τη συντήρησή τους.
Πάνω από 160 εκατ. ευρώ το 2026 για τα νοικιασμένα
Τον Αύγουστο 2024 η κυβέρνηση υπέγραφε νέες συμβάσεις πάνω από 400 εκατ. ευρώ για ενοικίαση από πυροσβεστικά μέσα για τα επόμενα πέντε χρόνια. Η Ελλάδα νοίκιαζε 8 Erickson (5-8 τόνους νερό), 14 Bell (2,5 τόνους), 5 Kamov (4 τόνους) και 20 Air Tractor (1,2-2,5 τόνους).
Για το 2024 και το 2025 υπολογίζεται ότι το κόστος ανερχόταν συνολικά από 130 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων και των εξόδων πτήσεων αλλά και των ωρών πτήσεων συνολικά. Για το 2026 ανέρχονται σε πάνω από 160 εκατ. ευρώ.
Στις 31 Ιουλίου 2025 ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Πουλάς έκανε ερώτηση στη Βουλή για την ελλιπή αξιοποίηση των εναέριων μέσων πυρόσβεσης και την επιχειρησιακή αναποτελεσματικότητα:
«Οι πρόσφατες προσθαλασσώσεις ενός αεροσκάφους Canadair CL215 που συμμετείχε στην κατάσβεση της πυρκαγιάς στον Φενεό Κορινθίας και ενός βαρέος τύπου ελικοπτέρου Erickson στον Κορινθιακό Κόλπο εγείρουν εύλογες ανησυχίες για την αξιοπιστία των μισθωμένων μέσων και τη διαχείρισή τους. Πρώην ανώτατοι αξιωματικοί του Πυροσβεστικού Σώματος καταγγέλλουν αδυναμία κατάσβεσης πυρκαγιών παρά την παρουσία επαρκών -θεωρητικά- επίγειων και εναέριων δυνάμεων».
Και συνέχιζε: «Πόσα από τα 85 εναέρια μέσα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση ως διαθέσιμα για τη φετινή αντιπυρική περίοδο ήταν πραγματικά επιχειρησιακά κατά τις κρίσιμες ημέρες της τελευταίας εβδομάδας του Ιουλίου; Υστερα από τέσσερα χρόνια διαθεσιμότητας πρόσθετων εναέριων μέσων (από το 2020), με πρόσθετη δαπάνη ενοικίασης μέχρι σήμερα που υπερβαίνει τα 500 εκατ. ευρώ, έχει πραγματοποιηθεί σαφής επιχειρησιακή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους και έλεγχος της αποδοτικότητάς τους στο πεδίο της δασοπυρόσβεσης στην ελληνική επικράτεια;».
Στοιχεία-σοκ: 920 εκατ. το κόστος από το 2019
Τον Απρίλιο του 2025 ο τότε υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης ενημέρωνε ότι «φέτος όπως και πέρυσι θα έχουμε περί τα 49 ενοικιασμένα αεροσκάφη και ελικόπτερα σε διασπορά σε όλο τον ελλαδικό χώρο, όπου μαζί με τον εθνικό μας στόλο θα έχουμε συνολικά περί τα 80 με 85 πτητικά μέσα».
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών (απολογισμός εξόδων κάθε έτους), από το 2019 μέχρι και το 2023 έχουν αυξηθεί κατακόρυφα οι δαπάνες για τη μίσθωση πτητικών μέσων αεροπυρόσβεσης, όπως και ο αριθμός των εναέριων μέσων που μισθώνονται. Από το 2019 τα εναέρια μέσα που μισθώνονται έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί και οι δαπάνες επταπλασιαστεί.
Συγκεκριμένα, για το 2019 δόθηκαν 33 εκατ. ευρώ, το 2020 το ποσό έφτασε στα 53 εκατ. ευρώ, το 2021 στα 78 εκατ. ευρώ, το 2022 στο 76 εκατ. ευρώ και το 2023 στα 101 εκατ. ευρώ. Αν συνυπολογίσει κανείς και το κόστος από τις ώρες πτήσεις των εναέριων μέσων, τότε, σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της Πυροσβεστικής, ανήλθε το επιπλέον ποσό σε περίπου 150 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, συνολικά σε σχεδον 500 εκατ. ευρώ.
Ωρες πτήσης
Για το 2024 θα πρέπει να προστεθούν ακόμα 130 εκατ. ευρώ, για το 2025 επίσης 130 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με όσα έχουν εξαγγελθεί, ενώ για φέτος εκτιμάται ότι το κόστος θα φτάσει στα 160 εκατ. ευρώ, μαζί με τις ώρες πτήσης. Στο σύνολο της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, δηλαδή, έχουν δαπανηθεί συνολικά 920 εκατ. ευρώ, περίπου 1 δισ. ευρώ. Κι όλα αυτά ενώ η Ελλάδα μετρά τις χειρότερες καταστροφές σε μια επταετία, στα 200 χρόνια της Ιστορίας της. Αναφορικά με το κόστος πτήσεων των μέσων αεροπυρόσβεσης, πολλές φορές «αγγίζει» αυτό των μαχητικών αεροσκαφών (F-16). Φτάνει έως και τα 11.000 ευρώ/ώρα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις υψηλόβαθμων στελεχών.
