Ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης», «θωράκιση του έργου διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου» και «γαλλική σφραγίδα αξιοπιστίας». Με αυτά τα βαρύγδουπα συνθήματα και σε κλίμα φιέστας και προεκλογικής ευφορίας, το Μέγαρο Μαξίμου υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη παρουσίασε την Τετάρτη (05/08) τη συμφωνία μεταβίβασης της πλειοψηφίας του Great Sea Interconnector (GSI) από τον ΑΔΜΗΕ στον γαλλικό επενδυτικό όμιλο Meridiam, αποκρύπτοντας όμως στην πραγματικότητα ότι έβαλαν τον λύκο να φυλάει τα πρόβατα, καθώς οι Γάλλοι αποκαλύπτεται πως κάνουν μπίζνες με τον Ερντογάν.
- Από τον Κώστα Καββαδία
Διότι πίσω από τα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα και τις πανηγυρικές δηλώσεις της κυβέρνησης η πραγματικότητα αναδεικνύει μια επικίνδυνη γεωπολιτική αφέλεια – ή, ακόμα χειρότερα, μια συνειδητή απόκρυψη κρίσιμων δεδομένων γύρω από τις βαθιές, μακροχρόνιες και δισεκατομμυρίων ευρώ επενδυτικές σχέσεις του ομίλου με το τουρκικό κράτος και το καθεστώς της Αγκυρας.
Ερωτήματα
Και το κυρίαρχο ερώτημα που προκύπτει είναι πώς η εν λόγω εταιρία θα συγκρουστεί με την Αγκυρα για το έργο, όταν συναλλάσσεται μαζί της; Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι η είσοδος της Meridiam και η παράλληλη τριμερής συμφωνία με τη Nexans θα ξαναξεκινήσουν τις βυθομετρικές έρευνες που πάγωσαν τον Ιούλιο του 2024 μετά την παράνομη παρέμβαση του τουρκικού πολεμικού ναυτικού.
Αυτό όμως που αποσιωπάται τεχνηέντως είναι ότι ο «σωτήρας» στον οποίο παραδόθηκε το στρατηγικότερο ενεργειακό έργο της ανατολικής Μεσογείου είναι ο ίδιος επενδυτής που συμμετέχει ενεργά στο κεντρικό πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων του τουρκικού κράτους, διατηρώντας από το 2014 θεσμικό ρόλο σύμβουλου διοίκησης μέσω της κοινοπραξίας MR για δεκάδες έργα της Αγκυρας. Μια απλή αναζήτηση στα εταιρικά μητρώα και τα χαρτοφυλάκια της Meridiam αποκαλύπτει ότι η γαλλική εταιρία δεν πραγματοποιεί περιστασιακές κινήσεις στη γείτονα, αλλά έχει στήσει μια πραγματική επενδυτική αυτοκρατορία με μόνιμη βάση και γραφεία στην Κωνσταντινούπολη (Esentepe Mah. Buyukdere Cad. Levent 199 Plaza Kat: 32 Levent 34394 Şişli, Istanbul Area, Turkey).
Ο γαλλικός όμιλος αποτελεί τον βασικότερο ξένο πυλώνα στο γιγάντιο πρόγραμμα ΣΔΙΤ Υγείας του «σουλτάνου», ελέγχοντας πάνω από 6.300 νοσοκομειακές κλίνες με συνολικές επενδύσεις που ξεπερνούν τα 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ.
Συμμετοχή σε 5 πρότζεκ
Η Meridiam συμμετέχει σε πέντε τεράστια νοσοκομειακά συγκροτήματα, συμπεριλαμβανομένων του Gaziantep City Hospital, με επένδυση άνω των 800 εκατομμυρίων ευρώ σε κοινοπραξία με τη Rönesans, τη Samsung και την Istanbul Asset Management, του Adana Integrated Healthcare Campus, που ήταν το πρώτο ΣΔΙΤ με αποκλειστικά διεθνή χρηματοδότηση, του Bursa City Hospital, του Elazığ Integrated Healthcare Campus, που αποτέλεσε την πρώτη έκδοση πράσινου και κοινωνικού ομολόγου στη χώρα, καθώς και του Yozgat Education and Research Hospital, που χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου από εμπορικές τράπεζες.
Για τη διαχείριση αυτών των υποδομών η Meridiam δεν αρκέστηκε στην τοποθέτηση κεφαλαίων. Ιδρυσε στην Τουρκία την κοινή εταιρία διαχείρισης και συμβουλευτικών υπηρεσιών MR İşletme Hizmetleri (MRAS) σε στενή κοινοπραξία (50-50) με τον τουρκικό κατασκευαστικό κολοσσό Rönesans Holding, τον ευνοούμενο κατασκευαστή του τουρκικού προεδρικού μεγάρου, ενώ παράλληλα αντλεί κεφάλαια μέσω του εξειδικευμένου fund Meridiam Infrastructure Eastern Europe Fund στο οποίο συμμετέχει και η EBRD.
Την ίδια στιγμή, ο όμιλος επεκτείνεται ραγδαία και στον πυρήνα των τουρκικών μεταφορών, προετοιμάζοντας κοινή προσφορά με την τουρκική Makyol Insaat για τα δικαιώματα λειτουργίας των δύο στρατηγικών γεφυρών του Βοσπόρου, της Γέφυρας των Μαρτύρων της 15ης Ιουλίου και της Γέφυρας Fatih Sultan Mehmet, μαζί με το δίκτυο διοδίων, ενώ εξετάζει και την εξαγορά μετοχικού ποσοστού στον αυτοκινητόδρομο Nakkaş–Başakşehir στην Κωνσταντινούπολη.
Το γεωπολιτικό ερώτημα παραμένει αμείλικτο. Πώς είναι δυνατόν η ελληνική κυβέρνηση να πανηγυρίζει ότι θωρακίζει το έργο της διασύνδεσης, εκχωρώντας τον έλεγχό του σε έναν επενδυτή του οποίου τα οικονομικά συμφέροντα και οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις εξαρτώνται άμεσα από την τουρκική κυβέρνηση και τις κρατικές ροές του τουρκικού δημοσίου; Αν η Αγκυρα αποφασίσει εκ νέου να μπλοκάρει τις ερευνητικές εργασίες του καλωδίου στο Αιγαίο, τι θα πράξει η Meridiam;
Θα συγκρουστεί με το καθεστώς Ερντογάν, διακινδυνεύοντας τις επενδύσεις δισεκατομμυρίων που διατηρεί στα τουρκικά νοσοκομειακά κάμπους και τις γέφυρες του Βοσπόρου, ή θα επιβάλει τη δική της σύνεση στο έργο Ελλάδας – Κύπρου; Η συστηματική απόκρυψη αυτών των στοιχείων από την κυβέρνηση εκθέτει τη χώρα σε ανεπανόρθωτους κινδύνους.
Κάνει μπίζνες δισεκατομμυρίων στην Κωνσταντινούπολη
Ενώ λοιπόν η ελληνική κυβέρνηση παρουσίασε τη γαλλική Meridiam ως «εγγυητή αξιοπιστίας» για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, τα στοιχεία από τη γείτονα έρχονται να επιβεβαιώσουν με τον πιο ενδεικτικό τρόπο τη διαφορετική και σκοτεινή εικόνα που αναδείξαμε παραπάνω. «Στον 32ο όροφο του ουρανοξύστη Levent 199 Plaza στην Κωνσταντινούπολη ο γαλλικός όμιλος έχει ριζώσει στις στρατηγικές υποδομές της Τουρκίας, αποτελώντας τον βασικότερο διεθνή συμπαίκτη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν».
Αυτό τονίζουν με επανειλημμένα δημοσιεύματα των τουρκικών εφημερίδων «Sözcü» και «Cumhuriyet», καθώς και ο οικονομικός ιστότοπος T24, βάζοντας στο στόχαστρο το επενδυτικό μοντέλο της Meridiam και την αγαστή συνεργασία του με την τουρκική κυβέρνηση. Ταυτόχρονα, στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) έχουν καταγγείλει ότι το καθεστώς Ερντογάν παρέχει στη γαλλική εταιρία μακροχρόνιες εγγυήσεις πληρωμών και ενοικίων «κλειδωμένες» σε ευρώ.
Καθώς η λίρα καταρρέει, ο τουρκικός προϋπολογισμός πληρώνει ξένα κεφάλαια σε σκληρό νόμισμα ακόμα και για άδειες κλίνες, μετατρέποντας τη δημόσια υγεία σε πεδίο αισχροκέρδειας. Η Meridiam συμπράττει σταθερά με τη Rönesans Holding – την εταιρία που το CHP κατατάσσει στη «συμμορία των πέντε» ευνοούμενων εργολάβων του Ερντογάν.
Επιπλέον, όπως επιβεβαιώνεται από έγγραφα της EBRD για τη χρηματοδότηση του αυτοκινητοδρόμου Nakkaş-Başakşehir (ύψους 1,43 δισ. €), η αντιπολίτευση κατηγορεί επίσης τη Meridiam ότι λειτουργεί σαν διεθνές «πλυντήριο νομιμοποίησης» για αναθέσεις χωρίς διαφάνεια. Η επιθετική επέκταση της εταιρίας αγγίζει όπως προαναφέραμε και τις Γέφυρες του Βοσπόρου. Δημοσιεύματα του Bloomberg, της «Hürriyet» και της «BirGün» αποκαλύπτουν ότι η Meridiam, σε κοινοπραξία με τη Makyol Insaat, διεκδικεί τη λειτουργία των δύο γεφυρών μέσω της Διοίκησης Ιδιωτικοποιήσεων.
Η είδηση προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στην Τουρκία, με την αντιπολίτευση να κατηγορεί το καθεστώς Ερντογάν ότι «ξεπουλά τα ασημικά της χώρας» σε ξένα κεφάλαια. Αυτήν ακριβώς την εταιρία, που προσφέρει στον «σουλτάνο» την απαραίτητη οικονομική «ανάσα» και διεθνή νομιμοποίηση, επέλεξε η Αθήνα ως στρατηγικό εταίρο.