Σε βαθύ «κόκκινο» χρωματίζεται ολοένα και μεγαλύτερο μέρος του δανειακού χαρτοφυλακίου των ελληνικών τραπεζών, καθώς όλο και περισσότεροι δανειολήπτες «χτυπάνε κανόνι». Ανώτατα τραπεζικά στελέχη εκφράζουν φόβους ότι τα επισφαλή δάνεια θα ξεπεράσουν το 13% -με βάση τα σημερινά δεδομένα- ως το τέλος του 2011. Το «πηγάδι» με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές δείχνει να μην έχει πάτο, καθώς ο αριθμός πολιτών και επιχειρήσεων που αδυνατούν να αποπληρώσουν τα χρέη τους παίρνει μέρα με τη μέρα ανησυχητικές διαστάσεις.
Από τότε που η κρίση άρχισε να δείχνει το πραγματικό της πρόσωπο στην Ελλάδα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια έχουν διπλασιαστεί, αφού από το 5,3% το 2008 έφτασαν στο 10,5% στο τέλος του 2010. Το 15% των επιχειρηματικών χορηγήσεων είναι επισφαλή δάνεια, με άλλα λόγια δάνεια συνολικού ύψους 18,5 δισ. ευρώ έχουν χτυπήσει… κόκκινο το 2010.
Και όλα αυτά, παρά το γεγονός ότι οι τράπεζες κάνουν ό,τι είναι δυνατόν προκειμένου να μην αυξηθούν κι άλλο οι επισφάλειες. Σε ανοιχτή γραμμή με τους οφειλέτες, τα ιδρύματα ρίχνουν σωσίβιο στους δανειολήπτες, τους οποίους καλούν να προχωρήσουν έστω και σε μια ελάχιστη καταβολή των οφειλών τους. Ιδιαίτερα όσον αφορά τις πιστωτικές κάρτες, όπου εντοπίζεται και το μεγαλύτερο πρόβλημα στις καθυστερήσεις, οι τράπεζες έχουν μειώσει στο ελάχιστο το ποσοστό με το οποίο υπολογίζουν την ελάχιστη δόση. Μάλιστα υπάρχουν περιπτώσεις όπου τράπεζες ζητούν από τους κατόχους καρτών να πληρώσουν έστω και 10 ευρώ τον μήνα προκειμένου η οφειλή τους να μη γραφτεί στη λίστα των επισφαλών απαιτήσεων.
Επιπλέον έχουν ενεργοποιηθεί προγράμματα ρυθμίσεων συχνά με «κούρεμα» (διαγραφή μέρους) της συνολικής οφειλής για δάνεια που δεν έχουν εξυπηρετηθεί για διάστημα 30-90 ημερών. Το τελευταίο δεκαοκτάμηνο νοικοκυριά και επιχειρήσεις έχουν πάει σε ρύθμιση δάνεια συνολικού ύψους 25 δισ. ευρώ, ενώ ως το τέλος του χρόνου υπολογίζεται ότι το ποσό των ρυθμίσεων θα υπερβεί τα 50 δισ. ευρώ.
Τραπεζικά στελέχη όμως εμφανίζονται ιδιαίτερα προβληματισμένα για το κατά πόσον μπορούν να συνεχιστούν τα «μαγειρέματα» των τραπεζών. Η έλευση της BlackRock (εταιρία που ξεσκονίζει τα βιβλία των δανείων των τραπεζών) ενδέχεται να φέρει πρόωρο τέλος στις… ευκολίες πληρωμής. Οι αναλυτές έχουν ήδη σηκώσει τα μανίκια και πραγματοποιούν ελέγχους στα δανειακά χαρτοφυλάκια αυξάνοντας την αβεβαιότητα και την πίεση, καθώς το μέγεθος της πραγματικής «καταστροφής» δεν θα μπορεί πλέον να μείνει κρυφό.
Πάντως οι τραπεζικοί οίκοι έχουν έναν ακόμη λόγο ανησυχίας: παρατηρείται σημαντική αύξηση των δανείων των οποίων -αν και έχουν ρυθμιστεί- οι δανειολήπτες αδυνατούν να ανταποκριθούν στην πληρωμή των δόσεων. Τα τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι σχεδόν το 1 στα 2 δάνεια που ρυθμίζουν «σκάει» και πάλι μέσα σε τρεις μήνες.
Νεκταρία Σταμούλη
