Με την ελληνική οικονομία στα πρόθυρα της κατάρρευσης συνεχίστηκαν και χθες οι πυρετώδεις διαβουλεύσεις σε Αθήνα, Ευρώπη αλλά και ΗΠΑ, προκειμένου να επανέλθει η ηρεμία στις αγορές και να σταματήσει ο καλπασμός των ασφαλίστρων κινδύνου χρεοκοπίας (CDS) και η κατάρρευση των τιμών των ομολόγων. Στην Αθήνα, οι επαφές ήταν συνεχείς, εν όψει της σημερινής τηλεδιάσκεψης μεταξύ του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου, της καγκελαρίου Α. Μέρκελ και του Γάλλου προέδρου Ν. Σαρκοζί, της επικείμενης συνεδρίασης των Eurogroup / Ecofin την Παρασκευή και το Σάββατο. Σήμερα το μεσημέρι έχει προγραμματιστεί και κυβερνητική επιτροπή, κατά τη διάρκεια της οποίας ο πρωθυπουργός θα επιχειρεί να πείσει τους υπουργούς του να εφαρμόσουν το Μεσοπρόθεσμο.
Το κλίμα ήταν τόσο τεταμένο, εν μέσω της φιλολογίας για «συντεταγμένη χρεοκοπία» της Ελλάδας, που τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ανεβοκατέβαιναν: Μια φήμη για κοινό ανακοινωθέν Μέρκελ – Σαρκοζί στη διάρκεια της χθεσινής ημέρας οδήγησε τους δείκτες προς τα πάνω, για να υποχωρήσουν όταν διαψεύστηκε. Τελικά έκλεισαν με θετικό πρόσημο, χάρη στην παρέμβαση της Γερμανίδας καγκελαρίου.
Η Ανγκελα Μέρκελ, έπειτα από αρκετές ημέρες σκληρής μεταχείρισης της ελληνικής κυβέρνησης, κατά τις οποίες οι επιτελείς της δήλωναν πως υπάρχει σχέδιο Β για ευρωζώνη χωρίς Ελλάδα, εμφανίστηκε χθες ελαφρώς διαλλακτική, υποστηρίζοντας ότι οι συνέπειες μιας ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας της Ελλάδας θα ήταν εξαιρετικά δυσάρεστες. Η αλλαγή στάσης συνδέεται με τις ανησυχίες του Αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος στέλνει ως παρατηρητή στη συνεδρίαση του Eurogroup στην Πολωνία τον υπουργό Οικονομικών Τίμοθι Γκάιτνερ (ο οποίος αναμένεται να ζητήσει ισχυροποίηση του μηχανισμού διάσωσης EFSF και άμεση εφαρμογή του σχεδίου για την Ελλάδα). Συνδέεται και με τα υψηλά επιτόκια με τα οποία δανείστηκε χθες η Ιταλία και τις δηλώσεις του πρωθυπουργού Σίλβιο Μπερλουσκόνι ότι θα πάει ικέτης στο Πεκίνο.
Στην Αθήνα πραγματοποιήθηκε σύσκεψη του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου, του υπουργού Οικονομικών Ευ. Βενιζέλου, του υφυπουργού Οικονομικών Φ. Σαχινίδη και του προέδρου του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (ΣΟΕ) Γ. Ζαννιά. Στη σύσκεψη συμμετείχαν επίσης ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας Β. Ράπανος και ο διευθύνων σύμβουλος Απ. Ταμβακάκης. Οι φήμες έφερναν και τον σύμβουλο του πρωθυπουργού Λ. Παπαδήμο να συμμετέχει στη συνάντηση, αλλά τελικώς διαπιστώθηκε ότι απουσίαζε στο εξωτερικό. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι υπήρξε τηλεφωνική επαφή του πρωθυπουργού και του υπουργού Οικονομικών με τον κ. Παπαδήμο, εν όψει της τηλεδιάσκεψης.
Κατά πληροφορίες, στη χθεσινή σύσκεψη δεν συζητήθηκε μόνο το θέμα της τηλεδιάσκεψης με Μέρκελ – Σαρκοζί, αλλά και μια σειρά από εκκρεμότητες για την υλοποίηση της συμφωνίας της 21ης Ιουλίου. Πρώτον, η επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου, καθώς η απραξία και οι συνεχείς αστοχίες προκάλεσαν το σημερινό δυσμενές κλίμα για την Ελλάδα. Δεύτερον, η συμμετοχή των επενδυτών στο νέο πακέτο διάσωσης για την Ελλάδα (διεθνείς οίκοι εκτιμούν ότι θα προχωρήσει, με δεδομένη τη βουτιά των ελληνικών ομολόγων). Τρίτον, οι αντοχές του τραπεζικού συστήματος εν μέσω των ακραίων σεναρίων που διακινούνται τις τελευταίες ημέρες για «κούρεμα» 50% στα ελληνικά ομόλογα με ταυτόχρονη παραμονή στην ευρωζώνη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, χθες υπήρξε και νέα επαφή του Ευ. Βενιζέλου με τους ομολόγους του από τη Γαλλία (Φρ. Μπαρουάν) και Γερμανία (Β. Σόιμπλε). Αντίστοιχα τηλεφωνικά ραντεβού υπήρχαν σε ολόκληρη την Ευρώπη, με την Α. Μέρκελ να μιλάει με τον Ν. Σαρκοζί, ο οποίος συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Ε.Ε. Χέρμαν βαν Ρομπάι. Νωρίτερα, η Γερμανίδα καγκελάριος είχε συναντηθεί με τον Φινλανδό πρωθυπουργό Γίρκι Κατάινεν, ο οποίος έχει θέσει θέμα εγγυήσεων από ελληνικής πλευράς προκειμένου η χώρα του να συμμετάσχει στο νέο πακέτο βοήθειας.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες και ο Αμερικανός πρόεδρος ανησυχούν για τη μετάδοση της κρίσης και τις αρνητικές επιπτώσεις από μια ανεξέλεγκτη ελληνική χρεοκοπία. Γνωρίζουν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα βύθιζε σε χρόνο ρεκόρ και τις οικονομίες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, στην οποία υπάρχει ισχυρή ελληνική τραπεζική παρουσία, με οδυνηρότατες άμεσες συνέπειες και για τα αυστριακά πιστωτικά ιδρύματα, που είναι επίσης ισχυρά στην περιοχή. Οι έμμεσες επιπτώσεις είναι αδύνατο να προεξοφληθούν και αυτό φοβούνται οι Γερμανοί και ο Αμερικανός πρόεδρος.
Οι πιέσεις προς την Αθήνα για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και ιδιωτικοποιήσεις συνεχίζονται. Σήμερα ο υπουργός Περιβάλλοντος Γ. Παπακωνσταντίνου πάει στο Βερολίνο (όπου θα βρεθεί στις 27 Σεπτεμβρίου και ο υπουργός Ανάπτυξης Μιχ. Χρυσοχοΐδης), προκειμένου να παρουσιάσει, για δεύτερη φορά σε λίγες ημέρες, το σχέδιο «Ηλιος» για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα από γερμανικές εταιρίες. Πρόκειται για σχέδιο με το οποίο θα πωληθεί ελληνικός ήλιος σε γερμανικές εταιρίες.
Η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει ότι θα κερδίσει άμεσα τον χαμένο χρόνο, ώστε να εξασφαλίσει (έστω και τμηματικά) την επόμενη δόση της βοήθειας, ενώ πλέον γνωρίζουμε επισήμως ότι τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου επαρκούν ως τα μέσα Οκτωβρίου.
Φώτης Κόλλιας
