Το πρώτο βυζαντινό λιμάνι της Κωνσταντινούπολης μας αποκαλύπτεται μέσα από πολύτιμα ευρήματα που παρέμεναν θαμμένα για αιώνες.
Ο μίτος της ιστορίας ξετυλίγεται μέσα από το πολύ αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ «Το χαμένο λιμάνι της Κωνσταντινούπολης», που αποτελεί διεθνή συμπαραγωγή με τη συμμετοχή και της ΕΡΤ και θα προβληθεί από τη ΝΕΤ, την Τετάρτη 26 Οκτωβρίου, στις 11 το βράδυ.
Το φιλμ καταγράφει την αποκάλυψη του λιμανιού της Πόλης στο Γενί Καπί, στα νότια της ιστορικής χερσονήσου, εκεί όπου ήταν χτισμένη στην αρχαιότητα η αποικία των Μεγαρέων Βυζάντιο. Η ανακάλυψη έγινε το 2005 κατά τη διάρκεια των εργασιών για τη δημιουργία του υπόγειου σιδηροδρόμου, που θα περνάει από τη θάλασσα του Βοσπόρου, ενώνοντας το Γενί Καπί στην ευρωπαϊκή πλευρά µε το Σκουτάρι στην ασιατική πλευρά, καλύπτοντας απόσταση 1,4 χιλιομέτρων. Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως το χαμένο λιμάνι του Θεοδοσίου, που χρονολογείται στο 400 π.Χ., 34 πλοία αλλά και ίχνη ενός νεκροταφείου, ηλικίας 8.500 ετών. Τα πλοία που βρέθηκαν βυθίστηκαν γύρω στο 1000 µ.Χ., κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας που κατέστρεψε όσα πλεούμενα βρίσκονταν μέσα στο λιμάνι.
Στη μετέπειτα εποχή το λιμάνι έπαψε να χρησιμοποιείται από μεγάλα καράβια, αλλά έμεινε σε χρήση από ψαράδες έως τον 15ο αιώνα, μέχρι την Αλωση της Πόλης. Τα πολύτιμα ευρήματα παρέμειναν θαμμένα στη λάσπη για 17 αιώνες. Η άμμος που κάλυψε τα πάντα διατήρησε ακέραια μέσα στους αιώνες αντικείμενα από δέρμα ή ξύλο, όπως λυχνάρια, σανδάλια, δοχεία αρωμάτων, αμφορείς, ακόμα και ένα κάνιστρο γεμάτο κουκούτσια από κεράσια, καθώς και σχοινιά με τα οποία έδεναν τα πλοία στις αποβάθρες.
Σε λίγα χρόνια, η περιοχή των ανασκαφών προβλέπεται να γίνει συγκοινωνιακός κόμβος της Πόλης.
Το σίγουρο είναι ότι πριν από 1.700 χρόνια η ίδια περιοχή ήταν και πάλι συγκοινωνιακός κόμβος, συγκεκριμένα… το πρώτο βυζαντινό λιμάνι της Κωνσταντινούπολης. Το σενάριο και η σκηνοθεσία του ντοκιμαντέρ είναι των Χανς Σκούλερ και Σάλι Μπλέικ, και η επιστημονική επιμέλεια των καθηγητών Αρχαιολογίας Ούφουκ Κοκάμπας και Γεωλογίας Νικ Εϊλς.
Κωνσταντίνα Γαρνέλη
