Σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων στην Ευρώπη προκαλεί η εκτεταμένη κυβερνοεπίθεση που έπληξε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ στη Γαλλία, στο Βέλγιο και στην Ολλανδία, προκαλώντας οικονομικές ζημιές εκατομμυρίων ευρώ και προβλήματα στη διανομή προϊόντων. Οι χάκερ κατάφεραν να αποκτήσουν πρόσβαση ακόμη και στα συστήματα ψύξης των καταστημάτων, καταστρέφοντας μεγάλες ποσότητες τροφίμων, ενώ οι ευρωπαϊκές Aρχές εξετάζουν πλέον τις ευπάθειες κρίσιμων υποδομών.
Το μεγαλύτερο πλήγμα καταγράφηκε στη Γαλλία, όπου οι δράστες παραβίασαν το σύστημα απομακρυσμένης διαχείρισης των ψυκτικών εγκαταστάσεων και ενεργοποίησαν λειτουργία ταχείας απόψυξης. Η θερμοκρασία στους καταψύκτες εκτοξεύθηκε στους 50 βαθμούς Κελσίου, με αποτέλεσμα να καταστραφούν ολοσχερώς τα αποθηκευμένα νωπά και κατεψυγμένα προϊόντα.
Ο πρόεδρος του γαλλικού ομίλου Les Mousquetaires, Τιερί Κοτιγιάρ, υπολόγισε τις συνολικές απώλειες σε «πολλές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε εθνικό επίπεδο», χαρακτηρίζοντας το περιστατικό «καταστροφή». Παράλληλα, έκανε λόγο για «ένα σοβαρό πρόβλημα ευάλωτων υποδομών», το οποίο θέτει σε κίνδυνο την «τροφική κυριαρχία» της Γαλλίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πίσω από την επίθεση ενδέχεται να κρύβεται οικονομικό κίνητρο, με πιθανό στόχο την απαίτηση λύτρων. Ωστόσο, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οργανωμένης ενέργειας με σκοπό την πολιτική αποσταθεροποίηση.
«Αν η Γαλλία δεν τροφοδοτείται από τα σούπερ μάρκετ της, ο κόσμος θα πεινάσει, και ένας πεινασμένος λαός οδηγείται σε επαναστάσεις. Θα επρόκειτο για καταστροφή», προειδοποίησε, αναδεικνύοντας τις ενδεχόμενες συνέπειες μιας αντίστοιχης επίθεσης μεγαλύτερης διάρκειας.
Στο στόχαστρο βρέθηκαν καταστήματα των αλυσίδων Intermarché, Netto, Leclerc, Monoprix και Coopérative U, ενώ, σύμφωνα με ορισμένα δημοσιεύματα, επηρεάστηκαν και καταστήματα της Carrefour.
Ο επικεφαλής της Coopérative U, Ντομινίκ Σέλσερ, καταδίκασε την επίθεση, επισημαίνοντας ότι «Το να πλήττεται εξοπλισμός ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση των φρέσκων προϊόντων και την τροφοδοσία των Γάλλων πολιτών είναι ένα γεγονός εξαιρετικά σοβαρό και πρωτοφανές. Είναι εντελώς απαράδεκτο».
Προβλήματα στη διανομή και φόβοι για άδεια ράφια
Αν και οι επιπτώσεις στο Βέλγιο και στην Ολλανδία ήταν συγκριτικά περιορισμένες, η κυβερνοεπίθεση προκάλεσε αναταράξεις στη λειτουργία μεγάλων αλυσίδων λιανικής. Ο όμιλος Ahold Delhaize ανακοίνωσε ότι προχώρησε στην αποσύνδεση ορισμένων συστημάτων για λόγους προστασίας, ενώ οι τεχνικές ομάδες του εφαρμόζουν «μέτρα αξιολόγησης και περιορισμού» του περιστατικού.
Παρά το γεγονός ότι τα καταστήματα συνέχισαν να λειτουργούν, η διευθύνουσα σύμβουλος Μαργκαρέτ Φερστέντεν-Φαν Ντάιν προειδοποίησε ότι «υπάρχει κίνδυνος να εμφανιστούν άδεια ράφια», εξαιτίας των προβλημάτων στα κέντρα διανομής, ιδιαίτερα όσον αφορά τα νωπά προϊόντα.
Στην Ολλανδία, πελάτες της Albert Heijn αντιμετώπισαν δυσλειτουργίες στα ταμεία αυτοεξυπηρέτησης και αδυναμία αξιοποίησης προσφορών, ενώ τόσο στο Βέλγιο όσο και στην Ολλανδία ανεστάλησαν υπηρεσίες παράδοσης προϊόντων κατ’ οίκον.
Έρευνα για τα κενά ασφαλείας – Προειδοποίηση από την Κομισιόν
Η γαλλική κυβέρνηση έχει ξεκινήσει επίσημη έρευνα, στρέφοντας την προσοχή της σε πιθανά κενά ασφαλείας στα συστήματα της δανέζικης εταιρείας Danfoss, η οποία παρέχει τεχνολογία ψύξης στα επηρεαζόμενα καταστήματα. Το Παρίσι βρίσκεται επίσης σε επικοινωνία με άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να διαπιστωθεί η συνολική έκταση της επίθεσης.
Την ανησυχία του εξέφρασε και ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν, ο οποίος καταδίκασε την κυβερνοεπίθεση και ζήτησε αυξημένη επαγρύπνηση απέναντι στις απειλές για την τροφοδοσία των ευρωπαϊκών κοινωνιών.
«Η εργαλειοποίηση των τροφίμων αποτελεί πλέον πραγματικότητα», προειδοποίησε, υπογραμμίζοντας ότι οι κυβερνοεπιθέσεις μπορούν να πλήξουν όχι μόνο τις ψηφιακές λειτουργίες των επιχειρήσεων, αλλά και την ίδια τη διαθεσιμότητα βασικών αγαθών.
