Μείωση της διάρκειας της γυναικείας αναπαραγωγικής ηλικίας και εμφάνιση προκαρκινικών όγκων στους μαστούς είναι πιθανό να προκαλούν οι φθαλάτες, τα γνωστά βιομηχανικά χημικά που περιέχονται σε καλλυντικά, αρώματα, κρέμες και πολλά πλαστικά.
Τουλάχιστον αυτό δείχνει νέα έρευνα που έγινε σε θηλυκά ποντίκια, οι υπογράφοντες την οποία εμφανίζονται όμως σχετικά καθησυχαστικοί. Οι ποσότητες του χημικού, λένε, που χρησιμοποιήθηκαν στο πείραμα είναι υπερπολλαπλάσιες εκείνων με τις οποίες είναι πιθανό να έρθουν σε επαφή οι άνθρωποι, υπό φυσιολογικές συνθήκες.
Οι τοξικολόγοι από το πανεπιστήμιο Μπράουν υπέβαλαν σε πολύ υψηλές δόσεις DEHP, δηλαδή βιομηχανικών φθαλατών, θηλυκά ποντίκια, τα οποία βρίσκονταν ακόμη σε εμβρυϊκή ηλικία. Τα πειραματόζωα, που μεταβόλισαν τις φθαλάτες παράγοντας την ουσία MEHP, δεν εμφάνισαν συμπτώματα μετά τη γέννησή τους αλλά, όταν έφτασαν σε αναπαραγωγική ηλικία, παρουσίασαν πιο έντονη και πιο σύντομη αναπαραγωγική ζωή· παρήγαγαν δηλαδή αρχικά περισσότερα ωάρια και είχαν υψηλότερα επίπεδα της ορμόνης οιστραδιόλης, όμως μετά έναν χρόνο τα επίπεδα της ορμόνης παρουσίαζαν μόνιμη βλάβη και η αναπαραγωγική τους ζωή τελείωσε πρόωρα. Τότε οι αδένες των μαστών τους παρουσίαζαν εμφανείς κυτταρογένειες, τις οποίες οι επιστήμονες χαρακτήρισαν προκαρκινικές.
Δεν είναι η πρώτη έρευνα που συνδέει τους φθαλάτες με προβλήματα αναπαραγωγής. Παλαιότερες μελέτες έχουν συσχετίσει τα χημικά -που χρησιμοποιούνται ως διαλύτες και επίσης για να μαλακώσουν την πλαστική ύλη- με ατροφία των όρχεων, κίνδυνο εκθήλυνσης των αρσενικών εμβρύων, βλάβες στο ήπαρ, στα νεφρά, ακόμη και στους πνεύμονες, οδηγώντας την αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος να κατατάξει οκτώ από αυτούς στη λίστα ανησυχίας.
Πάντως, όπως εξηγεί η βοηθός καθηγήτρια παθολογίας Μέρι Χίξον, η οποία συνυπογράφει την έρευνα, οι τοξικολόγοι συνηθίζουν να ξεκινούν τις δοκιμές με υπερβολικά μεγάλες δόσεις χημικών περιορίζοντάς τις σταδιακά, ώστε να προσδιορίσουν τις ακριβείς δόσεις κινδύνου. Ετσι, για να καταναλώσει ο άνθρωπος την ποσότητα που χορηγήθηκε στις μητέρες των πειραματόζωων της έρευνας, «θα πρέπει να τρώει ή να πίνει το πλαστικό».
Μυρτώ Μπούτση
