«Συχνά βάζαμε στο στόχαστρό μας ακαδημαϊκούς, επειδή η δουλειά τους ήταν να μοιράζονται γνώσεις και πληροφορίες διδάσκοντας άλλους. Αυτό τους έκανε λιγότερο επιφυλακτικούς απ’ ό,τι, ας πούμε, τους διπλωμάτες των Ηνωμένων Εθνών». Ο Τρετιάκοφ, υπολοχαγός της ρωσικής κατασκοπίας και αναπληρωτής επικεφαλής της στη Νέα Υόρκη, από το 1995 μέχρι το 2000, σχολιάζει με τον τρόπο του μια πρακτική, την οποία παρουσιάζει λεπτομερώς πρόσφατο άρθρο του δικτύου Bloomberg: Την ακαδημαϊκή κατασκοπία.
Στο άρθρο αναφέρεται πώς το FBI, η CIA και οι επικεφαλής σημαντικών ακαδημαϊκών ιδρυμάτων της Αμερικής συνεργάζονται με στόχο τον εντοπισμό και τη διαχείριση κατασκόπων, οι οποίοι συμμετέχουν σε εκπαιδευτικά προγράμματα για να μεταφέρουν τεχνογνωσία και άλλες πληροφορίες στις χώρες τους. Η μάλλον σύγχρονη συνεργασία των ομοσπονδιακών αμερικανικών αρχών με τις -συνήθως- αντίπαλές τους ακαδημαϊκές φαίνεται να βασίζεται στην πρωτοβουλία του Γκρέιαμ Σπάνιερ, ο οποίος βρέθηκε στη θέση του προέδρου του πανεπιστημίου της πολιτείας της Πενσιλβανίας το 1995. Ο Σπάνιερ είχε διαβάσει πώς ο πρόεδρος ενός άλλου πανεπιστημίου είχε εκπλαγεί όταν έμαθε ότι κάποιος από το επιστημονικό του προσωπικό ήταν ο στόχος έρευνας επειδή διατηρούσε πιθανότητα δεσμούς με τρομοκρατικές οργανώσεις. Αποφάσισε, λοιπόν, να μη βρεθεί σε παρόμοια θέση και ζήτησε τη συνδρομή των Αρχών. Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου της Νέας Υόρκης, το FBI επέκτεινε το πρότυπο συνεργασίας του με το πανεπιστήμιο της Πενσιλβανίας, το οποίο, το 2005, έδωσε τη θέση του στο Παραινετικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας για την Ανώτερη Εκπαίδευση.
Η πρόεδρος του πανεπιστημίου του Μίσιγκαν Λου Αννα Σάιμον, για παράδειγμα, δήλωσε ότι η συμμετοχή της στο Συμβούλιο την έκανε επιφυλακτική, όταν της έγινε κάποια οικονομική προσφορά από μια εταιρία του Ντουμπάι, με στόχο τη διασφάλιση χρημάτων και φοιτητών για το τοπικό παράρτημα του πανεπιστημίου. Η CIA δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει, όπως ζήτησε η Σάιμον, ότι η εταιρία, στην οποία συμμετείχαν επενδυτές από το Ιράν, δεν ήταν κυβερνητική οργάνωση και έτσι η Σάιμον απέρριψε την προσφορά και σταμάτησε τα πτυχιακά προγράμματα στο Ντουμπάι.
Αλέξανδρος Μόρντουντακ
