Το 2011 ήταν μια… κακή χρονιά (!) για τα πεφταστέρια της άνοιξης, αφού πνίγονταν στο πιο ισχυρό φως του φεγγαριού, απογοητεύοντας τους ξενύχτηδες αστροπαρατηρητές.
Εφέτος, οι Λυρίδες -διάσημη ανοιξιάτικη βροχή μετεώρων- υπόσχονται ένα λαμπερό θέαμα στον σκοτεινό (λόγω του «σβηστού» φεγγαριού!) ουρανό, αυτό το Σαββατοκύριακο. Καιρού επιτρέποντος, η κορύφωση του εντυπωσιακού χορού διαττόντων αστέρων, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο 16-25 Απριλίου, αναμένεται από αύριο τα μεσάνυχτα ως τα ξημερώματα της Κυριακής.
Οι Λυρίδες συχνά μοιάζουν σαν μπάλες φωτιάς με μεγάλες ουρές, φωτεινότερες ακόμα και από την Αφροδίτη, ενώ εισβάλλουν με ταχύτητα 50 χιλιομέτρων την ώρα και συχνότητα 20 μετεώρων την ώρα. Η καλύτερη παρατήρησή τους γίνεται με γυμνό μάτι, καθώς τα τηλεσκόπια και τα κιάλια στη συγκεκριμένη περίπτωση περιορίζουν το οπτικό πεδίο.
Κάθε χρόνο, επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρολάτρες περιμένουν εναγωνίως τις Λυρίδες, επειδή έρχονται έπειτα από τρεις μήνες στασιμότητας στον βραδινό ουρανό (μέσα Ιανουαρίου – μέσα Απριλίου δεν παρατηρούνται πεφταστέρια). Πρόκειται επίσης για ένα από τα πιο απρόβλεπτα φαινόμενα: Κάποιες χρονιές τα μετέωρα έφτασαν απρόσμενα μέχρι τα 100 την ώρα (το 1982) ή τα 500 την ώρα (το 1803), κάτι που δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί εκ των προτέρων.
Το ακτινοβόλο σημείο τους είναι ο βόρειος αστερισμός της Λύρας και συγκεκριμένα ο Βέγας, το λαμπρότερο άστρο του συγκεκριμένου αστερισμού. Η γνήσια πηγή προέλευσής τους, όμως, φέρεται να είναι ο κομήτης Θάτσερ, που ανακαλύφθηκε το 1861, περνώντας κοντά από τη Γη. Απομεινάρια από την ουρά του κομήτη παραμένουν στο Διάστημα και «γεννούν» κάθε χρόνο τις Λυρίδες.
Το επόμενο ραντεβού των αστροπαρατηρητών με τον νυχτερινό ουρανό είναι στις αρχές Μαΐου, στη δεύτερη ανοιξιάτικη βροχή μετεώρων του έτους, δηλαδή τις Η-Υδροχοΐδες. Μπορεί η Σελήνη να αφήνει ελεύθερο (σκοτεινό!) πεδίο δράσης στις Λυρίδες, ωστόσο δεν θα κάνει την ίδια χάρη στις Η-Υδροχοΐδες, που πιθανότητα θα χάσουν (σχεδόν όλη) την… πυρακτωμένη αίγλη τους εξαιτίας της πανσελήνου στις 6 Μαΐου.
Ελένη Ευαγγελοδήμου
