«Οσοι επέκριναν τις ρυθμίσεις στον νόμο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν είχαν διαβάσει το κείμενο που καταθέσαμε» τονίζει σε συνέντευξή του στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, υπουργός Παιδείας, και διαμηνύει ότι «ο χειρότερος λαϊκισμός είναι ο λαϊκίστικος εκσυγχρονισμός». Θέτει ως προτεραιότητα τη φοιτητική μέριμνα, διαβεβαιώνοντας ότι έχουν διασφαλιστεί τα χρήματα, ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για επιπλέον χρηματοδότηση για τον συγκεκριμένο σκοπό. Οσον αφορά στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, ο κ. Αρβανιτόπουλος δηλώνει ότι σε καμία περίπτωση «δεν θα έχει τιμωρητική διάθεση». Αποκαλύπτει ακόμα ότι οι αλλαγές στον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τον Δεκέμβριο και τα νομοσχέδια για το Λύκειο και το Τεχνολογικό Λύκειο θα κατατεθούν έως τον Νοέμβριο, με ενδεχόμενες τροποποιήσεις που θα προκύψουν μια και, όπως επισημαίνει, την τελική ευθύνη την έχει η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας.
Πείτε μας για το σχέδιο «Αθηνά» που αφορά στην ανασυγκρότηση του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας. Τι απαντάτε σε όσους αντιδρούν στις συγχωνεύσεις τμημάτων;
Το μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθήθηκε τα τελευταία 30 χρόνια όσον αφορά τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας δεν λογοδοτούσε πάντοτε σε ορθολογικά, ακαδημαϊκά και αναπτυξιακά κριτήρια. Εχουμε παρατηρήσει στρεβλώσεις και υπάρχει πανσπερμία ανωτάτων ιδρυμάτων, σχολών και τμημάτων ανά την επικράτεια που χρειάζεται εξορθολογισμό. Αυτό θα γίνει συντεταγμένα, χωρίς αποσπασματικές ρυθμίσεις, μέσα από διάλογο και χωρίς αιφνιδιασμούς. Θα προχωρήσουμε άμεσα στην ανασυγκρότηση της Αρχής για τη Διασφάλιση της Ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση, που θα καταγράψει και θα αξιολογήσει την υφιστάμενη κατάσταση. Αμέσως μετά θα προχωρήσουμε στη θέσπιση κριτηρίων. Και το τρίτο σκέλος αφορά τον διάλογο με την ακαδημαϊκή κοινότητα και την κοινωνία εν γένει, ώστε μέχρι τον Δεκέμβριο να λάβουμε αποφάσεις. Στόχος μας είναι ο εξορθολογισμός του ακαδημαϊκού χάρτη ώστε να έχουμε αναβαθμισμένα, ανταγωνιστικά δημόσια ανώτατα ιδρύματα.
Δεχθήκατε κριτική από την κυρία Διαμαντοπούλου και στελέχη του ΠΑΣΟΚ για τις αλλαγές στον νόμο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Κατηγορηθήκατε ότι υποκύψατε σε «συντεχνιακές λογικές». Τι απαντάτε στους επικριτές σας;
Από τη μια δέχθηκα κριτική από τον ΣΥΡΙΖΑ και την Αριστερά ότι προωθώ την εφαρμογή του νόμου 4009, φέρνοντας πολύ πιο αυστηρές ρυθμίσεις. Από την άλλη άκουσα επικρίσεις ότι δήθεν ακυρώνω τον νόμο. Φοβάμαι ότι αυτοί που επέκριναν τις ρυθμίσεις που καταθέσαμε απλά δεν τις είχαν διαβάσει. Φέραμε ρυθμίσεις για να διασφαλίσουμε την εκλογή των συμβουλίων διοίκησης. Δώσαμε στους πρυτάνεις την ευθύνη να διεξάγουν τις εκλογές και τους δώσαμε την επιστολική και την ηλεκτρονική ψήφο, ώστε αν παρακωλυθούν και πάλι οι διαδικασίες να μπορέσουν να διεξάγουν εκλογές. Το δεύτερο στοιχείο είναι η αιρετότητα του κοσμήτορα. Σε τι συνιστά αντιμεταρρύθμιση ο κοσμήτορας της σχολής αντί να ορίζεται, να προεπιλέγεται από το συμβούλιο διοίκησης και να εκλέγεται από τους καθηγητές της σχολής; Τέλος, στο τμήμα παρέμεινε η ακαδημαϊκή μονάδα στο πλαίσιο της σχολής που είναι η διοικητική, ευρύτερη μονάδα. Σε τι συνιστούν αυτά αντιμεταρρύθμιση; Τόσο οι αρνητές, όσοι αρνούνται τη μεταρρύθμιση, όσο και οι ζηλωτές, όσοι νομίζουν ότι κατέχουν την απόλυτη αλήθεια κι αν δεν γίνει η μεταρρύθμιση όπως τη θέλουν τη θεωρούν αντιμεταρρύθμιση, προσφέρουν κακή υπηρεσία στην κοινωνία. Ολα αυτά που ακούγονται λογοδοτούν σε μια άλλη λογική γιατί ο χειρότερος λαϊκισμός είναι ο λαϊκίστικος εκσυγχρονισμός. Η μεταρρύθμιση για να είναι μεταρρύθμιση πρέπει να εφαρμόζεται. Ακούσαμε ανθρώπους να μας εγκαλούν γιατί παίρνουμε πίσω τη μεταρρύθμιση και αυτό πλήττει την αξιοπιστία της χώρας στο εξωτερικό. Αυτό που πλήττει την αξιοπιστία της χώρας είναι ότι φτιάχνουμε ιδεατά σχήματα, νομοθετούμε μεγάλες μεταρρυθμίσεις και δεν υλοποιούμε τίποτα. Αυτό προσπαθούμε να θεραπεύσουμε. Να διασφαλίσουμε την εφαρμογή του νόμου. Να μη μείνει ο νόμος πουκάμισο αδειανό. Κάναμε αυτό που έπρεπε για να εφαρμοστεί ο νόμος και να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα: στον εξορθολογισμό του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας για να έχουμε ανταγωνιστικά ανώτατα ιδρύματα.
Οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες αρνούνται την αξιολόγηση, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να οδηγήσει σε απόλυση. Πώς θα χειριστείτε το ζήτημα;
Νομίζω είναι η πρώτη κυβέρνηση, έπειτα από δεκαετίες, που δεσμεύεται στο θέμα της αξιολόγησης στις προγραμματικές δηλώσεις: αξιολόγηση δομών, διαδικασιών και εκπαιδευτικών. Η αξιολόγηση είναι μια πολύ σοβαρή διαδικασία γιατί μας βοηθάει να δούμε τις αδυναμίες που έχουμε, να τις διορθώσουμε και να οδηγηθούμε στην αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος. Πρέπει να κάνουμε έναν διάλογο ουσίας για το ποια θα είναι τα κριτήρια της αξιολόγησης, πώς θα εξασφαλιστεί η αντικειμενικότητα της διαδικασίας και από ποιον φορέα θα γίνει. Σε κάθε περίπτωση η αξιολόγηση δεν θα έχει τιμωρητική διάθεση.
Πόσοι εκπαιδευτικοί θα προσληφθούν φέτος; Αισιοδοξείτε ότι θα καλυφθούν τα κενά που έχουν προκύψει λόγω του μεγάλου αριθμού παραιτήσεων;
Τελειώνουμε με τη διαδικασία των αποσπάσεων, έχουμε τους αναπληρωτές και έναν αριθμό διορισμών που πράγματι είναι μικρός αλλά θα προσπαθήσουμε να αντεπεξέλθουμε και θα τα καταφέρουμε. Αγωνιζόμαστε να ολοκληρωθούν αυτά πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς για να λειτουργήσουν ομαλά τα σχολεία από την πρώτη ημέρα. Το άλλο μείζον ζήτημα που παρακολουθούμε αφορά στη διανομή των βιβλίων. Σας διαβεβαιώ ότι θα είμαστε έτοιμοι και τα βιβλία θα είναι στα σχολεία με την έναρξη του σχολικού έτους.
Θα καταθέσετε το νομοσχέδιο για το Λύκειο; Θα προχωρήσετε σε αλλαγές στο περιεχόμενό του;
Εχουμε δεσμευθεί ότι μέχρι τον Νοέμβριο θα έχουμε καταθέσει το νομοσχέδιο για το Γενικό και το Τεχνολογικό Λύκειο. Εχει γίνει μια προεργασία και θα λάβω υπόψη μου το έργο των προκατόχων μου.
Πανεπιστημιακοί και εκπαιδευτικοί ζητούν αύξηση της χρηματοδότησης για την Παιδεία. Υπάρχει τέτοια δυνατότητα;
Ολοι γνωρίζουμε τη δραματική οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα και είναι αναπόφευκτο, δυστυχώς, και ο προϋπολογισμός του υπουργείου Παιδείας να υποστεί περικοπές. Προσπαθούμε να τις περιορίσουμε σε τομείς που δεν επηρεάζουν τη λειτουργία των Ιδρυμάτων. Είμαι ο πρώτος που ζητάω μεγαλύτερο προϋπολογισμό για το υπουργείο, αλλά αντιλαμβάνομαι τις δυσκολίες που υπάρχουν. Ελπίζουμε ότι σύντομα θα μπορέσουμε να αυξήσουμε το ποσοστό του κρατικού Προϋπολογισμού που αναλογεί στο υπουργείο Παιδείας. Κακά τα ψέματα, η χώρα δεν θα ανακάμψει αν δεν υπάρξει αναγέννηση του εκπαιδευτικού συστήματος.
Θα κάνουμε τα πάντα για να καλύψουμε τις ανάγκες σε σίτιση και στέγαση
Τα πανεπιστήμια αντιμετωπίζουν πρόβλημα με τη φοιτητική μέριμνα. Μπορείτε να διασφαλίσετε ότι τη νέα χρονιά ούτε ένας φοιτητής που έχει ανάγκη δεν θα μείνει χωρίς σίτιση και στέγαση;
Τον περασμένο Δεκέμβριο τα πανεπιστήμια βρέθηκαν ενώπιον μιας πραγματικότητας που τα έφερε να παραλαμβάνουν τις εστίες και να τις διαχειρίζονται. Επειδή δεν υπήρξε η ικανή μεταβατική περίοδος, αυτό δεν μπορούσε να γίνει δυνατό. Δώσαμε, όταν ήμουν αναπληρωτής υπουργός Παιδείας, μια περίοδο μέχρι τον Αύγουστο για να παραλάβουν τις εστίες. Επίσης επειδή ο προϋπολογισμός ήταν συνδεδεμένος με τα συμβούλια διοίκησης και αυτά δεν υπήρχαν, βρήκαμε τη λύση των δωδεκατημορίων του προϋπολογισμού για να έχουν τα πανεπιστήμια χρήματα για σίτιση και στέγαση. Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίσαμε και τώρα. Γι’ αυτό φέραμε τις ρυθμίσεις με τη διαδικασία του κατεπείγοντος για να υπογράψουμε τους προϋπολογισμούς των Ιδρυμάτων και να έχουν χρήματα ώστε να προκηρύξουν διαγωνισμούς για τη σίτιση και τη στέγαση το φθινόπωρο. Σε αυτήν τη συγκυρία της βαθιάς οικονομικής κρίσης οι ανάγκες για σίτιση και στέγαση είναι μεγάλες και θα κάνουμε τα πάντα για να τις καλύψουμε.
Υπάρχει δυνατότητα για επιπλέον χρηματοδότηση για σίτιση και στέγαση;
Θα το δούμε αυτό ανάλογα με τις ανάγκες που θα προκύψουν.
Ζήσαμε έντονα πέρυσι το φαινόμενο του υποσιτισμού ενός σημαντικού αριθμού μαθητών. Εξετάζετε το ενδεχόμενο παροχής καθημερινών συσσιτίων στα σχολεία;
Είναι ένα ορατό φαινόμενο. Δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε γιατί η οικονομική κρίση έχει πλήξει πάρα πολλές οικογένειες. Είναι μεγάλη η αγωνία της Πολιτείας και του υπουργείου να βρούμε λύση. Μια λύση συνολική που θα εφαρμοστεί με την απαιτούμενη διακριτικότητα. Σύντομα θα κάνουμε τις σχετικές ανακοινώσεις. Η Εκκλησία ήδη επιτελεί τεράστιο κοινωνικό έργο και έχουμε πολύ στενή συνεργασία με τον Αρχιεπίσκοπο σε θέματα κοινωνικής πολιτικής για να απαλύνουμε τον πόνο των πολιτών.
Εύη Πανταζοπούλου
Φωτ.: Χρήστος Ζήνας
