«Χέρι» στις καταθέσεις των Ελλήνων πολιτών, ύψους 160 δισ. ευρώ, ετοιμάζεται να βάλει με το ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο το υπουργείο Οικονομικών. Θα ζητήσει κατ’ αρχάς την καταγραφή τους, με στόχο να κάνει εύκολες τις δεσμεύσεις, για να βουλώνει τις τρύπες στα δημόσια έσοδα.
Μελετά από το 2013 να υποχρεώσει τους φορολογουμένους να ενημερώνουν αναλυτικά την Εφορία για το ποσό των καταθέσεών τους, είτε εντός της Ελλάδας είτε εκτός. Παράλληλα θα πρέπει να δίνουν και αναφορά για κάθε μεταφορά κεφαλαίων εντός ή εκτός της χώρας.
Βέβαια, γνωρίζοντας την ποιότητα του πολιτικού συστήματος, ξέρουμε ότι αυτό το εκτός της χώρας είναι προσχηματικό και μπαίνει για να μην τους «πάρουν με τις πέτρες», όπως έλεγε παλαιότερα και ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος προσωπικά δεν το απέφυγε.
Με το ηλεκτρονικό περιουσιολογιο, που μπαίνει στη ζωή μας από το 2013, το «πόθεν έσχες» ουσιαστικά θα επεκταθεί σε όλους τους φορολογουμένους, οι οποίοι θα υποχρεούνται, μαζί με τη φορολογική δήλωσή τους, να περιγράφουν σε ένα ειδικό έντυπο καταθέσεις στις τράπεζες, τοποθετήσεις σε μετοχές, ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια.
Το σχέδιο που επεξεργάζεται το υπουργείο Οικονομικών προβλέπει ότι οι πολίτες, από μόνοι τους, θα πρέπει να δίνουν αναφορά στην Εφορία για την κίνηση των τραπεζικών λογαριασμών τους, ώστε να μη χρειάζεται το υπουργείο Οικονομικών να κυνηγάει τα τραπεζικά εμβάσματα ή να ζητά τα στοιχεία από τράπεζες ή να συνάπτει ειδικές συμφωνίες με χώρες όπως η Ελβετία.
Το υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει να αλλάξει τη νομοθεσία στη φορολογία εισοδήματος, ούτως ώστε, από το 2013, να είναι υποχρεωτική για όλους τους πολίτες η πλήρη καταγραφή των χρημάτων που διατηρούν σε τραπεζικούς λογαριασμούς, κάτι που σήμερα κάνουν μόνο όσοι έχουν υποχρέωση υποβολής «πόθεν έσχες».
Με τον τρόπο αυτό το υπουργείο Οικονομικών θα μπορεί να δεσμεύει άμεσα τις καταθέσεις όταν ο φορολογούμενος χρωστά ακόμα και ένα ευρώ στην εφορία ή όταν αρνείται να ρυθμίσει τις φορολογικές του υποχρεώσεις. Και με δεδομένο ότι έχει καταργηθεί το φορολογικό απόρρητο το υπουργείο Οικονομικών θα μπορεί να διαθέσει τα στοιχεία αυτά και στους ιδιώτες ελεγκτές που έχουν αναλάβει το κυνήγι των οφειλετών του Δημοσίου.
Από το 2013 οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γίνουν λογιστές και να δηλώνουν το σύνολο της περιουσίας τους στην Εφορία.
Το υπουργείο Οικονομικών σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει το νέο περιουσιολόγιο και να ελέγχει σε βάθος όλες τις αγοραπωλησίες ακινήτων, αλλά και τα περιουσιακά στοιχεία των φορολογουμένων και πώς αυτά αποκτήθηκαν, υποχρεώνει τους φορολογουμένους να συμπληρώσουν ηλεκτρονικά τα στοιχεία για τα ακίνητα που διαθέτουν, καθώς και τις κινητές αξίες.
Ουσιαστικά το υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει να εφαρμόσει ένα νέο σύστημα προσδιορισμού των εισοδημάτων των φυσικών προσώπων, που θα βασίζεται στην υποβολή ηλεκτρονικών δηλώσεων «πόθεν έσχες» και στον έλεγχο της προέλευσης όλων των χρηματικών ποσών που διαθέτουν οι φορολογούμενοι, είτε για την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων είτε για καταναλωτικές ανάγκες ή για αποταμίευση. Σε περίπτωση που τα νομίμως κτηθέντα εισοδήματα των φορολογουμένων δεν επαρκούν για να καλύψουν το άθροισμα δαπανηθέντων και αποταμιευθέντων κεφαλαίων ο συνολικός φόρος εισοδήματος θα υπολογίζεται με βάση το άθροισμα των δαπανών και των αποταμιεύσεων, ενώ ταυτόχρονα θα επιβάλλονται και πρόσθετες επιβαρύνσεις.
Το σχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για το ηλεκτρονικό περιουσιολογιο προβλέπει από το 2013 και ένα νέο έντυπο, με την ονομασία Ε10, όπου θα καταχωρίζονται όλα τα έσοδα και κάθε δαπάνη που πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη χρονιά.
Κάθε φορολογούμενος θα υποχρεωθεί, συγκεκριμένα, να δηλώσει τα εξής στοιχεία:
α) Αποταμιεύσεις: Καταθέσεις στις τράπεζες, τοποθετήσεις σε μετοχές, ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια.
β) Ακίνητα: Κατοικίες και λοιπά κτίσματα, πισίνες, οικόπεδα, αγροτεμάχια και λοιπές εδαφικές εκτάσεις.
γ) Κινητά περιουσιακά στοιχεία μεγάλης αξίας: ΙΧ αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, λοιπά οχήματα, σκάφη αναψυχής, εναέρια μέσα μεταφοράς (αεροπλάνα, ελικόπτερα κ.λπ.), έργα τέχνης, κοσμήματα κ.λπ.
δ) Δαπάνες για την απόκτηση όλων των παραπάνω περιουσιακών στοιχείων.
ε) Συμμετοχές σε επιχειρήσεις οποιασδήποτε νομικής μορφής: κεφάλαια τοποθετημένα σε Ανώνυμες Εταιρίες, Εταιρίες Περιορισμένης Ευθύνης, Ομόρρυθμες ή Ετερόρρυθμες Εταιρίες και ατομικές επιχειρήσεις.
στ) Εσοδα που εισπράχθηκαν από τη ρευστοποίηση επενδύσεων ή την πώληση περιουσιακών στοιχείων.
Η ειλικρίνεια των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης θα ελέγχεται μέσω διασταυρώσεων που θα πραγματοποιεί η ΓΓΠΣ, ανατρέχοντας ταυτόχρονα σε στοιχεία οικονομικών συναλλαγών και σε πληροφορίες για τις καταθέσεις και την περιουσιακή κατάσταση των φορολογουμένων, οι οποίες υπάρχουν σε βάσεις δεδομένων τραπεζικών ιδρυμάτων και διαφόρων άλλων επιχειρήσεων. Σε όσες περιπτώσεις διαπιστώνεται είτε ότι υποβλήθηκαν δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων με ανακριβή στοιχεία θα επιβάλλονται υπέρογκα πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις.
Επίσης οι φορολογούμενοι θα πρέπει να δηλώνουν τα πάσης φύσεως έξοδα διαβίωσης του έτους – δαπάνες χρήσης, επισκευής και συντήρησης κατοικιών, ΙΧ αυτοκινήτων, δικύκλων και λοιπών περιουσιακών στοιχείων θα πρέπει να δηλωθούν αναλυτικά από κάθε φορολογούμενο. Επίσης θα πρέπει να δηλωθούν και όλες οι δαπάνες που θα έχουν πραγματοποιήσει οι φορολογούμενοι κατά τη διάρκεια του 2012 για ασφαλιστικές εισφορές, κινητή και σταθερή τηλεφωνία, ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, ύδρευση, οικιακές υπηρεσίες, δίδακτρα, ασφάλιστρα ζωής, νομικές και ιατρικές υπηρεσίες, εξόφληση πάσης φύσεως δανείων και πιστωτικών καρτών κ.λπ.
Οπου διαπιστώνονται περιπτώσεις απόκτησης περιουσιακών στοιχείων μεγάλης αξίας ή καταθέσεων μεγάλου ύψους κεφαλαίων ή υπέρμετρα αυξημένων δαπανών διαβίωσης, που δεν δικαιολογούνται από τα δηλούμενα έσοδα και εισοδήματα, θα επιβάλλονται πρόσθετοι φόροι και πρόστιμα.
Στέλιος Κράλογλου
