Υπήρξαν οι «πρώτες» στην κοινωνία τους. Κόρες τοπικών αρχόντων ή βασιλέων, γυναίκες με υψηλό κύρος και κοινωνική θέση, θεραπεύτριες, ιέρειες αλλά και γυναίκες που ξεχώρισαν ή υιοθέτησαν τα πολιτισμικά στοιχεία άλλων κοινωνιών και ταξίδεψαν από τη μια περιοχή στην άλλη. Στις γυναίκες, και πιο συγκεκριμένα στις «πριγκίπισσες της Μεσογείου», είναι αφιερωμένη η πολυσυζητημένη έκθεση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, η οποία θα εγκαινιαστεί τον Δεκέμβριο στο κτίριο της Νεοφύτου Βάμβα στο Κολωνάκι, δίνοντας τον πρώτο λόγο στις θηλυκές μορφές που συνέβαλαν στη διαμόρφωση και ανάπτυξη του αρχαίου μεσογειακού πολιτισμού.
Η παρουσίαση, την οποία έχουν επιμεληθεί ο διευθυντής του ΜΚΤ καθηγητής Νίκος Σταμπολίδης και η αρχαιολόγος δρ Μιμίκα Γιαννοπούλου, φιλοδοξεί να δείξει ποιος ήταν ο μυστηριακός και δυναμικός ρόλος των γυναικών, οι οποίες τις περισσότερες φορές είχαν καταφέρει να ανελιχθούν στην κορυφή της ιεραρχίας των ανδροκρατούμενων κοινωνιών.
Η… καταγωγή τους φυσικά κρατάει από την Ελλάδα (Αττική, Εύβοια, Μακεδονία και Κρήτη) αλλά και την Κύπρο, τη Νότια Ιταλία και την Ετρουρία. Οι ενδιαφέρουσες ιστορίες που θα μας αφηγηθούν μέσα από τα 500 περίπου αντικείμενα που εκτίθενται είναι πολλές και διαφορετικές, κυρίως όμως επικεντρώνονται στο πώς οι ίδιες επηρέασαν τη δημιουργία ανοιχτών πολιτισμικών οριζόντων από τον 10ο έως τον 5ο αιώνα π.Χ.
Στην έκθεση θα παρουσιαστούν 24 σύνολα από ταφές γυναικών που έχουν επιλεγεί με προσεκτικό τρόπο. Χαρακτηριστικό είναι ότι αρκετά από τα αρχαιολογικά ευρήματα που θα παρουσιαστούν προέρχονται όχι μόνο από εγχώρια πολιτιστικά ιδρύματα, αλλά και μουσεία του εξωτερικού.
Ετσι, το ελληνικό κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει ταφικό σύνολο από το Βερούκιο της Ιταλίας -το οποίο ταξιδεύει για πρώτη φορά εκτός ιταλικών συνόρων- αλλά και τον περίφημο ξύλινο θρόνο της νεκρής πριγκίπισσας.
Βέβαια, τα περισσότερα από τα αντικείμενα είναι χάλκινα αγγεία και σκεύη, πήλινα και ελεφαντοστέινα ειδώλια, κοχλυάρια (μικρά κουτάκια για την επάλειψη καλλυντικών) αλλά και περίτεχνα κοσμήματα, δηλαδή πόρπες από χαλκό, σίδηρο ή άργυρο και πολύτιμους λίθους (κάποιες από τις οποίες έχουν απίστευτο μέγεθος με ύψος 20 εκατοστών), χάλκινους καρδιοφύλακες, ζώνες χρυσές ή χάλκινες, περικάρπια και περιβραχιόνια, χρυσά σκουλαρίκια σε διάφορα σχήματα και μεγέθη καθώς και δαχτυλίδια. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επισκέπτες έχουν όμως και τα περιδέραια που θα εκτεθούν, τα οποία είναι φτιαγμένα με εξαιρετικές τεχνικές χρυσοχοΐας, οι χρυσές μάσκες που κάλυπταν το πρόσωπό τους, ακόμη και οι σφηκωτήρες για τα μαλλιά, από τα απαραίτητα αξεσουάρ της εποχής.
Το μεγάλο ατού της έκθεσης είναι ότι σε αυτή θα περιλαμβάνονται αντικείμενα από υπαρκτές γυναίκες και ουχί μυθικές μορφές ή προσωπικότητες που έγιναν γνωστές μέσα από τα έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Ετσι, το κοινό θα παρακολουθήσει μια παρουσίαση με πρωταγωνίστριες συγκεκριμένες νεκρές, πρόσωπα υπαρκτά που έζησαν και έδρασαν το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Με αυτόν τον τρόπο, όπως επισημαίνουν άλλωστε και οι διοργανωτές της έκθεσης, δίνεται η ευκαιρία να συζητηθούν ερμηνευτικά ζητήματα αλλά και προσεγγίσεις του γυναικείου ρόλου στις κοινωνίες της Πρώιμης Εποχής του Σιδήρου.
Infο: Η έκθεση με τίτλο «Πριγκίπισσες της Μεσογείου στην αυγή της Ιστορίας» ξεκινάει στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης τον Δεκέμβριο. Θα διαρκέσει έως τον Απρίλιο του 2013. Η παρουσίαση τελεί υπό την αιγίδα της προεδρίας της Ελληνικής Δημοκρατίας και της προεδρίας της Ιταλικής Δημοκρατίας.
Γιώτα Βαζούρα
