Εισφορά Αλληλεγγύης: Κρίσιμη μάχη στο Ελεγκτικό Συνέδριο

Οι τελικές αποδοχές για περίπου 400.000 συνταξιούχους οι οποίοι υπόκεινται στην παρακράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) κρίνονται από την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου τις προσεχείς ημέρες. Την Τετάρτη, 7 Οκτωβρίου 2026 το ανώτατο δικαστήριο θα κρίνει σε πρότυπη δίκη εάν θα διατηρηθεί ο σημερινός (από το 2010) τρόπος υπολογισμού της εισφοράς ή εάν αυτός θα αλλάξει όπως ζητούν οι συνταξιούχοι, γεννώντας παράλληλα απαιτήσεις για αναδρομικά. 

Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων θεσπίστηκε με το άρθρο 38 του ν. 3863/2010 και είναι μια μηνιαία κράτηση που επιβάλλεται ξεχωριστά στις κύριες και επικουρικές συντάξεις που ξεπερνούν ένα συγκεκριμένο χρηματικό όριο, με σκοπό τη στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος για τις επόμενες γενιές, με το σχετικό κεφάλαιο να ανακατευθύνεται στο ΑΚΑΓΕ. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Δίνουμε το 10,8% του μισθού για ένα μόνο ντεπόζιτο

Τα όρια δεν είναι σταθερά από το 2010, καθώς το άρθρο 14 του ν. 5162/2024 τα συνέδεσε με τον ετήσιο συντελεστή αύξησης των συντάξεων, οπότε ανεβαίνουν κάθε Ιανουάριο. 

Ξέχωρα από το γεγονός ότι πρόκειται για έναν από τους σκληρότερους μνημονιακούς νόμους που καμία κυβέρνηση δεν τόλμησε να καταργήσει, η ίδια η αρχιτεκτονική της εισφοράς έχει μπει εδώ και χρόνια στο στόχαστρο των συνταξιούχων, έχοντας μάλιστα και τη σύμφωνη γνώμη του Συνηγόρου του Πολίτη. 

Ετσι, η σχετική προσφυγή που κατέθεσε ο πρόεδρος ε.τ. του Ελεγκτικού Συνεδρίου έφτασε… μέχρι το Ελεγκτικό Συνέδριο, όπου ορίστηκε να εκδικαστεί τον περασμένο Απρίλιο. Ωστόσο, οι εκπρόσωποι του Δημοσίου ζήτησαν και έλαβαν αναβολή με την πρότυπη δίκη να μετατίθεται για τις 7 Οκτωβρίου, καθώς υποστήριξαν ότι δεν πρόλαβαν να προετοιμαστούν για μία προσφυγή που είχε κατατεθεί… 6 χρόνια νωρίτερα! 

Το δικαστήριο καλείται να επιλύσει ένα ζήτημα γενικότερης σημασίας: εάν η ΕΑΣ πρέπει να υπολογίζεται αναλογικά ανά κλιμάκιο (κλιμακωτά) ή επί ολόκληρου του ποσού της σύνταξης. Οπως αναφέρεται στην Πράξη, η υπόθεση παραπέμπεται προς εκδίκαση «ειδικότερα ως προς το ζήτημα της συμβατότητας με τα άρθρα 2 παρ. 1, 4 παρ. 1 και 5, 5 παρ. και 25 παρ. 1 και 4 του Συντάγματος, του τρόπου υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, μέσω της εφαρμογής ενιαίου συντελεστή επί του συνολικού ποσού της εκάστοτε χορηγούμενης σύνταξης, χωρίς αφαίρεση, για τις 1 2 συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ του τμήματος αυτών έως τα 1.400 ευρώ και χωρίς εφαρμογή για το ως άνω των 1.400 ευρώ τμήμα των συντάξεων διαφορετικών συντελεστών ανά κλιμάκιο σύνταξης».

Στο σκεπτικό του ο πρόεδρος ε.τ. του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «η θεμελιώδης φορολόγηση του εισοδήματος και της περιουσίας ακολουθεί την ίδια ακριβώς λογική των κλιμακίων, με προοδευτικό επί της διαφοράς συντελεστή, ως αυτονόητη συνέπεια εφαρμογής των αρχών της αναλογικότητας και ισότητας των πολιτών, αντίθετα με την αυθαίρετη ρύθμιση των, στην προκειμένη περίπτωση, διατάξεων για την ΕΑΣ».

Με απλά λόγια, με βάση το σημερινό σύστημα η παρακράτηση για μία σύνταξη 2.000 ευρώ υπολογίζεται με βάση το σύνολο του ποσού. Εάν γίνει δεκτή η προσφυγή, η παρακράτηση θα πρέπει να είναι ποσοστό των 532 ευρώ, δηλαδή της διαφοράς από τα 1.468 ευρώ που είναι σήμερα το κατώφλι της ΕΑΣ. 

Τις αδικίες που προκύπτουν από τον τρόπο υπολογισμού της παρακράτησης έχει επισημάνει και ο Συνήγορος του Πολίτη. Η ανεξάρτητη Αρχή ήδη από τον Μάιο του 2024 με έγγραφό της προς το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχει τονίσει ότι πρέπει να οριστεί ένα ποσό που να απαλλάσσεται από την παρακράτηση και ταυτόχρονα να καθιερώνονται συνταξιοδοτικά κλιμάκια με ανάλογους συντελεστές παρακράτησης, με την προϋπόθεση ότι κάθε συντελεστής να ισχύει για το τμήμα εκείνο της σύνταξης της συγκεκριμένης κατηγορίας. 

Η πιλοτική δίκη εξετάζει αγωγή που ζητά αναδρομικά για το διάστημα από 1/1/2019 έως 30/9/2019. Εάν το δικαστήριο δικαιώσει τον συνταξιούχο, το δεδικασμένο θα αφορά άμεσα όσους έχουν εκκρεμείς δικαστικές προσφυγές – αγωγές. 

Οπως έχει συμβεί και στο παρελθόν με αντίστοιχες αποφάσεις ανώτατων δικαστηρίων, εάν η απόφαση είναι θετική, η κυβέρνηση θα κληθεί να αποφασίσει αν θα επεκτείνει τις επιστροφές στο σύνολο των συνταξιούχων (ακόμη και σε όσους δεν έκαναν αγωγή) ή αν θα περιοριστεί μόνο στους δικαστικά διεκδικούντες λόγω δημοσιονομικού κόστους.

Αύξηση επιδόματος με… τα λεφτά των άλλων 

Η εξαγγελία του Κυριάκου Μητσοτάκη από το βήμα της ΔΕΘ για την αύξηση του επιδόματος που δίνεται στους συνταξιούχους από τα 250 στα 400 ευρώ, αντί 13ης σύνταξης, έγινε δεκτή με τυμπανοκρουσίες από τα φίλια μέσα μαζικής ενημέρωσης. Επειδή όμως ο… διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες, το κόστος της οικονομικής ενίσχυσης ανέρχεται συνολικά σε 888 εκατ. ευρώ, δηλαδή όσα ακριβώς θα εισπράξει φέτος η κυβέρνηση από… την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, όπως αποκαλύπτει ο δικηγόρος – εργατολόγος και πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ, κ. Αλέξης Μητρόπουλος. 

Τα όρια για το 2026