Σε αγώνα δρόμου, προκειμένου να μη βάλουν λουκέτα και να συνεχίσουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην κοινωνία, επιδίδονται το τελευταίο διάστημα οι διοικήσεις των γηροκομείων και των μονάδων χρονίως πασχόντων ανά τη χώρα.
Διευθυντές των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων μιλώντας στην «κυριακάτικη δημοκρατία» κάνουν λόγο για «οριακές καταστάσεις», καθώς λόγω των υπέρογκων ποσών που τους οφείλει ο ΕΟΠΥΥ δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους, με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να παραμένουν απλήρωτοι επί μήνες και να καθυστερεί η προμήθεια τροφίμων ή και φαρμάκων. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στους υπευθύνους το γεγονός ότι τη στιγμή που τα έσοδα περικόπτονται, οι αιτήσεις για να δεχθούν ηλικιωμένους στα ιδρύματά τους διαρκώς πληθαίνουν, καθώς οι οικογένειές τους αδυνατούν να τους κρατήσουν στα σπίτια τους και να καλύψουν οικονομικά τις ανάγκες τους…
«Είναι πλέον καθημερινές οι κλήσεις που δεχόμαστε από υπηρεσίες όπως η Βοήθεια στο Σπίτι, δήμοι, κοινότητες και ιδιώτες για ανθρώπους που είναι μόνοι και χρειάζονται περίθαλψη. Μόλις σήμερα με κάλεσαν και με ενημέρωσαν για μια ανασφάλιστη κυρία που αντιμετωπίζει σοβαρό θέμα υγείας, είναι κατάκοιτη και ζει σε ακατάλληλο λόγω ακαθαρσίας περιβάλλον» αναφέρει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο Κώστας Καραμούτσος, διευθυντής της Κωστοπουλείου Στέγης στις Σέρρες. Στο παρελθόν δεν ήταν σπάνιο οικογένειες να κρατούν στο σπίτι ή και να παίρνουν τους ανθρώπους τους από τις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται τις συντάξεις τους. Σήμερα όμως η διαδρομή έχει αντιστραφεί: «Τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρούμε ότι πολλές οικογένειες, δηλαδή τα παιδιά, δεν μπορούν να συντηρήσουν τους γέροντες. Για τον λόγο αυτό στρέφονται ολοένα και συχνότερα σε γηροκομεία και μονάδες χρόνιων παθήσεων προκειμένου να ελαφρυνθούν οικονομικά» προσθέτει ο κ. Καραμούτσος.
Ομως ακόμη πιο θλιβερές είναι οι ιστορίες για ηλικιωμένους που πλέον φτάνουν να χτυπούν από μόνοι τους τις πόρτες γηροκομείων ζητώντας βοήθεια, καθώς οι πετσοκομμένες συντάξεις τους δεν επαρκούν για να ζήσουν, να φάνε, να ζεσταθούν -πόσω μάλλον να αγοράσουν τα συνήθως ακριβά φάρμακα που χρειάζονται.
«Εχουμε περιπτώσεις ανθρώπων που ζητούν οι ίδιοι να μπουν μέσα. Συνήθως είναι άνθρωποι μοναχικοί, δίχως οικογένεια ή στήριξη από τα παιδιά τους και με πενιχρό ή μηδενικό εισόδημα. Αυτά τα περιστατικά σήμερα δυστυχώς είναι περισσότερα λόγω της γενικότερης οικονομικής συγκυρίας» σημειώνει από την πλευρά του ο διευθυντής του Γηροκομείου Βόλου Κώστας Τριχιάς. Και προσθέτει: «Επιπλέον και οι ηλικιωμένοι που ήδη φιλοξενούμε αντιμετωπίζουν ολοένα και μεγαλύτερα οικονομικά προβλήματα. Προ ημερών μια κυρία που ήταν επί χρόνια στο ίδρυμά μας έμαθε ότι της έκοψαν τη σύνταξη. Τι μπορούμε να κάνουμε σε αυτήν την περίπτωση; Συντηρείται πλέον καθαρά από εμάς, παρότι οι πόροι μας έχουν μειωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό».
Με τους αρμόδιους κρατικούς φορείς να έχουν σχεδόν εγκαταλείψει τα γηροκομεία και τις μονάδες χρονίως πασχόντων, οι υπεύθυνοι των ιδρυμάτων είναι αναγκασμένοι να αναμένουν τις δωρεές ιδιωτών, ακόμη και για αγαθά πρώτης ανάγκης. Ωστόσο, στο παρελθόν δεν ήταν λίγοι αυτοί που δώριζαν ακριβό ηλεκτρολογικό εξοπλισμό ή έδιναν μεγάλα ποσά. Σήμερα, όπως λένε οι υπεύθυνοι, οι περισσότερες δωρεές είναι ποσά της τάξης των 5 ή 10 ευρώ και τρόφιμα όπως κουλουράκια και καφές. Αυτές τις ημέρες πάντως η ανησυχία εστιάζεται στον κρύο χειμώνα και στο κόστος θέρμανσης. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα του Γηροκομείου Χίου: «Προ ημερών ήρθε ένας επιχειρηματίας και μας είπε ότι αναλαμβάνει το κόστος του πετρελαίου θέρμανσης για όλον τον χρόνο. Σε άλλη περίπτωση θα είχαμε σημαντικό πρόβλημα» εξηγεί ο Αντώνης Πουλής, διευθυντής του Γηροκομείου Χίου «Ζωρζής Γ. Μιχαληνός», διευκρινίζοντας: «Αν πάψουν οι δωρεές, είναι βέβαιο ότι θα βάλουμε λουκέτο. Γι’ αυτό μας γεμίζει με ελπίδα το γεγονός ότι η κοινωνία της Χίου, παρά την οικονομική κρίση εξακολουθεί να μας εμπιστεύεται και μας στηρίζει».
«Δεν έχουμε λάβει ούτε ένα ευρώ, γι’ αυτό οι εργαζόμενοι μένουν απλήρωτοι»
Κοινή παραδοχή των διοικήσεων των γηροκομείων και των μονάδων χρόνιων παθήσεων είναι πως η μεγάλη «πληγή» για τα ιδρύματά τους είναι οι οφειλές του ΕΟΠΥΥ. Παρά τις δεσμεύσεις που δίνονται από τους υπευθύνους του οργανισμού, οι καθυστερήσεις είναι πολύ μεγάλες, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις ιδρυμάτων που μέχρι σήμερα δεν έχουν λάβει ούτε ένα ευρώ.
«Η κατάσταση είναι οριακή και διαρκώς επιδεινούμενη. Από τον ΕΟΠΥΥ δεν έχουμε λάβει τίποτε μέχρι στιγμής, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουμε σωρεία προβλημάτων» σημειώνει ο Κώστας Τριχιάς, διευθυντής του Γηροκομείου Βόλου. Σύμφωνα με τον κ. Τριχιά: «Δεν μπορούμε να κόψουμε ή να μειώσουμε τα φάρμακα, το νερό, τη θέρμανση ή τα τρόφιμα. Εχουμε όμως αδυναμία να πληρώσουμε τους μισθούς των εργαζομένων, που τελικά είναι αυτοί που την πληρώνουν. Πρόκειται για 57 ανθρώπους, οι οποίοι έχουν τους δικούς τους να θρέψουν και λόγω της όλης κατάστασης βιώνουν μεγάλες δυσκολίες». Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εργαζόμενοι στο Γηροκομείο του Βόλου παραμένουν απλήρωτοι επί πέντε μήνες, ωστόσο παραμένουν στο πόστο τους για να μη διαταραχθεί η λειτουργία του ιδρύματος.
Ωστόσο, σε άλλες περιπτώσεις πολλοί εργαζόμενοι επέλεξαν να αποχωρήσουν -κυρίως να συνταξιοδοτηθούν- αφήνοντας πίσω τους σημαντικά κενά, που ενίοτε καλύπτονται με… εθελοντές. «Εφυγαν πολλοί εργαζόμενοι με συνταξιοδότηση και το προσωπικό μειώθηκε κατά 20%. Σήμερα οι εργαζόμενοι έχουν να πληρωθούν από τον Ιούνιο και έχουμε και ανθρώπους που προσφέρουν κοινωνική εργασία» αναφέρει από την πλευρά του ο Γιώργος Γωνιωτάκης, διευθυντής του Δημοτικού Γηροκομείου Χανίων.
«Το 2011 το κράτος μάς έδωσε 76.600 ευρώ (σ.σ.: 7 ευρώ για κάθε κλίνη) και το 2012 θα πάρουμε 16.000 ευρώ. Για το 2013 δεν έχουμε καμία δέσμευση ούτε και εικόνα» καταλήγει ο Αντώνης Πουλής από το Γηροκομείο «Ζωρζής Γ. Μιχαληνός» της Χίου.
Οργανώνουν την αντίδραση
Οι διοικήσεις των ιδρυμάτων πάντως δεν μένουν με σταυρωμένα τα χέρια και προχωρούν σε επαφές προκειμένου να σχηματίσουν ενιαίο μέτωπο. Πριν από περίπου δύο εβδομάδες, οι εκπρόσωποι 17 γηροκομείων και μονάδων χρονίως πασχόντων από όλη τη χώρα συναντήθηκαν στην Αθήνα και έκαναν το πρώτο βήμα για τη δημιουργία μιας πανελλήνιας ένωσης. «Σκοπός μας είναι να αποκτήσουμε ισχυρή εκπροσώπηση απέναντι στους αρμόδιους κρατικούς φορείς. Παλαιότερα όλα τα θέματα λύνονταν δυστυχώς μέσω προσωπικών επαφών του κάθε διευθυντή με τον τάδε βουλευτή από την περιοχή του. Αυτή όμως δεν είναι λύση, καθώς το θέμα δεν αντιμετωπίζεται συνολικά» εξηγεί ο Κώστας Καραμούτσος, διευθυντής της Κωστοπουλείου Στέγης Σερρών.
«Από την προσπάθεια αυτή θα επιδιώξουμε για αρχή να εξομαλυνθεί η κατάσταση με τη “στάση πληρωμών” του ΕΟΠΥΥ, να δημιουργηθεί ένα ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο για τις μονάδες χρόνιων παθήσεων, αλλά και να θεσπιστούν πολύ συγκεκριμένες προδιαγραφές για τα ιδρύματα (π.χ. πυρασφάλεια, υποδομές, διατροφή), ώστε να ξέρει ο κόσμος ποιες είναι και οι δικές μας υποχρεώσεις». Στις προσεχείς συναντήσεις αναμένεται να κληθούν και εκπρόσωποι της Εκκλησίας και μητροπόλεων, όπου λειτουργούν με παρόμοια προβλήματα δεκάδες στέγες γερόντων.
Κώστας Καντούνης
