Ενας αστός που μαθαίνει να συμβιώνει με την κρίση, μια μετανάστρια που δουλεύει ως λουλουδού και μια χίπστερ γκαλερίστα του Μεταξουργείου. Οι βασικοί ήρωες της θρυλικής ελληνικής οπερέτας του 1921 «Οι Απάχηδες των Αθηνών» μεταφέρονται στο σήμερα και στην Ελλάδα της κρίσης χάρη σε μια νέα παραγωγή που την περίοδο αυτή παρουσιάζεται στο Ιδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης». Η εταιρία λυρικού θεάτρου «Ραφή» ανεβάζει έως τις 30 Δεκεμβρίου το δημοφιλές έργο του ελληνικού ρεπερτορίου με μια νέα και πιο επίκαιρη ματιά, με τους απάχηδες -δηλαδή τους περιθωριακούς τύπους όπως χαρακτηριστικά αποκαλούνταν την περίοδο του Μεσοπολέμου- να πρωταγωνιστούν σε ένα κωμικοειρωνικό θέαμα που σατιρίζει την εποχή μας.
«Ασχολούμαι συστηματικά, ως σκηνοθέτης, αλλά και ως ερευνητής με την ελληνική οπερέτα» είπε στη «δημοκρατία» ο Αλέξανδρος Ευκλείδης, ο οποίος έχει αναλάβει τη σκηνοθετική επιμέλεια της νέας αυτής παραγωγής. «Καθώς οι “Απάχηδες” ήταν το πιο επιτυχημένο -τουλάχιστον από την άποψη του αριθμού των θεατών- έργο του Μεσοπολέμου, ήταν επόμενο να με γοητεύσει η ιδέα ενός σημερινού ανεβάσματος. Ηθελα να ξαναδώ το έργο με αφορμή αυτό που προκάλεσε στην εποχή του και όχι ως ένα από τα δύο κλασικά έργα της παραγωγής της ελληνικής οπερέτας» σημείωσε, διευκρινίζοντας τους λόγους για τους οποίους ασχολήθηκε με τους περιθωριακούς των Αθηνών.
Γραμμένο το 1921, το έργο μόνο κατά τα δύο χρόνια παρουσίασής του έκανε 650 παραστάσεις σε γεμάτα θέατρα, επιτελώντας έναν άθλο για τα δεδομένα της εποχής και φέρνοντας στην ίδια αίθουσα θεατές από όλα τα κοινωνικά στρώματα.
Οι «Απάχηδες», που είναι βασισμένοι στο λιμπρέτο του Γιάννη Πρινέα, μιλούν για την αγάπη δύο φτωχών νέων, του Κώστα και της Τιτίκας, στην εποχή του Μεσοπολέμου. Ο Κώστας, που διατηρεί δεσμό και με τη νεόπλουτη Βέρα, συνειδητοποιεί ότι οι δυο τους δεν μπορούν να συνεχίσουν λόγω αγεφύρωτων κοινωνικών διαφορών. Εν έτει 2012 όμως ποιοι είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές της οπερέτας;
«Ο Κώστας είναι ένας αστός που βρέθηκε στον δρόμο λόγω της κρίσης και έμαθε να επιβιώνει. Η Τιτίκα παίζεται στην παράστασή μας από μία εξαιρετική Ουκρανή σοπράνο. Είναι μία μετανάστρια που δουλεύει σε νυχτερινά μαγαζιά ως λουλουδού. Η Βέρα, ίσως το πιο… πειραγμένο πρόσωπο, είναι μια χίπστερ γκαλερίστα που έρχεται στο Μεταξουργείο και εκτοπίζει τους άστεγους απάχηδες από το καταφύγιό τους για να φτιάξει μια γκαλερί σύγχρονης τέχνης» εξήγησε ο κ. Ευκλείδης.
Την ομάδα των λυρικών τραγουδιστών απαρτίζουν οι Δημήτρης Ναλμπάντης, Λουντμίλα Μπονταρένκο, Ιωάννα Φόρτη, Δημήτρης Δημόπουλος, Αναστασία Κότσαλη, Θεοδωρή Μπιράκο, Γιάννης Πεδιαδιτάκης, οι οποίοι θα ερμηνεύσουν μερικές από τις πιο γνωστές κι αγαπημένες επιτυχίες του ελληνικού ελαφρού μουσικού θεάτρου.
«Αντιμετώπισα το έργο στο εδώ και το τώρα, όπως ακριβώς και οι οπερέτες αναφέρονταν σχεδόν πάντοτε στο εδώ και το τώρα της εποχής τους. Τα κίνητρά μου είναι και καλλιτεχνικά και ιστορικά. Μόνο στο εδώ και το τώρα μπορείς να καταλάβεις ένα έργο όπως οι “Απάχηδες”» υποστήριξε ο κ. Ευκλείδης, ο οποίος έγινε ιδιαίτερα γνωστός για τη σκηνοθεσία του στην περίφημη όπερα που ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα, τη «Yasou Αida».
Φέρνοντας την παράσταση στο σήμερα, η οπερέτα θίγει το ζήτημα των σύγχρονων «απάχηδων», δηλαδή των «απόκληρων της καπιταλιστικής μεταδημοκρατίας μας», όπως τόνισε και ο σκηνοθέτης. «Είναι οι άστεγοι και οι μετανάστες κατά κύριο λόγο, αλλά και όλοι όσοι σταδιακά αρχίζουν και κατεβαίνουν τα σκαλιά της εξαθλίωσης, έχοντας ζήσει μια κανονική προηγούμενη ζωή».
«Ολοι μας δουλεύουμε εθελοντικά»
Οσο για το αν η παράσταση θα συνεχιστεί σε κάποιον άλλον χώρο, ο ίδιος υπήρξε σαφής. «Η παραγωγή αυτή βασίστηκε στον εθελοντισμό όλων ανεξαιρέτως των συντελεστών της. Το μουσικό θέατρο είναι ένα ακριβό είδος, το οποίο, αν θέλει κανείς να το κάνει σωστά και να το πληρώσει ανάλογα, χρειάζεται πολλά χρήματα, που σήμερα δεν υπάρχουν παρά σε ελάχιστους φορείς. Με τη σημαντική βοήθεια του Ιδρύματος Κακογιάννη μπορέσαμε να φτιάξουμε μια παράσταση που φαίνεται να αρέσει. Ωστόσο, για να τη συνεχίσουμε, θα χρειαζόμασταν χρήματα που δεν νομίζω να έχει κανείς τη διάθεση να δώσει. Επομένως, μάλλον οι “Απάχηδες” θα σταματήσουν εδώ».
Info: Οι «Απάχηδες των Αθηνών» θα συνεχιστούν έως τις 30 Δεκεμβρίου. Στο Ιδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης» (Πειραιώς 206, Ταύρος). Στις 20.30.
Γιώτα Βαζούρα
