Ανεργία, υποαπασχόληση… Αυτή είναι η επόμενη μέρα μετά το πανεπιστήμιο για εκατομμύρια νέους που ζουν στην ευρωζώνη, εκεί όπου το όραμα και η αλληλεγγύη θυσιάστηκαν χωρίς δεύτερη σκέψη στο όνομα της λιτότητας και της δημοσιονομικής προσαρμογής. Οι νέοι της Ευρώπης, κυρίως των χωρών του μνημονίου, μεταναστεύουν εξαιτίας της παρατεταμένης ύφεσης. Η ανεργία, που από την αρχή της κρίσης ήταν ήδη απειλή, έχει πλέον εξελιχθεί σε νόμο της αγοράς και μια ωρολογιακή βόμβα που απειλεί να τινάξει στον αέρα ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Το φαινόμενο, που έχει λάβει ανεξέλεγκτες πλέον διαστάσεις, έχει θορυβήσει Ευρωπαίους αξιωματούχους και κυβερνήσεις, ενώ πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν την άμεση λήψη έκτακτων μέτρων σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο, ακόμη και αυτή, την ύστατη στιγμή.
Η πρωτοβουλία
Υπό αυτές τις συνθήκες, Παρίσι και Βερολίνο επεξεργάζονται ένα κοινό σχέδιο αντιμετώπισης της ανεργίας των νέων στην Ευρώπη μέσω δανείων προς τις επιχειρήσεις που θα τους προσλαμβάνουν. Το σχέδιο αναμένεται να παρουσιαστεί στα τέλη του μήνα σε Παρίσι και Λονδίνο. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της γερμανικής «Rheinische Post», η κοινή πρωτοβουλία του Γάλλου υπουργού Εργασίας Μισέλ Σαπέν και της Γερμανίδας ομολόγου του Ούρσουλα φον ντεν Λάιεν θα έχει την ονομασία «Νέα Συμφωνία για την Ευρώπη» κατά το «New Deal» («Νέα Συμφωνία») του 1933 του Αμερικανού προέδρου Φραγκλίνου Ρούσβελτ. Αναμένεται να παρουσιαστεί σε διάσκεψη που έχει οργανώσει ο Γερμανοαμερικανός επενδυτής Νίκολας Μπεργκρίν, στο Παρίσι, στις 28 Μαΐου. Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στις δύο κυβερνήσεις και τους οργανωτές της διάσκεψης, που επικαλείται η εφημερίδα, στη διάσκεψη θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Οικονομικών των δύο χωρών Πιερ Μοσκοβισί και Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, έχει μιλήσει για κίνδυνο δημοκρατικής απονομιμοποίησης σε ορισμένες χώρες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εurostat, τον Φεβρουάριο η ανεργία στους νέους στην ευρωζώνη ήταν διπλάσια της συνολικής, φτάνοντας στο 24,2% κατά μέσο όρο.
Το σχέδιο προσυπογράφουν μεγάλες επιχειρήσεις, σύμφωνα με τη «Rheinische Post», και προβλέπει ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα χορηγήσει δάνεια «πολλών δισεκατομμυρίων» στις επιχειρήσεις που θα δεσμευτούν ότι θα προσλάβουν ή θα εκπαιδεύσουν νέους. Συγκεκριμένα, γίνεται λόγος για 60 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η ΕΕ έχει ήδη συμφωνήσει να διαθέσει 6 δισ. ευρώ έως το 2020 κατά της ανεργίας των νέων, η οποία στον Νότο έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις καθώς ένας στους δύο νέους είναι εκτός εργασίας ενώ ένα πολύ μεγάλο ποσοστό κατόχων πτυχίων ανώτατης εκπαίδευσης υποαπασχολείται σε δουλειές άσχετες με την ειδικότητά του. Θεωρητικά το πρόγραμμα της «Νέας Συμφωνίας» θα λειτουργήσει ως εγγύηση για την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων η οποία θα μπορέσει έτσι να χορηγήσει δάνεια ύψους 60 δισ. ευρώ στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις.
Από Κομισιόν
Παράλληλα, ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, θα εισηγηθεί μια ανακατανομή των κονδυλίων των διαρθρωτικών ταμείων ώστε να υπάρξουν πρόσθετοι πόροι προς τους νέους, χρηματοδοτώντας δράσεις για την αναχαίτιση της ανεργίας. Το πρόγραμμα «Εγγύηση για τη Νεολαία», που θα χρηματοδοτηθεί από την ΕΕ με 6 δισ. ευρώ, αφορά την περίοδο 2014-2020 και προβλέπει μεταξύ άλλων στη συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο της δράσης για προσφορά εργασίας ή εκπαίδευσης, μαθητείας ή πρακτικής άσκησης, σε όλους τους νέους κάτω των 30 ετών, εντός τεσσάρων μηνών από το τέλος της σχολικής τους ζωής ή από τη στιγμή που μένουν άνεργοι. Όμως το πρόγραμμα δεν θα αρχίσει να εφαρμόζεται πριν από το 2014, την ώρα που τα ποσοστά αυξάνονται κάθε μήνα που περνά.
Το κακό, όμως, δεν θα σταματήσει εδώ εάν δεν ληφθούν αμέσως μέτρα. Επιδείνωση της κατάστασης σε ό,τι αφορά την ανεργία των νέων προβλέπει για τα επόμενα χρόνια και ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας (ILO), καθώς εκτιμά ότι το ποσοστό ανεργίας σε παγκόσμιο επίπεδο μεταξύ των νέων έως 24 ετών θα ανέλθει στο 12,8% το 2018, έναντι 12,3% το 2013. Το 2013 σε παγκόσμια κλίμακα υπολογίζεται ότι υπάρχουν 73,4 εκατ. άνεργοι νέοι, αριθμός αυξημένος κατά 3,5 εκατ. άτομα περίπου από το 2007 και κατά 800.000 από το 2011, σύμφωνα με τη μελέτη με τίτλο «Παγκόσμιες τάσεις στην απασχόληση των νέων».
Προτεραιότητα και για τον Λέτα
Δεν είναι τυχαίο που η αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων έχει τεθεί σε προτεραιότητα από τη νέα κυβέρνηση της Ιταλίας. Ο πρωθυπουργός της χώρας Ενρίκο Λέτα έχει ήδη θέσει το θέμα και ζητεί από τους Ευρωπαίους ομολόγους του να το συζητήσουν κατεπειγόντως και να λάβουν μέτρα στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις 22 Μαΐου. Οπως είπε, η Ευρώπη οφείλει να βρει λύση άμεσα εναντίον αυτής της «μάστιγας». Τον Μάρτιο το ποσοστό ανεργίας των νέων στην Ιταλία ξεπέρασε πλέον αυτό της Πορτογαλίας, φτάνοντας το 38,4%. Η ανεργία των νέων στη Γαλλία αυξάνεται συνεχώς εδώ και 13 μήνες στο ποσοστό-ρεκόρ του 26,5%, ενώ η Ισπανία (με το 57,2% των νέων κάτω των 25 ετών να είναι άνεργοι) πλησιάζει ταχύτατα το εκτός συναγωνισμού 59,1% στην Ελλάδα.
Στέλλα Θεοδώρου
