Οι υπό κατασκευή σταθμοί του μετρό στη Θεσσαλονίκη «μιλούν» για την Ιστορία της πόλης. Περισσότερα από 104.000 αρχαιολογικά ευρήματα ήρθαν στο φως και παρέχουν σημαντικά στοιχεία για την εξέλιξη της ζωής στον τόπο για 16 αιώνες.
Επί επτά χρόνια οι αρχαιολόγοι της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων εργάστηκαν σε τέσσερις από τους επτά σταθμούς του μετρό. Ανακάλυψαν νεκροπόλεις, κτιριακά συγκροτήματα, ρωμαϊκούς και βυζαντινούς δρόμους, πρωτοχριστιανικούς ναούς, αγγεία, κοσμήματα, λυχνάρια, δεκάδες αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι στην καθημερινότητά τους.
Για τον αρχαιολογικό πλούτο των σταθμών του μετρό μίλησε η διευθύντρια της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Δέσποινα Μακροπούλου κατά τη διάρκεια διάλεξης που έδωσε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης με θέμα «Διαδρομή 16 αιώνων με το μετρό από τον Βαρδάρη ως το Συντριβάνι ή από τη Χρυσή Πύλη ως την Κασσανδρεωτική. Οι σταθμοί διηγούνται…».
Εκατοντάδες πολίτες κατέκλυσαν την αίθουσα «Μανόλης Ανδρόνικος» και, επειδή δεν χωρούσαν, «κατέλαβαν» και ολόκληρο τον χώρο υποδοχής του Αρχαιολογικού Μουσείου.
Οι σταθμοί «μίλησαν» διά στόματος της αρχαιολόγου για τη Χρυσή Πύλη και την πύλη του Βαρδαρίου (σταθμός Πλατείας Δημοκρατίας και διακλάδωση προς τη Σταυρούπολη), για τη διαχρονικότητα της χρήσης τους επί έξι και πλέον αιώνες, αφού συνδέονταν με νεκροπόλεις, σημαντικούς δρόμους και χάνια.
Η κυρία Μακροπούλου συνέχισε τη διήγηση με αναφορές στον σταθμό Συντριβανιού, ανατολικότερα και κοντά στη λεγόμενη Κασσανδρεωτική Πύλη, με τον εντοπισμό ενός παλαιοχριστιανικού ναού, που τελικά καταγράφηκε και καταχώθηκε.
Μεγαλύτερη αναφορά έκανε στο σταθμό της Αγίας Σοφίας. Στάθηκε στη λεωφόρο της αρχαιότητας, τη λεγόμενη Decumanus Maximous, που αποκαλύφθηκε σε μήκος τουλάχιστον 72,80 μέτρων.
Η οδός είναι στρωμένη με μαρμάρινες πλάκες και οριοθετημένη από μαρμάρινα κράσπεδα. Διευρύνεται, διαμορφώνοντας πλακόστρωτη πλατεία με κρήνη για να ξεδιψούν περαστικοί και περίοικοι. Τη μνημειακή μορφή του δρόμου συμπληρώνει μία κιονοστοιχία, από την οποία ορατός σήμερα είναι ο ισχυρός στυλοβάτης, που σώζει επτά βάσεις κιόνων του 4ου και του 6ου αιώνα, οριοθετώντας τον οδικό άξονα στα νότια, που χαρακτηρίζεται via colonnata.
Πιο αναλυτική αναφορά έκανε η αρχαιολόγος στα ευρήματα στον σταθμό της οδού Βενιζέλου.
«Ο σταθμός σχεδιάστηκε επάνω στο αιώνιο σταυροδρόμι της πόλης. Η ανασκαφή, σε έκταση 1.600 τετραγωνικών μέτρων, έδωσε όλα τα απαιτούμενα στοιχεία για τη διαχρονικότητα του σταυροδρομίου» είπε η κυρία Μακροπούλου.
Στο σημείο ανακαλύφθηκαν η περίφημη οδός Decumanus Maximus και η cardo, η σημερινή οδός Βενιζέλου.
«Οι εργασίες για τη διάνοιξη του μετρό έγιναν η αφορμή για να μάθουμε πολλά για την πόλη μας, για να μεριμνήσουμε για τη διάσωσή τους. Θέλουμε να κτίσουμε το μέλλον μας πάνω στη γνώση του ιστορικού παρελθόντος, όχι πάνω στο πτώμα του» κατέληξε η κυρία Μακροπούλου καταχειροκροτούμενη.
