Από τη δραστηριοποίησή τους στο ψωμί, στα φάρμακα και τα τσιγάρα, μέχρι την αναζήτηση τρόπων να επεκτείνουν το ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων τους, την επέλασή τους στην περιφέρεια, τις εξαγορές μικρότερων αλυσίδων, την ενίσχυση του δικτύου τους μέσω του franchising και φυσικά την ισχυροποίησή τους στον «αιματηρό» μεριδιακό πόλεμο, οι ισχυρές αλυσίδες super market προσπαθούν να «διεισδύσουν» περαιτέρω στο καλάθι της νοικοκυράς.
Με την πεποίθηση ότι και το 2014 θα είναι ακόμη μία δύσκολη χρονιά, βασική προτεραιότητα των «μεγάλων» παικτών του κλάδου είναι να αυξήσουν τον όγκο των πωλήσεών τους με κάθε τρόπο. Σ’ αυτή την κατεύθυνση λοιπόν προγραμματίζουν την επέκτασή τους, επενδύοντας σημαντικά κεφάλαια, ενώ έχουν στραμμένη την προσοχή τους στην εμφάνιση ευκαιριών για νέες μικρές ή μεγαλύτερες εξαγορές.
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, αλλά και με όσα έχουν εξαγγείλει ήδη κάποιοι από τους ηγέτες του κλάδου, υπολογίζεται ότι οι επενδύσεις στην οργανωμένη λιανική ειδών διατροφής θα ξεπεράσουν κατά πολύ τα 350.000.000 ευρώ τη φετινή χρονιά.
– Σκλαβενίτης: Για πρώτη φορά στη μακρόχρονη ιστορία της η αλυσίδα Σκλαβενίτης βγαίνει από τα σύνορα της Αττικής. Πρώτος σταθμός θα είναι η περιοχή της Κορίνθου, όπου η αλυσίδα θα ανοίξει μεγάλο κατάστημα στις εγκαταστάσεις εμπορικού κέντρου, το οποίο αυτή τη στιγμή κατασκευάζεται. Επιπλέον έχει ήδη προγραμματίσει για εφέτος τη δημιουργία τεσσάρων νέων καταστημάτων στο λεκανοπέδιο.
Την περσινή χρονιά η αλυσίδα ενίσχυσε το δίκτυό της με 23 νέα σημεία, εκ των οποίων τα 22 λειτούργησαν το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ενώ αύξησε κατά 1.000 άτομα το δυναμικό της, αριθμώντας σήμερα 8.500 εργαζομένους. Σήμερα η Σκλαβενίτης αριθμεί 109 σημεία πώλησης. Σε ό,τι αφορά τον τζίρο, η χρονιά έκλεισε στα ίδια επίπεδα με το 2012, δηλαδή στο 1,2 δισ. ευρώ.
– ΑΒ Βασιλόπουλος: Διπλάσιο ποσό σε σχέση με πέρυσι θα επενδύσει εφέτος η ΑΒ Βασιλόπουλος, με τη φιλοδοξία το 2015 να σπάσει το φράγμα των 2 δισ. ευρώ στις πωλήσεις της.
Προγραμματίζονται επενδύσεις 73.500.000 ευρώ, που αφορούν τη δημιουργία 32 νέων σημείων πώλησης, εκ των οποίων τα 10 θα είναι υπό το καθεστώς franchise. Στο επίκεντρο βρίσκονται περιοχές της βόρειας Ελλάδας και η Κρήτη.
Σχετικά με τις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2013, η αλυσίδα δαπάνησε περί τα 35.000.000 ευρώ και προχώρησε στη δημιουργία οκτώ νέων ιδιόκτητων καταστημάτων, εννέα franchise, ενώ ανακαινίστηκαν 11 σημεία. Την ίδια περίοδο διέκοψαν λειτουργία εννέα καταστήματα.
Σήμερα το δίκτυο της ΑΒ αριθμεί 281 σημεία, ενώ απασχολεί περί τους 11.000 εργαζομένους. Οι πωλήσεις της αλυσίδας το 2013 εμφάνισαν αύξηση 2,5% σε σχέση με το 2012, στο 1,741 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, σταθερά κερδοφόρα αποτελέσματα εμφανίζει ο όμιλος ΑΒ, περίπου 74.000.000 ευρώ, περίπου στα ίδια επίπεδα της τελευταίας τριετίας.
– Metro: Επενδυτικό πρόγραμμα άνω των 25.000.000 ευρώ σχεδιάζει να υλοποιήσει εντός του 2014 η Metro AEBE, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της αναπτυξιακής πορείας της και τη διεύρυνση του δικτύου και μεριδίων αγοράς της.
Κύριοι άξονες του προγράμματος επενδύσεων 2014 είναι το άνοιγμα 9-10 νέων καταστημάτων, η ανακαίνιση εξοπλισμού σε μέρος του δικτύου, η συνέχιση δημιουργίας νέων τμημάτων στα υπάρχοντα καταστήματα και η ενίσχυση των υποδομών μηχανοργάνωσης.
Η Metro AEBE έχει υλοποιήσει την τελευταία πενταετία επενδύσεις ύψους 180.000.000 ευρώ.
Οσον αφορά τα μεγέθη του 2013, ο κύκλος εργασιών ανήλθε στα 700.000.000 ευρώ, παρουσιάζοντας οριακή αύξηση έναντι της προηγούμενης χρήσης -αυξάνοντας έτσι το μερίδιό της στην αγορά- και τα κέρδη προ φόρων στα 19.000.000 ευρώ, δηλαδή στα ίδια επίπεδα με την περσινή χρονιά.
– Βερόπουλος: Με τη λειτουργία ακόμα ενός καταστήματος στην Αθήνα, του 83ου, ο όμιλος Βερόπουλος ενισχύει την παρουσία του στην πρωτεύουσα, αυξάνοντας τον συνολικό αριθμό του δικτύου του σε 236 σημεία. Η περσινή χρονιά έκλεισε για την Αφοί Βερόπουλοι με τζίρο στα 770.000.000 ευρώ (με τη Χαλκιαδάκης) και με πιεσμένα, λόγω της επιθετικής πολιτικής τιμών, τα καθαρά αποτελέσματά της.
Να σημειωθεί ότι η Χαλκιαδάκης, το πλειοψηφικό πακέτο της οποίας κατέχει η Βερόπουλος, ξεκίνησε στα τέλη του 2013 τη δραστηριοποίησή της στην Αθήνα με παντοπωλεία, στα οποία διατίθενται τα ιδιαιτέρως δημοφιλή κρητικά προϊόντα. Η εταιρία διαθέτει ήδη δύο καταστήματα σε Χαλάνδρι και Γλυφάδα, και στόχος της είναι να ανοίξει συνολικά πέντε καταστήματα στην πρωτεύουσα.
– Lidl: Χωρίς κανείς να γνωρίζει τα κέρδη ή τους φόρους που έχει πληρώσει τα 17 χρόνια παρουσίας της στη χώρα μας, αφού λόγω της εταιρικής της μορφής δεν δημοσιεύει ισολογισμούς, η γερμανική αλυσίδα hard discount Lidl ήρθε έντονα στο προσκήνιο τις τελευταίες εβδομάδες λόγω της «μάχης του αρνιού». Αν και διαφήμιζε νωπά ολόκληρα αρνιά προς 3,99 ευρώ το κιλό, ελάχιστοι καταναλωτές κατάφεραν τελικά να… σουβλίσουν, καθώς, όπως ανακοίνωσε η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή, ελάχιστα ήταν και τα προς πώληση αρνιά!
Ασχέτως πάντως με το φιάσκο, το μερίδιο των Γερμανών λιανεμπόρων στην ελληνική αγορά είναι σημαντικό (10%), ενώ όπως αποκάλυψε ο Georg Kroell, πρόεδρος της διοίκησης της Lidl Hellas, στο περιθώριο των εγκαινίων του νέου logistic center της εταιρίας στα Καλύβια, ο τζίρος της στην Ελλάδα κινείται στα επίπεδα του 1,5 δισ. ευρώ.
Για το 2014 η Lidl προγραμματίζει επενδύσεις ύψους 130.000.000 ευρώ, στις οποίες, εκτός από την επέκταση των εγκαταστάσεων bake off σ’ όλο της το δίκτυο, περιλαμβάνεται και το νέο κέντρο διανομής στη Θεσσαλονίκη, συνολικής επιφάνειας 60.000 τ.μ., που θα λειτουργήσει τον Ιούνιο και αποτελεί τη μεγαλύτερη εγκατάσταση της αλυσίδας σε όλη την Ευρώπη. Σήμερα το δίκτυο της αλυσίδας αριθμεί 222 σημεία πώλησης, στα οποία απασχολούνται περίπου 4.000 εργαζόμενοι.
«Ζεστές γωνιές», φαρμακεία και επέκταση στη Λάρισα
Μαρινόπουλος: Στη δημιουργία χώρων bake off στα καταστήματά της προχωρά η Μαρινόπουλος, επενδύοντας 20.000.000-30.000.000 ευρώ. Υπολογίζεται ότι οι 100 πρώτες «ζεστές γωνιές» θα είναι έτοιμες μέσα στους επόμενους μήνες, ενώ σε όσα καταστήματα δεν δημιουργηθούν τέτοιοι χώροι θα υπογραφούν συμφωνίες με τοπικούς φούρνους, οι οποίοι θα αναλάβουν να τα προμηθεύουν με φρέσκο ψωμί. Επιπλέον η αλυσίδα εξετάζει την πιθανότητα για άνοιγμα φαρμακείων μέσα στα καταστήματά της, με τη μορφή του shop in shop.
Σε ό,τι αφορά την υλοποίηση της στρατηγικής ενδυνάμωσης της παρουσίας της στη λιανική και την ενίσχυση της ηγετικής θέσης της στην αγορά, η Μαρινόπουλος ανακοίνωσε ακόμα μία συμφωνία εξαγοράς, της αλυσίδας Λάρισα Super Market. Οι δύο εταιρίες έχουν προχωρήσει στην υπογραφή προσυμφώνου και η αγοραπωλησία αναμένεται να ολοκληρωθεί κατόπιν της απαιτούμενης έγκρισης από την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Η παρουσία του δικτύου της Μαρινόπουλος θα διευρυνθεί κυρίως στον νομό Λάρισας, όπου η εξαγορασθείσα αλυσίδα λειτουργεί 41 καταστήματα, ενώ αποκτά ακόμη ένα στον νομό Πιερίας. Ο συνολικός χώρος πώλησης των επιπλέον 42 καταστημάτων που εντάσσονται στο δίκτυο της Μαρινόπουλος Α.Ε. θα ανέρχεται σε 26.328 τ.μ., ενώ οι πωλήσεις τους το 2012, υπό την προηγούμενη ιδιοκτησία τους, ανήλθαν σε 60.000.000 ευρώ. Μετά το πέρας της σχετικής διαδικασίας, το δίκτυο της Μαρινόπουλος θα έχει αυξηθεί κατά 42 σημεία πώλησης, στα 918.
Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα ο ισχυρός παίκτης του εγχώριου λιανεμπορίου προχώρησε σε τέσσερις νέες συμφωνίες συνεργασίας σε Κρήτη, Σαντορίνη, βόρεια Ελλάδα και Αθήνα με την αλυσίδα Elite – Αριάδνη, τη Χόντος Παλλάς, για τη δημιουργία σούπερ μάρκετ σε ορισμένα από τα πολυκαταστήματα, καθώς και με τον νέο μέτοχο της Αρβανιτίδης Α.Ε., την Καρυπίδης Group.
Ολες οι παραπάνω κινήσεις αποτελούν μέρος του στρατηγικού επενδυτικού σχεδιασμού του ομίλου Μαρινόπουλος, που προβλέπει για την τριετία 2012-2014 τη διάθεση κεφαλαίων συνολικής αξίας 250.000.000 ευρώ.
Εξίσου επιθετικά συνεχίζει να κινείται η Μαρινόπουλος και σε επίπεδο εμπορικής πολιτικής, διατηρώντας το έντονο πρόγραμμα προσφορών και τιμών, με στόχο την αύξηση του τζίρου και του μεριδίου της στην πίτα της αγοράς, επιδιώκοντας να διατηρήσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της στην επόμενη μέρα του κλάδου, ο οποίος, όπως τονίζουν στελέχη του, εξακολουθεί να βρίσκεται σε μια περίοδο «συγκέντρωσης» των δυνάμεων.
Αυτοί που επιμένουν ελληνικά!
Περισσότερα από επτά στα 10 προϊόντα που πωλούν οι μεγάλες αλυσίδες της οργανωμένης λιανικής είναι εγχώριας προέλευσης, ενώ σε αξία η συμμετοχή των ελληνικών προϊόντων στον συνολικό τζίρο ξεπερνάει το 60%.
Τα παραπάνω προκύπτουν από έρευνα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας με θέμα τα ελληνικά προϊόντα στα super market. Η έρευνα διεξήχθη στα καταστήματα Θεσσαλονίκης των αλυσίδων Carrefour Μαρινόπουλος, Βερόπουλος, Μασούτης, ΑΒ Βασιλόπουλος και Lidl.
Σκοπός της έρευνας ήταν η καταγραφή και η ανάλυση των τιμών και της προέλευσης ενός δείγματος προϊόντων που προσδιορίζουν τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ 2009). Το δείγμα αποτελείται από περίπου 120 είδη. Για κάθε είδος μετρήθηκαν δύο προϊόντα (120 είδη, 240 προϊόντα). Συγκεκριμένα, μετρήθηκαν η τιμή του προϊόντος του καταστήματος (ownbrand) που δεν είναι επώνυμο και το ανταγωνιστικό επώνυμο προϊόν που, θεωρητικά τουλάχιστον, θα υπήρχε σε όλα τα super market.
Τα αποτελέσματα
– Το 74% των προϊόντων από το σύνολο 240 είναι ελληνικής προέλευσης στον Μασούτη, 71% για το Carrefour, 70% για τον Βερόπουλο, 67% για την ΑΒ και 52% για τα Lidl. Η παραπάνω μέτρηση αφορά αριθμό προϊόντων και όχι αξία.
– Το 70% της αξίας των 240 προϊόντων είναι ελληνικής προέλευσης τόσο στον Μασούτη όσο και στο Carrefour. Ακολουθούν με 68% ο Βερόπουλος με 63% η ΑΒ και τέλος με 55% τα Lidl.
– Τη μεγαλύτερη ποικιλία έχει το Carrefour, με μόνο 15% των ειδών να μην είναι ελληνικής προέλευσης και σε αξία 14%. Στο άλλο άκρο, η γερμανική Lidl, όπου το 35% των ειδών είναι ξένης προέλευσης (το 30% της αξίας).
Την έρευνα διενήργησε ο φοιτητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Μάριος Ραχμάνης υπό την επίβλεψη του επίκουρου καθηγητή του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεόδωρου Παναγωτίδη.
Ολο και πιο κοντά στην Αθήνα
Μασούτης: Ολο και πιο κοντά στην Αθήνα έρχεται η βορειοελλαδίτικη αλυσίδα Μασούτης, που πρόσφατα άνοιξε τέσσερα καταστήματα στην Εύβοια. Συνολικά φέτος η αλυσίδα θα διαθέσει για καινούργια καταστήματα περίπου 10.000.000 ευρώ και, εκτός από τα τέσσερα προαναφερθέντα σημεία, θα λειτουργήσει μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2014 ακόμη ένα στη Θεσσαλονίκη και ένα στα Κουφάλια. Ο αριθμός των σημείων πώλησης του δικτύου του ομίλου σε όλη τη χώρα (από τη Μακεδονία, τη Θράκη, την Ηπειρο και τη Θεσσαλία μέχρι τα νησιά Λήμνο, Λέσβο και Εύβοια) φτάνει πλέον τα 251 και συγκαταλέγεται μεταξύ των δυνατών «παιχτών».
Οι πωλήσεις της εταιρίας από τα 734.000.000 ευρώ το 2012 έκλεισαν στα 738.900.000 ευρώ το 2013, παρουσιάζοντας αύξηση της τάξης του 0,63%.
Να σημειωθεί ότι η Διαμαντής Μασούτης είναι μία από τις 100 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που έλαβαν τη διάκριση εξαιρετικής επιχειρηματικής απόδοσης «Ruban d’ Honneur» στα European Business Awards 2013/14 και πέρασαν στην τελική φάση του ευρωπαϊκού διαγωνισμού.
Διακρίθηκε ως μία από τις 10 φιναλίστ στην κατηγορία Τhe Infosys Business of the Year Award/Bραβείο Eπιχείρησης της Xρονιάς (κύκλος εργασιών 150.000.000 ευρώ και άνω), που θα κριθούν στην τρίτη και τελική φάση του διαγωνισμού για την ανάδειξη του νικητή κάθε κατηγορίας.
Ο αδυσώπητος πόλεμος τιμών φέρνει λουκέτα σιγά σιγά και στην ελίτ
Ελάχιστοι εκ των ολίγων θα καταφέρουν να επιβιώσουν στο τέλος του αδυσώπητου «πολέμου των τιμών» που έχει ξεσπάσει στον κλάδο της οργανωμένης λιανικής τροφίμων.
Εικόνα από το «αίμα» που πρόκειται να χυθεί τους επόμενους μήνες πήραμε τις ημέρες του Πάσχα. Η απόφαση της γερμανικής αλυσίδας Lidl να χτυπήσει επικοινωνιακά την τιμή του αρνιού, η οποία, σημειωτέον, ελέγχεται από τη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή ως παραπλανητική, δείχνει ότι οι ισχυροί «παίκτες» είναι αποφασισμένοι να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο ώστε να εξασφαλίσουν τον αφρό του τζίρου.
Βέβαια τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα δείχνουν ότι η πριμοδότηση κάποιων προϊόντων -πραγματική ή ψευδής- ώστε να ωφεληθεί το ταμείο της αλυσίδας και από τα ψώνια που θα κάνουν οι πελάτες και σε άλλα είδη δεν έχει φέρει σημαντικά αποτελέσματα στα οικονομικά μεγέθη των αλυσίδων super market. Κι αυτό γιατί ένας στους τρεις καταναλωτές (κατά κανόνα άνεργος και υποαμειβόμενος) έχει γίνει «κυνηγός προσφορών», που αλλάζει καταστήματα ανάλογα με το εβδομαδιαίο φυλλάδιο προσφορών.
Ετσι οι μόνοι που κερδίζουν -τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την επιβίωσή τους- είναι όσοι αντέχουν και συνεχίζουν τον τζόγο των «χαμηλών τιμών», παρά το μηδενικό άθροισμα στην ανακύκλωση επενδυμένων κερδών – προσέλκυσης πελατών.
Με αυτά τα δεδομένα λοιπόν, τα «θύματα» δεν θα είναι μόνο οι μικρότερες τοπικές αλυσίδες, οι οποίες δεν μπορούν ακολουθήσουν τον τζόγο των «μεγάλων» και όλοι, είτε με το καλό σενάριο (πώληση μέσω δικαιόχρησης) είτε με το κακό (λουκέτο), τις έχουν ξεγραμμένες.
Η ενίσχυση συγκέντρωσης του κλάδου φαίνεται ότι θα οδηγήσει σε σημαντικές απώλειες και την ελίτ των «μεγάλων» και υγιών. Οπως χαρακτηριστικά ανέφερε προ ημερών στο συνέδριο «Συν-θέτοντας το αύριο» ο Κώστας Μαχαίρας, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Delhaize (μητρικός όμιλος της ΑΒ Βασιλόπουλος), το 2016 πολλές εταιρίες, ακόμη και υγιείς σήμερα, θα αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα λόγω των πιστωτικών πρακτικών που εφαρμόζονται στον κλάδο. «Μην απορήσετε εάν μεγάλες διεθνείς εταιρίες, που σήμερα ανακοινώνουν μεγάλες επενδύσεις, ξαφνικά ένα πρωί μάς αποχαιρετήσουν» πρόσθεσε, προβλέποντας, ωστόσο, την είσοδο στην ελληνική αγορά ίσως και δύο μεγάλων ξένων παικτών.
Το «αγκάθι» των πιστώσεων, αν και ποτέ δεν έπαψε να απασχολεί τις σχέσεις μεταξύ προμηθευτών και λιανέμπορων, σήμερα φαίνεται ότι «πονάει» πολύ. Από τη μία πλευρά, οι Ελληνες προμηθευτές κατηγορούν τους μεγάλους λιανέμπορους ότι ακόμη και σήμερα φροντίζουν να εξοφλούν ταχύτερα τις πολυεθνικές εταιρίες και να τους παρέχουν καλύτερους όρους σε σχέση με τις εγχώριες εταιρίες, ενώ, από την άλλη, οι ιδιοκτήτες των μεγάλων αλυσίδων super market συνεχίζουν να πιέζουν για δελεαστικότερες τιμές τη βιομηχανία, προκειμένου να μη βγουν εκτός στο παιχνίδι των προσφορών και των εκπτώσεων.
Στελέχη της βιομηχανίας υποστηρίζουν ωστόσο ότι αδυνατούν να δώσουν περισσότερες εκπτώσεις, λόγω του ότι πρέπει να προκαταβάλλουν τα χρήματα για την αγορά πρώτων υλών από τις αγορές του εξωτερικού, αλλά και εξαιτίας του ψηλού κόστους παραγωγής.
Ξανθή Γούναρη
