Τα πάνω κάτω φέρνει στην αγορά εργασίας η έγκριση του πρώτου σχεδίου ομαδικών απολύσεων που αφορούν τους 45 εργαζομένους της εταιρίας Ελληνικής Χαλυβουργίας, συμφερόντων του επιχειρηματία Μάνεση. Δεν είναι μόνο ότι οι 45 εργαζόμενοι χάνουν τη δουλειά τους αλλά και ότι το εργοστάσιο της εταιρίας στον Ασπρόπυργο ουσιαστικά κλείνει. Μπορεί να διατηρούν τις θέσεις τους μόνο 29 εργαζόμενοι στο εργοστάσιο, αλλά αυτό θα λειτουργεί περιορισμένα, όταν το απαιτήσουν οι ανάγκες της εταιρίας, η οποία διαθέτει δεύτερο εργοστάσιο στον Βόλο. Ας δούμε όμως τι σημαίνει το σχέδιο ομαδικών απολύσεων. Η εταιρία παρουσίασε σχέδιο το οποίο εγκρίθηκε από το αρμόδιο όργανο το Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας (ΑΣΕ). Οι απολυμένοι θα λάβουν κανονικά τις αποζημιώσεις τους συν 1.000 ευρώ ο καθένας.
Επίσης θα έχουν δικαίωμα να τους χορηγηθεί επίδομα ανεργίας και να ενταχθούν σε κάποιο μελλοντικό πρόγραμμα απασχόλησης.
Συνδικαλιστές αναφέρουν ότι έπεται η υποβολή αιτήσεων από μια σειρά εταιριών, όχι μόνο του κλάδου της χαλυβουργίας, αλλά και άλλων. Οι τράπεζες, που έχουν υλοποιήσει προγράμματα εθελουσίας εξόδου, είναι στην «πρώτη γραμμή» για να υποβάλουν αντίστοιχα σχέδια, και αρκετές τεχνικές εταιρίες. Από το υπουργείο Εργασίας γίνεται λόγος για μεμονωμένη απόφαση, που δεν θεωρείται «μπούσουλας» για τις επόμενες, εάν υπάρξουν. Σε κάθε περίπτωση, αυτή τη στιγμή δεν έχει υποβληθεί άλλο σχέδιο ομαδικών απολύσεων.
Στο υπουργείο τονίζουν ότι ο βασικός στόχος του ΑΣΕ είναι οι δύο πλευρές (εργαζόμενοι και εργοδότες) να έρχονται σε κάποιας μορφής συμφωνία, προτού η υπόθεση φτάσει σε τελικό στάδιο. Επίσης, σημειώνουν ότι από το σύνολο των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα μόλις το 0,8% θα μπορούσε να υποβάλει σχέδιο ομαδικών απολύσεων, δηλαδή πληροί τις προϋποθέσεις. Οι υπόλοιπες είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δηλαδή έχουν μικρότερο αριθμό εργαζομένων από αυτόν που απαιτείται για να ξεκινήσει η διαδικασία των ομαδικών απολύσεων.
Γιατί έκλεισε το εργοστάσιο: το βασικό πρόβλημα της Ελληνικής Χαλυβουργίας είναι το πολύ υψηλό ενεργειακό κόστος. Επί δυόμισι χρόνια η διοίκηση της εταιρίας και το σύνολο των εκπροσώπων του κλάδου των χαλυβουργιών προσπαθούν να πείσουν την πολιτική ηγεσία να προχωρήσει σε μειώσεις, ώστε να μπορέσουν οι επιχειρήσεις ξαναγίνουν ανταγωνιστικές. Δεν είναι τυχαίο ότι, ενώ το σχέδιο για τις ομαδικές απολύσεις έχει υποβληθεί από τις 18 Φεβρουαρίου 2014, επί τέσσερις μήνες παρέμενε στα συρτάρια του υπουργείου Εργασίας. Η εταιρία ήθελε να το χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης για να μειωθεί το κόστος ενέργειας. Κάτι τέτοιο δεν έγινε και χάθηκαν οι 45 θέσεις εργασίας. Ενδεικτικό του προβλήματος με την ενεργειακή δαπάνη που αντιμετωπίζει η εταιρία είναι ότι διατηρεί σε λειτουργία μόνο το εργοστάσιο του Βόλου και μάλιστα με νυχτερινή βάρδια, σε μια προσπάθεια να περιορίσει το λειτουργικό της κόστος και να καρπωθεί τα οφέλη από τη μειωμένη κιλοβατώρα.
Ποιοι αποφασίζουν: η συνεδρίαση του ΑΣΕ υπήρξε θυελλώδης και πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις. Η πρώτη συνεδρίαση έλαβε χώρα την περασμένη Τρίτη, όπου αναλύθηκε το σχέδιο των ομαδικών απολύσεων και φάνηκαν οι πρώτες διαφωνίες. Αρχικά τάχθηκε υπέρ των εργαζομένων υποστηρίζοντας ότι ο φάκελος είναι ελλιπής και τόνισε ότι δεν μπορεί μια επιχείρηση να θέλει να απολύσει μαζικά τους εργαζομένους της, ισχυριζόμενη ότι σε διαφορετική περίπτωση θα βάλει «λουκέτο», και την ίδια στιγμή να προχωράει σε αγορά πρώτης ύλης από το εξωτερικό.
Στον αντίποδα, οι υποστηρικτές του σχεδίου ανέφεραν ότι η κατάσταση στην επιχείρηση έχει φτάσει σε τόσο κομβικό σημείο που, εάν προχωρήσουν οι ομαδικές απολύσεις, ίσως αποφευχθεί το «λουκέτο». Η συνεδρίαση διακόπηκε και συνεχίστηκε την επόμενη ημέρα, με την ψηφοφορία. Σε αυτή μειοψήφησαν ο εκπρόσωπος της ΓΣΕΕ και οι εκπρόσωποι των υπουργείων Εργασίας και Οικονομικών. Αντίθετα, υπέρ του σχεδίου ψήφισαν δύο σύμβουλοι ειδικοί συνεργάτες του υπουργού Εργασίας Γιάννη Βρούτση, ο εκπρόσωπος του ΣΕΒ Αντώνης Βάγιας και η γενική γραμματέας του υπουργείου Εργασίας Αννα Στρατινάκη.
Ενδεικτικό της «γκρίνιας» που προκλήθηκε από την οριακή πλειοψηφία είναι ότι μία μέρα μετά τη συνεδρίαση του ΑΣΕ ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης κάλεσε στο γραφείο του τον εκπρόσωπο του υπουργείου που συμμετέχει στο συμβούλιο για να του κάνει παρατηρήσεις σχετικά με το γεγονός ότι καταψήφισε το σχέδιο της ομαδικής απόλυσης. Μάλιστα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αντικατάστασής του από άλλον υπηρεσιακό παράγοντα του υπουργείου, καθώς δεν θα ήθελε και σε μελλοντική συνεδρίαση του ΑΣΕ να υπάρξει και νέα αρνητική ψήφος.
Ποια είναι η πρόεδρος που πάντα επιβιώνει
Η κυρία Στρατινάκη εκτελεί χρέη προέδρου στο ΑΣΕ ex officio,δηλαδή λόγω της θέσης της ως γενική γραμματέας του υπουργείου. Θεωρείται και ο «εμπνευστής» της πρότασης να μεταφερθεί η αρμοδιότητα των ομαδικών απολύσεων που μέχρι πρότινος είχε ο ίδιος ο υπουργός Εργασίας στο ΑΣΕ, δηλαδή να εγκρίνει η ίδια ή να απορρίπτει σχέδια ομαδικών απολύσεων. Θεωρείται η «σιδηρά κυρία» του υπουργείου και η θητεία της ξεκινάει στις αρχές του 2011, όταν τοποθετήθηκε εκεί από την τότε υπουργό Λούκα Κατσέλη. Βρίσκεται πίσω από τη θέσπιση τόσο των επιχειρησιακών συμβάσεων όσο και των ατομικών συμβάσεων εργασίας. Ολοι οι υπουργοί που πέρασαν μετά την κυρία Κατσέλη (Γιώργος Κουτρουμάνης, Αντώνης Ρουπακιώτης, Γιάννης Βρούτσης) είχαν ως «δεξί τους χέρι» την κυρία Στρατινάκη. Επίσης συμμετείχε ενεργά σε όλες τις διαπραγματεύσεις με την τρόικα.
