Δύο σπάνια κειμήλια, που «αποτυπώνουν» σημαντικές στιγμές της ιστορίας της και προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες για το Ολοκαύτωμα του 1866, αλλά και για τα ήθη και τα έθιμα της Κρήτης, απέκτησε πριν από λίγες ημέρες η Μονή Αρκαδίου στο Ρέθυμνο. Πρόκειται για ένα χειρόγραφο βιβλίο του ιεροδιάκονου και μετέπειτα (στα τέλη του 19ου αιώνα) ηγουμένου της μονής Γαβριήλ Κανάκη, αλλά και για έναν πίνακα του γνωστού ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Νικολάου Φερεκίδη, που είναι «αφιερωμένος» στο ιστορικό μοναστήρι.
Το χειρόγραφο περιέχει αξιόλογες λαογραφικές σημειώσεις, παροιμίες, ποιήματα, κείμενα του «πατέρα» της κρητικής λαογραφίας Παύλου Βλαστού, αλλά και τραγούδια για το Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου, ενώ ο πίνακας, διαστάσεων 53Χ33 εκατοστών, χρονολογείται γύρω στο 1920 και πιθανολογείται ότι δημιουργήθηκε κατόπιν επιθυμίας του υπεύθυνου των έργων αναστήλωσης του ναού, που είχε υποστεί σοβαρές ζημιές από την πυρκαγιά του 1917.
Τα κειμήλια βρίσκονταν στη συλλογή ιδιώτη που κατοικεί μόνιμα στη Θεσσαλονίκη και αποφάσισε πριν από λίγους μήνες να τα παραχωρήσει στο μοναστήρι. Σημειώνεται ότι η Μονή Αρκαδίου (σε συνεργασία με τη Μητρόπολη Ρεθύμνου) προσπαθεί να συγκεντρώσει και άλλα αντικείμενα ή έγγραφα που έχουν «διασκορπιστεί» σε βιβλιοθήκες και ιδιωτικές συλλογές, με σκοπό την τοποθέτησή τους στο νέο μουσείο της, που αναμένεται να είναι έτοιμο το 2016, με τη συμπλήρωση 150 ετών από το ολοκαύτωμα.
Γ. Κόντος
