Αναστολή του «Πόθεν έσχες» στα ακίνητα, τουλάχιστον για δύο χρόνια, μελετά η κυβέρνηση για να «ζεστάνει» την αγορά που έχει «νεκρώσει» μέσα στην κρίση.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο υπουργείο Οικονομικών ετοιμάζουν διάταξη η οποία θα αποσυνδέει το τεκμήριο αγοράς ενός ακινήτου από την αντικειμενική αξία του.
Το μέτρο αξιολογείται ήδη από την τρόικα και, εφόσον αυτή ανάψει το «πράσινο φως», θα τεθεί άμεσα σε εφαρμογή. Οπως με τη μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, έτσι και με κατάργηση του τεκμηρίου απόκτησης στα ακίνητα οι επιτελείς του υπουργείου Οικονομικών θεωρούν ότι πρέπει να γίνουν κινήσεις ελάφρυνσης που θα βοηθήσουν την αγορά να σταθεί στα πόδια της, η οποία, με τη σειρά της, θα τροφοδοτήσει με πρόσθετες εισπράξεις τα κρατικά ταμεία.
Αυτή τη στιγμή τα έσοδα από τις αγοραπωλησίες των ακινήτων είναι μηδενικά. Η μείωση του φόρου μεταβίβασης στο 3% από τα επίπεδα του 8% και 10% που ήταν πριν ο συντελεστής δεν κατάφερε να αναστήσει την κτηματαγορά, παρά την πολύ μεγάλη πτώση των τιμών των διαμερισμάτων, των οικοπέδων, αλλά και των εξοχικών κατοικιών.
Η υπερ-φορολόγηση σε συνδυασμό με τις μεγάλες περικοπές που έγιναν στα εισοδήματα των νοικοκυριών ήταν οι πιο σημαντικοί λόγοι που συνέβαλαν στην απαξίωσή της.
Ο μαρασμός του κλάδου ήταν αναπόφευκτος από τη στιγμή που το «κεραμίδι» του Ελληνα ιδιοκτήτη επιβαρύνθηκε με το «χαράτσι» της ΔΕΗ αρχικά και στη συνέχεια με τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας (ΕΝΦΙΑ) και τον Φόρο Υπεραξίας, που καταστήθηκαν μόνιμοι.
Εκτιμάται ότι η κατάργηση του τεκμηρίου στις αγοραπωλησίες ακινήτων θα δώσει τη δυνατότητα και σε άλλους υποψήφιους αγοραστές πλην των ολίγων που είχαν ρευστότητα και «μάζευαν» επιλεκτικά ακίνητα και σπίτια σε τιμές πολύ χαμηλότερες ακόμη και από τις αντικειμενικές.
Δεν είναι πρώτη φορά που οι επιτελείς του υπουργείου Οικονομικών επιλέγουν να καταργήσουν το «Πόθεν έσχες». Κάτι ανάλογο είχε συμβεί και στο πρόσφατο παρελθόν.
Ομως λόγω του κινδύνου για την ελεύθερη διακίνηση του «μαύρου χρήματος» που ελλοχεύει, η υποχρέωση της δικαιολόγησης των χρημάτων για αγορές ακινήτων επέστρεψε δριμύτερη από φέτος – και μάλιστα με καθολική εφαρμογή. Το μέτρο που υιοθετήθηκε πρόσφατα και η κυβέρνηση ετοιμάζεται να το πάρει πίσω ισχύσει [ισχύει???] μέχρι και για την αγορά πρώτης κατοικίας!
Ετσι όσοι ήθελαν να επωφεληθούν από τις μειωμένες τιμές των ακινήτων δίσταζαν να προχωρήσουν σε αγορές, σκεπτόμενοι ότι η Εφορία θα τους ελέγξει για την προέλευση των χρημάτων, ενώ σημαντικό πρόβλημα θα είχαν και με το τεκμήριο αγοράς που λαμβάνεται υπόψη (σ.σ. αντικειμενική αξία αγοράς).
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι για ένα διαμέρισμα αντικειμενικής αξίας 120.000 ευρώ, το οποίο ο ιδιοκτήτης του το πουλά σήμερα 60.000 ευρώ ένεκα των φόρων, η Εφορία υπολογίζει το τεκμήριο αγοράς για τον αγοραστή με τις πλασματικές αντικειμενικές τιμές που ισχύουν από το 2007.
Ετσι, και αν ακόμη ο αγοραστής επικαλεστεί ανάλωση κεφαλαίου από αποταμιεύσεις παλαιότερων ετών για να μειώσει το τεκμήριο αγοράς, θα ελεγχθούν τα εισοδήματα που δήλωνε τα προηγούμενα χρόνια. Ο,τι δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από δηλωθέντα εισοδήματα του παρελθόντος, η Εφορία το θεωρεί «κρυφό πλουτισμό» και το φορολογεί με συντελεστή έως 45%!
Ακόμη και στην περίπτωση που κάποιος πωλούσε το ίδιο ακίνητο στη συμβολική τιμή του ενός ευρώ, το χάριζε δηλαδή, αλλά ήθελε να αποφύγει τον φόρο δωρεάς που επιβάλλεται στην αντικειμενική, για την Εφορία παρέμενε σε ισχύ το τεκμήριο των 120.000 ευρώ.
Δεύτερο βήμα της κυβέρνησης είναι η αναθεώρηση των αντικειμενικών τιμών. Η συμφωνία με την τρόικα προβλέπει τη διατήρησή τους έως το 2016, γεγονός το οποίο έχει συντελέσει στο «πάγωμα» της αγοράς. Στα σχέδια είναι η επικράτηση μίας και μόνο τιμής, μεταξύ της αντικειμενικής και αυτών που γίνονται σήμερα οι αγοραπωλησίες. Στο υπουργείο Οικονομικών έχουν επιχειρήσει αρκετές φορές να εξισώσουν τις δύο τιμές, χωρίς όμως αυτό να καταστεί εφικτό.
Φωνάζουν μεσίτες και συμβολαιογράφοι, «κάντε υπομονή» λένε οι έφοροι!
Τα περιστατικά που συμβαίνουν στην αγορά ακινήτων καθημερινά αναδεικνύουν την εμπλοκή που έχει σημειωθεί εξαιτίας του «Πόθεν έσχες». Συγκεκριμένα, μεσίτες αναφέρουν τα εξής παραδείγματα στρέβλωσης της κτηματαγοράς:
1. Εργοστάσιο το οποίο έχει αντικειμενική αξία 2.500.000 ευρώ πωλείται 800.000 ευρώ, ο αγοραστής έχει βρεθεί, μπορεί η επιχείρηση να ξαναλειτουργήσει, ωστόσο δεν έχει το εισόδημα για να καλύψει το «Πόθεν έσχες» για 2.500.000 ευρώ. Ετσι, η συμφωνία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί.
2. Κατάστημα στην Ελευσίνα πωλείται μόλις 40.000 ευρώ, ωστόσο η αντικειμενική αξία του είναι η διπλάσια και ο επενδυτής δεν προχωρεί στη συμφωνία λόγω «Πόθεν έσχες».
3. Μεγάλο αγροτεμάχιο στην Οινόη 50 στρεμμάτων πωλείται 80.000 ευρώ, ωστόσο η Εφορία αναγνωρίζει την αντικειμενική αξία, η οποία είναι 190.000 ευρώ.
4. Στο Καστρί ημιτελής κατοικία πωλείται 200.000 ευρώ, όμως έχει αντικειμενική αξία 350.000 ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι συνεχείς οι οχλήσεις στην Εφορία από μεσίτες, συμβολαιογράφους, αγοραστές και ιδιοκτήτες ακινήτων, αλλά οι έφοροι δεν μπορούν να κάνουν τίποτε με τις «μαϊμού» αξίες στις οποίες πρέπει να γίνονται τα συμβόλαια. Πολλοί έφοροι μάλιστα συνιστούν υπομονή, λέγοντας ότι «μπορεί να αλλάξει κάτι, αφού η κτηματαγορά έχει καταρρεύσει».
Στέλιος Κράλογλου
