Τουλάχιστον 2.119 νεκροί από τα μέσα Απριλίου, μεταξύ τους 20 παιδιά. Πάνω από 5.000 τραυματίες. 60 νέα θύματα την ημέρα κατά μέσο όρο. 156.000 εκτοπισμένοι, 188.000 βρήκαν καταφύγιο στη Ρωσία, 22.000 εγκατέλειψαν το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ σε μόλις μία εβδομάδα. Τα στοιχεία σοκάρουν. Πόλεις και χωριά της ανατολικής Ουκρανίας έχουν μετατραπεί σε πεδίο μάχης, με τον άμαχο πληθυσμό να βρίσκεται παγιδευμένος ανάμεσα στα πυρά των φιλορώσων αυτονομιστών και του ουκρανικού στρατού. Μια επίδειξη δύναμης με άγνωστο αποτέλεσμα, που τινάζει στον αέρα πολιτική, διπλωματία και ισορροπίες. Η «ρωσική αρκούδα» δείχνει τα νύχια της στη Δύση, που συνειδητοποιεί με τον πλέον σκληρό τρόπο -το ρωσικό εμπάργκο- ότι η επίδειξη ισχύος στη Ρωσία ήταν μια πιο σύνθετη υπόθεση από αυτή που υπολόγιζαν οι ΗΠΑ και πολύ περισσότερο η Ευρώπη.
Συνομιλίες
Η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ επρόκειτο να συναντηθεί το Σάββατο στην Ουκρανία με τον πρόεδρο της χώρας Πέτρο Ποροσένκο και τον πρωθυπουργό Αρσένι Γιάτσενιουκ, καθώς και με τους δημάρχους ουκρανικών πόλεων. Ο Ποροσένκο, αν και θα επισκεφθεί τις Βρυξέλλες, δεν θα παραστεί στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της Ε.Ε. στις 30 Αυγούστου, αλλά θα συνομιλήσει με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μανουέλ Μπαρόζο και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρομπάι σε ημερομηνία που δεν έχει επιβεβαιωθεί. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν θα συναντηθεί με την εκπρόσωπο της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Κάθριν Αστον και με τον Ποροσένκο στις 26 Αυγούστου στο Μινσκ. Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι ο Ρώσος πρόεδρος θα βρίσκεται στο Μινσκ την επόμενη Τρίτη για συνομιλίες στις οποίες επίσης θα συμμετάσχουν οι ηγέτες του Καζακστάν και της Λευκορωσίας, των δύο χωρών που μετέχουν στην Τελωνειακή Ενωση που έχει συγκροτήσει η Μόσχα. Οι ηγέτες «θα συζητήσουν τις σχέσεις της Ουκρανίας με την Τελωνειακή Ενωση και θα υπάρξει σειρά διμερών επαφών» δήλωσε ο εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου Ντμίτρι Πεσκόφ. Από ουκρανικής πλευράς, το γραφείο του προέδρου Πέτρο Ποροσένκο εξέδωσε ανακοίνωση, αναφέροντας ότι στη συνάντηση κορυφής θα συζητηθούν θέματα σχετικά με την εφαρμογή της Συμφωνίας Σύνδεσης της Ουκρανίας με την Ε.Ε., ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας και η κρίση στην ανατολική Ουκρανία.
Τα σχέδια για business
Πριν από λίγες ημέρες ο Φιλίπ ντε Βιλιέ, Γάλλος πολιτικός του συντηρητικού κόμματος και επιχειρηματίας, προκάλεσε τσουνάμι αντιδράσεων, δηλώνοντας ότι παρά τις κυρώσεις της Δύσης στη Ρωσία θα συνεχίσει με το σχέδιο να φτιάξει ένα πάρκο ψυχαγωγίας στην Κριμαία. Συνεταίρος του Ντε Βιλιέ είναι ο Κονσταντίν Μαλόφεβ, Ρώσος επενδυτής, που κατηγορείται ότι χρηματοδοτεί τους φιλορώσους αντάρτες στην Ουκρανία και περιλαμβάνεται στη «μαύρη λίστα» των επιχειρηματιών στους οποίους η Ε.Ε. έχει επιβάλει κυρώσεις. Ο Ντε Βιλιέ, που είχε διατελέσει υπουργός Επικοινωνιών επί διακυβέρνησης Ζακ Σιράκ, προκάλεσε περαιτέρω, λέγοντας ότι «θα αντάλλαζα με μεγάλη χαρά τους Ολάντ και Σαρκοζί με τον Πούτιν». Παρά τις εμπρηστικές δηλώσεις του, ο Ντε Βιλιέ είπε αυτό που πολλοί, λιγότερο οι πολιτικοί και περισσότερο οι επιχειρηματίες, σκέφτονται στη Δύση.
Το γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel» έκανε ένα οδοιπορικό στην Κριμαία, με απώτερο στόχο να ανακαλύψει τι μπορεί να κρύβει η πρόσφατη προσάρτηση της χερσονήσου για το μέλλον του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν.
Η συντριπτική πλειονότητα των Ρώσων θεωρεί την Κριμαία ρωσικό έδαφος και βλέπει τον Πούτιν ως έναν ήρωα από την ώρα που οι ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις κατέλαβαν τον περασμένο Μάρτιο τη χερσόνησο, χωρίς μάλιστα να ρίξουν ούτε μία σφαίρα. Μια γυναίκα δίπλα μας φοράει ένα μπλουζάκι που έχει τη φωτογραφία του Ρώσου προέδρου και από κάτω την επιγραφή «Ο πιο ευγενικός απ’ όλους τους ανθρώπους», όπως σημειώνει ο ανταποκριτής του γερμανικού περιοδικού. Προσθέτει ότι η απόφαση του Πούτιν να προσαρτήσει την Κριμαία ανέβασε τα ποσοστά δημοτικότητάς του πάνω από το 80%. Αν όμως η κατάσταση στην ανατολική Ουκρανία κλιμακωθεί περαιτέρω, τότε ο Ρώσος πρόεδρος ίσως χάσει το ισχυρό έρεισμά του και η μοίρα του θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τη χερσόνησο και τις συνέπειες που θα φέρει η προσάρτησή της.
Το μέλλον του Πούτιν εξαρτάται από έναν παράγοντα: Αν ο Ρώσος πρόεδρος καταφέρει να μεταμορφώσει την Κριμαία σε οικονομικό παράδεισο και δημοφιλές διεθνές τουριστικό θέρετρο, τότε θα έχει κερδίσει το στοίχημα. Μέχρι στιγμής, όμως, η χερσόνησος είναι αποκομμένη από την υπόλοιπη Ρωσία· συνδέεται από αέρος, ενώ όσοι επιλέξουν να εισέλθουν στη χερσόνησο από την ξηρά θα πρέπει να περιμένουν επί ώρες ολόκληρες για να μπουν από τα στενά του Κερτς. Αποτέλεσμα; Κανένας τουρίστας δεν επιλέγει την Κριμαία ως τόπο των διακοπών του.
Αν ο Πούτιν καταφέρει να μεταμορφώσει την Κριμαία προς το καλύτερο, τότε θα έχει αποδείξει ότι η Ουκρανία είναι φτωχή, ενώ η Ρωσία πλούσια, καθώς και ότι μια αυταρχική κυβέρνηση μπορεί να είναι απείρως πιο αποτελεσματική από μια δημοκρατικά εκλεγμένη, όπως αυτή του Κιέβου.
Πεδία μάχης χωρίς νερό, ηλεκτρικό και σχολεία
Στο Ντόνετσκ, μια πόλη που πριν από την κρίση είχε 1.000.000 κατοίκους, οι δρόμοι έχουν μετατραπεί σε πεδία μάχης. Σχολεία, καταστήματα, τράπεζες. Ολα κλειστά και οι κάτοικοι που παραμένουν ακόμα στην πόλη ζουν με τον τρόμο των αεροπορικών επιδρομών και των βομβαρδισμών από τις δυνάμεις του Κιέβου. Από την περασμένη Κυριακή το τρεχούμενο νερό έχει κοπεί έπειτα από ζημιές που υπέστη το κύριο εργοστάσιο επεξεργασίας υδάτων. Οι Αρχές οργάνωσαν διανομή μη πόσιμου νερού από βυτία. Στην άλλη περιφερειακή πρωτεύουσα και προπύργιο των εξεγερμένων, το Λουγκάνσκ, διεξάγονται εδώ και εβδομάδες μάχες με βαρέα όπλα και οι τοπικές Αρχές έχουν πολλαπλασιάσει τις εκκλήσεις για βοήθεια και χαρακτηρίζουν την κατάσταση «κρίσιμη». Το νερό, το ηλεκτρικό, οι επικοινωνίες και ο ανεφοδιασμός έχουν διακοπεί εδώ και πάνω από δύο εβδομάδες και οι προσβάσεις στην πόλη έχουν κλείσει, σε μια προσπάθεια των ουκρανικών στρατευμάτων να πιέσουν τους φιλορώσους αντάρτες. Η Σεσίλ Πουγί, εκπρόσωπος της Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, λέει ότι κατά μέσον όρο πάνω από 60 άνθρωποι την ημέρα χάνουν τη ζωή τους ή τραυματίζονται αφότου άρχισαν οι μάχες στα μέσα του Απριλίου στην ανατολική Ουκρανία. Στα στοιχεία αυτά συμπεριλαμβάνονται Ουκρανοί στρατιωτικοί, μέλη ενόπλων ομάδων και άμαχοι, και πρόκειται για «πολύ συντηρητικές εκτιμήσεις», όπως σημείωσε η ίδια. «Για παράδειγμα, οι απώλειες μεταξύ των αμάχων είναι πολύ πιθανό ότι δεν αναφέρονται όλες, λόγω της συνεχιζόμενης έλλειψης ασφάλειας, που αποτρέπει τους τραυματίες να αναζητούν ιατρική βοήθεια και λόγω του γεγονότος ότι πολλοί δίαυλοι επικοινωνίας έχουν διακοπεί». Δεν είναι σαφές εάν στον απολογισμό των θυμάτων που δίνει ο ΟΗΕ συμπεριλαμβάνονται και στελέχη των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων. Το μεσημέρι της Παρασκευής η ένταση στην περιοχή «χτύπησε κόκκινο» μετά την είσοδο 100 φορτηγών του ρωσικού κοMβόι με την ανθρωπιστική βοήθεια στα σύνορα με κατεύθυνση το Λουγκάνσκ χωρίς την άδεια του Κιέβου και χωρίς να συνοδεύονται από τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού. Το Κίεβο κάνει λόγο για άμεση εισβολή στο έδαφός της και παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Στέλλα Θεοδώρου
