«Οσο πιο ανυπεράσπιστα τα θύματα, τόσο μεγαλύτερη η οργή, όσο πιο ιερός ο τόπος του εγκλήματος, τόσο εντονότερη η δίψα για εκδίκηση» έγραφε η «Süddeutsche Zeitung» με αφορμή την επίθεση των δύο Παλαιστινίων με μπαλτάδες και μαχαίρια σε συναγωγή στην Ιερουσαλήμ: «Δεν πρέπει να είσαι προφήτης για να προβλέψεις ότι η επίθεση των δύο Παλαιστινίων θα προκαλέσει βίαια αντίποινα. Ακριβώς σε αυτό αποσκοπούσαν οι δράστες – έτσι σκέπτονται οι τρομοκράτες. Ομως, γιατί δεν υπάρχει κάποιος να αντιτάξει κάτι σε αυτή τη δολοφονική συλλογιστική; Από τότε που διακόπηκαν οι ειρηνευτικές συνομιλίες, το μόνο που κάνουν οι ηγέτες Ισραηλινών και Παλαιστινίων είναι να ρίχνουν λάδι στη φωτιά. Στην αρχή, ο πόλεμος στη Γάζα το καλοκαίρι, και τώρα η κλιμάκωση της βίας στην Ιερουσαλήμ. Δεν πρόκειται πια για παιχνίδι με τη φωτιά – είναι έργο εμπνευσμένο από πυρομανείς».
Οι «μάρτυρες»
Την ευθύνη της επίθεσης στη συναγωγή ανέλαβε η στρατιωτική πτέρυγα της οργάνωσης Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Οι ισλαμιστές της Χαμάς πανηγύρισαν και έκαναν λόγο για επίθεση «μαρτύρων». Μεγάφωνα στα τζαμιά στη Γάζα έδιναν συγχαρητήρια, στους δρόμους της Ράφα οι κάτοικοι κερνούσαν γλυκά. Η Ιερουσαλήμ βράζει… Η ένταση έχει αυξηθεί σημαντικά τον τελευταίο χρόνο για τα δικαιώματα της λατρείας σε μια τοποθεσία μέσα στα τείχη της Παλιάς Πόλης. Μουσουλμάνοι αποκαλούν την περιοχή «Τέμενος του Βράχου». Πιστεύουν ότι είναι ο τόπος όπου ο προφήτης Μωάμεθ ανελήφθη στον ουρανό. Για τους Εβραίους είναι το «Ορος του Ναού», το σημείο όπου βρίσκονταν οι δύο ιεροί ναοί της πίστης τους στα βιβλικά χρόνια. Σύμφωνα με την παράδοση, μόνο οι μουσουλμάνοι έχουν το δικαίωμα να προσεύχονται στον χώρο, παρόλο που μπορούν να τον επισκεφθούν Εβραίοι και χριστιανοί σε ορισμένες ώρες. Αλλά τον τελευταίο καιρό κάποιοι υπερορθόδοξοι Εβραίοι ζητούν να επιτρέπεται και σε εκείνους να προσεύχονται εκεί. Οι φόβοι ότι το Ισραήλ ετοιμάζεται να νομοθετήσει για την άρση της απαγόρευσης έχουν οδηγήσει σε σφοδρές συγκρούσεις.
Μια νέα Ιντιφάντα;
Κάποιοι βλέπουν την αρχή μιας τρίτης Ιντιφάντα. Ομως, οι περισσότεροι Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι ηγέτες και σχολιαστές επισημαίνουν ότι οι τρέχουσες ταραχές δεν έχουν τη συντονισμένη ηγεσία, τη δυναμική και τη μαζική συμμετοχή στις διαδηλώσεις, όπως όταν οι Παλαιστίνιοι πετούσαν πέτρες στα τέλη της δεκαετίας του ’80 ή όταν έκαναν βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Η ένταση επεκτείνεται, με συγκρούσεις μεταξύ Παλαιστινίων και εποίκων στη Δυτική Γάζα και τη Ραμάλα.
Οι ειρηνευτικές συνομιλίες έχουν καταρρεύσει και κάθε νέα επίθεση δείχνει πόσο εύκολα και επικίνδυνα μπορεί να γεμίσει το πολιτικό κενό με βία. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου κάνει λόγο για «απάντηση με σιδηρά πυγμή» και δίνει εντολή για κατεδαφίσεις σπιτιών ως τιμωρία για τις επιθέσεις. Οι ειρηνευτικές συνομιλίες έχουν διακοπεί και κάποιοι βλέπουν την αρχή μιας τρίτης Ιντιφάντα. Οπως σχολίαζε η γαλλική «Liberation», παρά το γεγονός ότι ο Μαχμούντ Αμπάς καταδίκασε το φονικό, η ανάληψη της ευθύνης από το Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης ανησυχεί τους αναλυτές, γιατί μπορεί να κινητοποιηθούν τώρα στην ίδια κατεύθυνση κι άλλες οργανώσεις, προκειμένου να μη χάσουν το κύρος τους.
Οπως επισημαίνει ο αναλυτής Οχάντ Χέμο, «ο κίνδυνος είναι να ξεκινήσει ένας νέος κύκλος βίας, ανάλογος με εκείνον που σημειώθηκε στην περιοχή στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Αλλωστε, η κυβέρνηση Νετανιάχου βρίσκεται στα πρόθυρα της διάλυσης. Σ’ ένα τέτοιο κλίμα, κανείς δεν έχει την πολυτέλεια να φανεί αδύναμος απέναντι στους τρομοκράτες». Ανάλογα προβλήματα έχει και ο Παλαιστίνιος ηγέτης, ο οποίος εξακολουθεί να αντιστέκεται στην ένοπλη αντίσταση, χωρίς να συμβαίνει το ίδιο με τη νέα γενιά του κόμματός του, του Φάταχ, η οποία βρίσκει ελκυστική τη ρητορική των ηγετών της Χαμάς.
Η καταδίκη
Σύσσωμη η διεθνής κοινότητα καταδίκασε την επίθεση στην εβραϊκή συναγωγή. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έκανε λόγο για «ποταπή τρομοκρατική επίθεση» και εξέφρασε την ανησυχία του για την κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Απευθυνόμενο στο Ισραήλ για το ενδεχόμενο αντιποίνων, το συμβούλιο «υπενθύμισε ότι τα κράτη πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα μέτρα που λαμβάνουν για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας πρέπει να είναι σύμφωνα με τις δεσμεύσεις στη διεθνή νομοθεσία». Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε το Ισραήλ να μη χρησιμοποιεί τις κατεδαφίσεις σπιτιών ως τιμωρητικό μέτρο, χαρακτηρίζοντάς το «αντιπαραγωγικό σε μια ήδη τεταμένη κατάσταση». Μια κατάσταση την οποία εντείνει η αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους από χώρες όπως η Σουηδία και η Ισπανία.
