H γιορτή των μπουμπουκιών (για την έναρξη της άνοιξης) στην Ιαπωνία κάθε χρόνο είναι… εθνική εμμονή. Οι πάντες ξεχύνονται στα πάρκα ακόμα και με κιμονό
{Από το περιοδικό «δ» που κυκλοφορεί με την «κυριακάτικη δημοκρατία»}
Στην Ιαπωνία αυτές τις ημέρες όλα σταματούν για το hanami. Τα στελέχη και οι υπάλληλοι των εταιριών βγαίνουν στα πάρκα για να γιορτάσουν την άνοιξη, οι μαθητές του δημοτικού κάνουν βόλτες κάτω από τα ολάνθιστα κλαδιά, ζευγάρια ντύνονται παραδοσιακά με κιμονό και οι πολίτες πάνε στη δουλειά ή για ψώνια κοιτάζοντας πάντα ψηλά, περπατώντας κάτω από ένα σύννεφο μπουμπουκιών. Οι κερασιές ανθίζουν και οι Γιαπωνέζοι, όπως κάθε χρόνο, είναι πολύ συνεπείς στο ραντεβού τους με τη φύση…
Στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου και των ανθισμένων κερασιών συνηθίζουν να λένε πως καταλαβαίνουν ότι ήρθε η άνοιξη όταν τα μέσα ενημέρωσης αρχίζουν να μεταδίδουν το δελτίο ανθοφορίας, τις ημερομηνίες δηλαδή που θα παρουσιαστεί το φαινόμενο σε όλο του το μεγαλείο ανά περιοχή και γεωγραφικό διαμέρισμα.
Ανθοφορία
Φέτος, η γιορτή των μπουμπουκιών ξεκίνησε στις 22 Μαρτίου στην πόλη Φουκοόκα -την παλαιότερη ιστορικά πόλη της Ιαπωνίας- και, σύμφωνα με τα προγνωστικά, θα διαρκέσει σε κάποιες περιφέρειες, όπως το Σαπόρο που είναι η πρωτεύουσα του βορειότερου εκ των τεσσάρων μεγάλων νησιών, έως τις 4 Μαΐου. Εξαίρεση αποτελεί, όπως πάντα, η τροπική Οικινάουα, εκεί όπου η φευγαλέα ομορφιά των μπουμπουκιών εμφανίζεται πάντα πολύ νωρίς, αφού τα δέντρα ανθίζουν καιρό πριν, σχεδόν στα μέσα του Ιανουαρίου.
Τα καιρικά δελτία κάνουν κάθε μέρα αναλυτική αναφορά, παρακολουθώντας με προσήλωση την πρόοδο των κερασιών που ανθίζουν σε όλη τη χώρα μέχρι να ανοίξουν και τα τελευταία πέταλα. Η πρόβλεψη της ανθοφορίας είναι θέμα πολύ σοβαρό για τους Ιάπωνες, αφού η πλήρης άνθιση μπορεί να διαρκέσει από λίγες ημέρες έως το πολύ μία εβδομάδα, ανάλογα με τον άνεμο και τη βροχή, και είναι σημαντικό να γνωρίζουν ποιες ακριβώς θα είναι οι τέλειες ημέρες για το hanami, μια λέξη σύνθετη από το hana που σημαίνει λουλούδι και το mi που σημαίνει προβολή ή ενατένιση. Εκείνες ακριβώς τις ημέρες τα πάντα «παγώνουν», καθώς εξελίσσονται τα ημερήσια και τα βραδινά φεστιβάλ, στήνονται πικνίκ και οργανώνονται εκδρομές, με μικρούς και μεγάλους να απολαμβάνουν την έκρηξη των μπουμπουκιών, ακολουθώντας πάντα έναν απαράβατο κανόνα: «Δεν κόβουμε ούτε ένα λουλούδι, αφήνουμε αλώβητη την ομορφιά να την απολαύσουν όλοι».
Νεκροί πολεμιστές
Κάτι πολύ φυσικό, αν αναλογιστεί κανείς πως οι Ιάπωνες πιστεύουν ότι στα πέταλα των sakura, όπως αποκαλούν τις κερασιές με τα ροζ άνθη, μετενσαρκώνονται οι ψυχές των νεκρών πολεμιστών. Εξάλλου, για την ιαπωνική κουλτούρα τα άνθη της κερασιάς είναι το σύμβολο της ζωής, που περνά από διάφορα στάδια και είναι παροδική…
Ο μεγαλύτερος συνωστισμός παρατηρείται στο Τόκιο, σε τρία αγαπημένα των Ιαπώνων σημεία, στο πάρκο Shinjuku Gyoen με περισσότερα 1.500 δέντρα κερασιάς, στο Ueno Park με τις πολυπληθέστερες γιορτές και τη διάσημη «Λεωφόρο των κερασιών» και στις όχθες του ποταμού Meguro, που είναι γεμάτες δέντρα κερασιάς.
Εθνική εμμονή εδώ και αιώνες
Δεν είναι υπερβολή να χαρακτηρίσει κανείς το hanami ως εθνική εμμονή. Κάθε κάτοικος της χώρας ξέρει ακριβώς πού είναι τα καλύτερα μέρη για πικνίκ, τα καλύτερα σημεία για φωτογραφίες, τα καλύτερα μονοπάτια για βόλτες. Υπάρχουν, εξάλλου, εκατοντάδες βιβλία για το θέμα και άλλες τόσες ιστοσελίδες με αναλυτικές πληροφορίες. Ο αριθμός των κερασιών στη χώρα λέγεται ότι ξεπερνά το 1.000.000, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η συντηρητική πλειονότητά τους βρίσκεται σε πάρκα και όχι σε κήπους. Οσο μεγαλύτερο σε ηλικία είναι το δέντρο τόσο περισσότερα άνθη βγάζει. Εκτός του ότι είναι το σύμβολο της άνοιξης, το hanami συμπίπτει επίσης με την άτυπη αρχή του νέου έτους για την Ιαπωνία. Η σχολική χρονιά αρχίζει τον Απρίλιο, όπως και δημοσιονομικά το νέο έτος για τις επιχειρήσεις, ενώ την ίδια εποχή οι νέοι απόφοιτοι των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ξεκινούν για πρώτη φορά να εργάζονται.
Το έθιμο έχει τις ρίζες του στα βάθη του χρόνου, όταν οι αριστοκράτες έγραφαν ποίηση και τραγουδούσαν κάτω από τα ανθισμένα δέντρα, και αποτελεί το κύριο θέμα πολλών λογοτεχνημάτων, χορών και έργων τέχνης. Για πρώτη φορά αναφέρεται την περίοδο 710-794, όταν η πρώτη μόνιμη ιαπωνική πρωτεύουσα εγκαθίσταται στην πόλη Νάρα.
