Η κυβέρνηση τρέχει να καλύψει τις υποχρεώσεις της προς τους δανειστές. Οι εκτιμήσεις για δάνειο και οι κομβικές ημερομηνίες 17 Απριλίου και 12 Μαΐου
Σε ένα άκρως απαιτητικό δίμηνο… σπριντ καλείται να επιδοθεί η κυβέρνηση τον Μάιο και τον Ιούνιο, καθώς, ακόμα και αν καταφέρει να αποσπάσει έως το τέλος Απριλίου την έγκριση των δανειστών μας για τη λίστα μεταρρυθμίσεων που πρέπει να εφαρμόσει, θα απομένουν η αξιολόγηση του προγράμματος και αμέσως μετά η εφαρμογή των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων ώστε να ανοίξει ο δρόμος για μία νέα συνολική συμφωνία τον Ιούνιο, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει και το θέμα του χρέους. Βέβαια, η αρνητική πορεία της οικονομίας και το γεγονός ότι δεν έχουν υλοποιηθεί πολλές από τις δεσμεύσεις οδηγούν, όπως εκτιμούν αρκετοί, σε συμφωνία για νέο δάνειο, το ύψος του οποίου υπολογίζεται σε άνω των 30 δισ. ευρώ (ορισμένοι τραπεζίτες στην ΕΚΤ μιλούν για 40-50 δισ. ευρώ).
Η απόφαση του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου όριζε ξεκάθαρα ότι η εκπνοή του τρέχοντος μηνός αποτελεί απλώς τον πρώτο μεγάλο σταθμό στη δύσκολη και απαιτητική πορεία της τετράμηνης παράτασης της δανειακής σύμβασης έως τις 30 Ιουνίου.
Απαίτηση
Οπως έχουν καταστήσει σαφές Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η συμφωνία για τη λίστα μεταρρυθμίσεων στο Eurogroup έως το τέλος Απριλίου θα επιτρέψει μία ένεση ρευστότητας προς τη χώρα μας. Ομως, ακούγονται πολλές φωνές στους κόλπους του Eurogroup που θεωρούν ότι δεν αρκεί η κατάρτιση των μέτρων, αλλά αυτά θα πρέπει να πάρουν τη μορφή νόμων, υπουργικών αποφάσεων κ.λπ., ώστε οι εταίροι μας να είναι βέβαιοι πως ό,τι συμφωνηθεί θα εφαρμοστεί.
Ιδίως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), που ακολουθεί αυστηρές, προκαθορισμένες διαδικασίες με βάση το καταστατικό του, δεν θα αποδεσμεύσει τα 3,5 δισ. ευρώ τα οποία αποτελούν το μερίδιό του στην εκκρεμή δόση των 7,2 δισ. ευρώ, εάν οι τεχνοκράτες του δεν καταλήξουν προηγουμένως σε θετική αξιολόγηση για την υλοποίηση των μέτρων από την ελληνική κυβέρνηση.
Στο πλαίσιο αυτό, η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, κατά την πρόσφατη συνάντησή της με τον υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη, επέμεινε ότι πρέπει να βελτιωθεί η συνεργασία ανάμεσα στα τεχνικά κλιμάκια του Ταμείου και στα ελληνικά υπουργεία. Οι επαφές των δύο πλευρών εντατικοποιήθηκαν από τα μέσα της περασμένης εβδομάδας, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται να συνεχιστούν στις Βρυξέλλες, σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί συμφωνία στο Eurogroup της 24ης Απριλίου.
Το ελληνικό ζήτημα θα βρίσκεται επίσης ψηλά στην ατζέντα των συζητήσεων που θα πραγματοποιηθούν από την προσεχή Παρασκευή 17 Απριλίου έως την Κυριακή 19 Απριλίου στην εαρινή σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσινγκτον. Στους κόλπους του ΔΝΤ επικρατεί προβληματισμός για την παρατεταμένη αβεβαιότητα γύρω από την πορεία της ελληνικής οικονομίας και το γεγονός αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, θα αποτυπώνεται και στην εαρινή έκθεση του Ταμείου για τη διεθνή οικονομία (Fiscal Monitor), η οποία θα δημοσιοποιηθεί την ερχόμενη Τετάρτη.
Εκτός από τη λίστα μέτρων και την εφαρμογή τους πριν από το τέλος Ιουνίου, η ελληνική κυβέρνηση καλείται να κερδίσει ακόμη μία μεγαλύτερη πρόκληση: να συνδιαμορφώσει με τους εταίρους της το νέο πλαίσιο στήριξης της χώρας για την περίοδο από την 1η Ιουλίου και μετά. Οπως έχει δηλώσει ο κ. Βαρουφάκης, στόχος είναι να υπάρξει ένα «νέο συμβόλαιο» με τους Ευρωπαίους, στο οποίο κεντρική θέση θα κατέχει μια συμφωνία για αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Η κυβέρνηση ζητεί να συνδεθεί η αποπληρωμή του χρέους με την ανάπτυξη της οικονομίας (ρήτρα ανάπτυξης), να μειωθεί το χρέος σε όρους καθαρής παρούσας αξίας μέσα από μια σειρά ανταλλαγής ομολόγων (swaps) και να προσδιοριστούν ρεαλιστικοί στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα των επόμενων ετών, που δεν θα ξεπερνούν τα επίπεδα του 1,5% του ΑΕΠ.
Βουνό! 21,7 δισ. (εκτός εντόκων) έως τον Δεκέμβριο
Μπορεί η Ελλάδα να πέρασε τον πρώτο κάβο και να κάλυψε έως τώρα τις χρηματοδοτικές υποχρεώσεις της, ωστόσο τα δύσκολα έπονται. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας θα κινηθούν φέτος μεταξύ 19 και 21,7 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στη δεύτερη λίστα Βαρουφάκη. Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνεται η κάλυψη των έντοκων γραμματίων που λήγουν έως το τέλος της χρονιάς, καθώς η αποπληρωμή τους γίνεται με αναχρηματοδότηση (δηλαδή, το Δημόσιο εκδίδει νέα έντοκα γραμμάτια και με τα χρήματα που αντλεί από αυτά εξοφλεί τα παλαιότερα έντοκα). Αν συνυπολογιστούν τα έντοκα γραμμάτια, ο λογαριασμός ξεπερνά τα 28 δισ. ευρώ.
Τα κρατικά έσοδα δεν επαρκούν για να καλυφθεί ούτε καν το μισό από το ποσό αυτό, με αποτέλεσμα να προκύπτει σημαντικό χρηματοδοτικό κενό. Μελέτη της Eurobank τον περασμένο Ιανουάριο υπολόγιζε το κενό αυτό στα 13,6 δισ. ευρώ, αλλά έκτοτε οι συνθήκες έχουν επιδεινωθεί και άρα το ποσό έχει αυξηθεί. Το ακριβές ύψος του αποτελεί ένα από τα αντικείμενα συζήτησης μεταξύ των εκπροσώπων των δανειστών μας και της κυβέρνησης.
Για να καλύψει τις βασικές υποχρεώσεις του Δημοσίου, η κυβέρνηση έχει αντλήσει περίπου 2 δισ. ευρώ το τελευταίο διάστημα από τα ταμειακά διαθέσιμα φορέων του Δημοσίου τα οποία μεταφέρθηκαν στην Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ). Τα συνολικά διαθέσιμα -συμπεριλαμβανομένων των αποθεμάτων της κυβέρνησης- υπολογίζεται ότι έφθασαν τα 10 δισ. ευρώ. Ομως, η χρησιμοποίησή τους για τις τρέχουσες ανάγκες του κράτους αποτελεί προσωρινό «μπάλωμα» και έχει κόστος για το Δημόσιο, λόγω της απόδοσης των repos, η οποία κυμαίνεται στο 2,4%.
Το οικονομικό επιτελείο διαβεβαιώνει ότι οι εναπομείνασες υποχρεώσεις του Απριλίου (1 δισ. ευρώ για έντοκα γραμμάτια στις 17 Απριλίου και περίπου 2,5 δισ. ευρώ για μισθούς και συντάξεις έως το τέλος του μήνα) δεν αποτελούν πρόβλημα, αλλά τηρεί σιγή ασυρμάτου για τον Μάιο. Ορόσημο θεωρείται η 12η Μαΐου, όταν πρέπει να αποπληρωθεί δόση 746.600.000 ευρώ προς το ΔΝΤ, ενώ στη διάρκεια του μήνα απαιτείται να διατεθούν 400.000.000 ευρώ για τόκους και να ανανεωθούν έντοκα γραμμάτια συνολικού ύψους 2,8 δισ. ευρώ (στις 8 και 15 Μαΐου).
«Αποστραγγίζοντας» τα διαθέσιμα των φορέων του Δημοσίου, εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεραστεί και ο Μάιος, αλλά ακόμα και οι πιο αισιόδοξοι υπολογισμοί δείχνουν ότι χωρίς τη βοήθεια των δανειστών μας, τα κρατικά ταμεία δεν θα αντέξουν να καλύψουν τον καταιγισμό δόσεων προς το ΔΝΤ στα μέσα Ιουνίου. Αφού δοθούν 298.600.000 ευρώ στο ΔΝΤ στις 5 Ιουνίου, στη συνέχεια το Ταμείο έχει λαμβάνειν επίσης 336.000.000 ευρώ στις 12 Ιουνίου, άλλα 560.000.000 ευρώ στις 16 του μήνα και άλλα 336.000.000 στις 19 του μήνα. Επιπλέον, χρειάζονται 500.000.000 ευρώ για τόκους, 700.000.000 ευρώ για άλλες υποχρεώσεις και 2 δισ. ευρώ για έντοκα γραμμάτια που λήγουν στις 12 Ιουνίου.
Μάριος Ροζάκος
