Σχέδιο για ΣΔΙΤ που δεν προβλέπει διόδια, αλλά μίσθωμα από το Δημόσιο
Την κατασκευή έργων όπως ο Βόρειος Οδικός Αξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) και η γραμμή 4 του μετρό της Αθήνας με ένα νέο μοντέλο συμβάσεων παραχώρησης, που δεν προβλέπει διόδια ή άλλες επιβαρύνσεις για τους χρήστες, αλλά πληρωμή «ενοικίου» από το Δημόσιο, εξετάζουν στην κυβέρνηση.
Με βάση το συγκεκριμένο μοντέλο, που εφαρμόζεται ήδη σε μικρότερες συμβάσεις, όπως οι περιπτώσεις των σχολείων, του ηλεκτρονικού εισιτηρίου κ.λπ., το Δημόσιο καταβάλλει ένα μηνιαίο (ή εξαμηνιαίο κ.λπ.) «ενοίκιο», ανάλογα με την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχει ο παραχωρησιούχος.
Το μοντέλο του «ενοικίου» βρίσκεται πιο κοντά στις πολιτικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης, καθώς δεν επιβαρύνονται (τουλάχιστον άμεσα) οι πολίτες- χρήστες, για παράδειγμα με την πληρωμή διοδίων, όπως συμβαίνει σήμερα με τα έργα παραχώρησης των οδικών αξόνων. Ο υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης είχε αναφερθεί προεκλογικά στην εφαρμογή του συγκεκριμένου σχεδίου για το πρώτο τμήμα της γραμμής 4 του μετρό Αθηνών (Αλσος Βεΐκου – Ευαγγελισμός), προϋπολογισμού 1,3 δισ. ευρώ.
Στην αγορά υποστηρίζουν, πάντως, ότι θα απαιτηθεί εξαιρετικά λεπτομερής σχεδιασμός, καθώς δύσκολα κατασκευάζονται με ΣΔΙΤ έργα μετρό, εξαιτίας των πολλών απρόβλεπτων που έχει η διάνοιξη υπόγειων σηράγγων κ.λπ. Αντίθετα, στα παραδοσιακά οδικά έργα υπάρχει στροφή από τις συμβάσεις με διόδια προς τις συμβάσεις με «ενοίκιο» από το Δημόσιο. Μάλιστα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, εννέα στις 10 συμβάσεις παραχώρησης οδικών αξόνων που υπεγράφησαν το 2014 ήταν χωρίς διόδια, αλλά με «ενοίκιο». Σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης, μάλιστα, όπως η Βρετανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία και η Σλοβακία, όλες οι συμβάσεις παραχώρησης που υπογράφτηκαν την περίοδο 2006-2014 βασίζονταν στο μοντέλο του «ενοικίου» και όχι στα διόδια.
Μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και άλλες χώρες, όπως η Πορτογαλία, άρχισαν να προωθούν τέτοια έργα, κυρίως γιατί έτσι παρακάμπτονται οι αντιδράσεις πολιτών, που, π.χ., καλούνται να πληρώσουν τα διόδια, και περιορίζεται το πολιτικό κόστος.
Η στροφή προς τα ΣΔΙΤ είναι αναγκαστική, καθώς στο νέο ΕΣΠΑ 2014-2020 δεν υπάρχουν περιθώρια χρηματοδότησης νέων μεγάλων έργων.
