Θα περικόψει ό,τι έχει απομείνει ο «κοινωνικός συντελεστής» που θα προσμετρήσει τις καταβαλλόμενες αποδοχές από την αρχή για να μειωθεί η δαπάνη κατά 2,25 ευρώ όπως συμφώνησε η κυβέρνηση με τους δανειστές
Με τέσσερα διαφορετικά ψαλίδια ο λεγόμενος «κοινωνικός συντελεστής» θα περικόψει ό,τι έχει απομείνει στις συντάξεις που καταβάλλονται, ενώ θα ισοπεδώσει και τις προσδοκίες για τις συντάξεις που θα εκδοθούν στο μέλλον. Τα «ψαλίδια» αυτά είναι η ηλικία που ο ασφαλισμένος βγήκε στη σύνταξη, οι εισφορές που είχε καταβάλει στη διάρκεια του εργασιακού βίου του, το ποσοστό αναπλήρωσης που ορίστηκε για την αρχική του συνταξιοδότηση, αλλά και ο μισθός που ελάμβανε όταν ήταν εργαζόμενος. Τα στοιχεία αυτά πρόκειται να προσμετρηθούν ξανά από μηδενική βάση, αφού μόνο έτσι θα καταστεί δυνατό να υπάρξουν περικοπές στις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις, για να μειωθεί η συνταξιοδοτική δαπάνη κατά 2,25 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2016. Υπολογίζεται ότι το υπουργείο Εργασίας ψάχνει τρόπους να περικόψει συνταξιοδοτική δαπάνη ύψους 900.000.000 ευρώ, αφού τα υπόλοιπα φαίνεται ότι καλύπτονται είτε από την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, που τέθηκε σε ισχύ από τον Σεπτέμβριο και μετά, είτε από την αύξηση των ορίων ηλικίας για τις περιπτώσεις πρόωρης συνταξιοδότησης. Ας δούμε τι σημαίνουν οι παρεμβάσεις που θα διαμορφώσουν τον κοινωνικό συντελεστή:
Η ηλικία που βγήκε στη σύνταξη ασφαλισμένος: Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό ζήτημα, το οποίο θα κρίνει το ύψος των περικοπών ανά περίπτωση. Ουσιαστικά, το υπουργείο Εργασίας επιδιώκει να πραγματοποιήσει μεγαλύτερες περικοπές σε εκείνους τους συνταξιούχους που αποχώρησαν από την εργασία τους σε σχετικά νεαρή ηλικία (κοντά στα 50 έτη). Αντίθετα, αναμένεται να είναι μικρότερες οι μειώσεις που θα υποστούν όσοι αποχώρησαν από την εργασία τους από την ηλικία των 60 ετών και άνω.
Οι εισφορές που είχε καταβάλει ο συνταξιούχος όταν ήταν εργαζόμενος: Αμεσα συνυφασμένο με την παραπάνω παραδοχή, το σκέλος των εισφορών θα διαδραματίσει ρόλο στις επικείμενες περικοπές, αφού οι συνταξιούχοι που βγήκαν στη σύνταξη σε μικρή ηλικία είναι πιθανό να έχουν καταβάλει σχετικά λίγες ασφαλιστικές εισφορές. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν, σε αρκετές περιπτώσεις, να δικαιολογηθούν τα ποσά συντάξεων που καταβάλλονται γι’ αυτές τις κατηγορίες συνταξιούχων, που αποχώρησαν από την εργασία τους με 15αετία, 20αετία ή 25αετία. Ετσι, είναι πιθανό οι όποιες περικοπές να εστιαστούν σε αυτή την κατηγορία συνταξιούχων. Αντίθετα, όσοι συνταξιοδοτήθηκαν σε ηλικία άνω των 60 ετών είναι πιθανό να έχουν καταβάλει σημαντικό αριθμό ασφαλιστικών εισφορών. Αρα, έχουν καλύψει το επίπεδο της σύνταξης που εισπράττουν, συνεπώς οι περικοπές αυτές θα είναι πολύ μικρότερες.
Το ποσοστό αναπλήρωσης που χρησιμοποιήθηκε για να προκύψει η αρχική σύνταξη που χορηγήθηκε στον συνταξιούχο: Πρόκειται για το μεγάλο «στοίχημα» της μεταρρύθμισης, αφού θα κρίνει σε πρώτη φάση τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος της χώρας. Ουσιαστικά, η αλλαγή στο ποσοστό αναπλήρωσης επιδιώκεται να γίνει με τέτοιο τρόπο, ώστε να απορροφήσει τα 2,25 δισ. ευρώ μείωση συνταξιοδοτικής δαπάνης που είναι η μνημονιακή δέσμευση για τη διετία 2015-2016 και τα επιπλέον 750.000.000 ευρώ που είναι για το διάστημα 2017-2018.
Το όριο που έχει τεθεί είναι στα επίπεδα του 55%-56% και με δεδομένο ότι σήμερα η συντριπτική πλειονότητα των καταβαλλόμενων συντάξεων έχει ποσοστό αναπλήρωσης 65%-70%, αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανό το ποσοστό αναπλήρωσης να κατρακυλήσει κατά 10%-15%, συμπαρασύροντας ανάλογα και τις συντάξεις που καταβάλλονται σε 2.600.000 συνταξιούχους. Ερώτημα αποτελεί το ποσοστό αναπλήρωσης που θα εφαρμοστεί για την επικουρική σύνταξη, αφού η ελληνική πλευρά θέλει να «κλειδώσει» στα επίπεδα του 20%. Ομως υπάρχει και η πλευρά των θεσμών, που θέλει το 55%-56% να συμπεριλάβει κύριες και επικουρικές συντάξεις μαζί. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το ποσοστό αναπλήρωσης για τις κύριες συντάξεις δεν θα υπερβεί το 48% και το υπόλοιπο 8% θα αφορά τις επικουρικές.
Τον μισθό που ελάμβανε ο συνταξιούχος, όταν εργαζόταν και ήταν ασφαλισμένος: Από τον μισθό αυτό, ιδιαίτερα των τελευταίων ετών, ανάλογα με το Ταμείο, προέκυψε και το αρχικό ποσό σύνταξης που χορηγήθηκε στον κάθε συνταξιούχο. Από εκεί ως αφετηρία και με βάση το ποσοστό αναπλήρωσης που ίσχυε ανά Ταμείο δόθηκαν οι συντάξεις. Αυτή όμως είναι και η αφετηρία, η βάση για την έναρξη των περικοπών στις συντάξεις, από το 2010 και μετά. Είναι πιθανό ο μισθός να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στο τελικό ποσοστό αναπλήρωσης που θα διαμορφωθεί και τώρα. Ουσιαστικά, το υπουργείο Εργασίας θέλει να προστατεύσει τους χαμηλοσυνταξιούχους, οι οποίοι ελάμβαναν επίσης και μικρούς μισθούς όταν εργάζονταν. Με αυτό ως δεδομένο θα επιδιωχθεί να αποφευχθούν περικοπές για μικρές συντάξεις που προέκυψαν από αντίστοιχα μικρούς μισθούς.
Μεταβατική περίοδος τριών ετών
Ξεχωριστή σημασία έχει και η μεταβατική περίοδος που θα πρέπει να υπάρξει για να καταστεί δυνατό να εφαρμοστεί η ενοποίηση των ταμείων κύριας ασφάλισης, έτσι ώστε να μπορέσουν να λειτουργήσουν τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης και για τους νέους συνταξιούχους. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Εργασίας δηλώνουν ότι απαιτείται χρόνος έτσι ώστε να μπορέσουν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις ενσωμάτωσης όλων των ασφαλισμένων στο νέο, ενιαίο καθεστώς εισφορών και ταυτόχρονα όλων των συνταξιούχων στο νέο καθεστώς παροχών. Εκτιμάται ότι τελικά θα δοθεί μια τριετία ως μεταβατικό στάδιο για να ολοκληρωθεί η συγκεκριμένη διαδικασία μεταρρύθμισης, έτσι ώστε να μη χρειάζεται στο εξής ούτε το ποσοστό αναπλήρωσης να αλλάζει κάθε τόσο ούτε τα όρια συνταξιοδότησης ή ο καταβαλλόμενος μισθός να προσμετράται εκ νέου.
Διαβάστε online την «δημοκρατία», εδώ
