Ανάμεσα στη σκηνή και στο πιλοτήριο, ο Κώστας Μακεδόνας ισορροπεί όπως και στα τραγούδια του, επιμένοντας ότι η τέχνη πηγάζει από την αλήθεια και αντέχει στον χρόνο
- Από τον Ηλία Μαραβέγια
Στο σύγχρονο τοπίο του ελληνικού τραγουδιού, όπου οι ρυθμοί παραγωγής συχνά υπαγορεύονται από τη βιασύνη της εποχής και τη λογική του «γρήγορου» αποτελέσματος, η συνάντηση τριών ξεχωριστών δημιουργικών δυνάμεων έρχεται να υπενθυμίσει τη σημασία της ουσίας, της διάρκειας και της καλλιτεχνικής αλήθειας. Ο Κώστας Μακεδόνας επιστρέφει δισκογραφικά με την «Τραμπάλα», ένα άλμπουμ που δεν φιλοδοξεί απλώς να προστεθεί στη μακρά πορεία του, αλλά να καταγράψει μια βαθύτερη εσωτερική διαδρομή. Στο πλευρό του, ο εμβληματικός Λευτέρης Παπαδόπουλος, ένας δημιουργός που έχει χαράξει ανεξίτηλα τη συλλογική μας μνήμη, εμπιστεύεται νέο υλικό, επιβεβαιώνοντας πως η έμπνευση δεν γνωρίζει ηλικία, παρά μόνο ανάγκη για ειλικρίνεια και επικοινωνία.
Τη μουσική υπογραφή και τη συνολική ενορχηστρωτική ταυτότητα αναλαμβάνει ο Γιάννης Χριστοδουλόπουλος, γεφυρώνοντας με ευαισθησία τον λόγο με τη μελωδία. Η «Τραμπάλα» από το ομώνυμο τραγούδι που αποτελεί και τον τίτλο του άλμπουμ, το οποίο κυκλοφορεί από το Ogdoo, σε επιμέλεια και εκτέλεση παραγωγής του Δημήτρη Καρρά, είναι μια μεταφορά για τη ζωή. Για τις συνεχείς μεταπτώσεις ανάμεσα στο φως και στη σκιά, στη βεβαιότητα και την αμφιβολία, στη χαρά και την απώλεια. Τα τραγούδια της εν λόγω δουλειάς κινούνται σε αυτό το εύθραυστο εκκρεμές, αναζητώντας την ισορροπία που όλοι επιδιώκουμε, άλλοτε συνειδητά και άλλοτε ενστικτωδώς.
Μέσα από στίχους που ακουμπούν με διακριτικότητα αλλά και δύναμη τις πιο ευαίσθητες χορδές της ανθρώπινης εμπειρίας και μελωδίες που υπηρετούν τον λόγο χωρίς να τον επισκιάζουν, το έργο αυτό μοιάζει να συνομιλεί τόσο με το παρελθόν όσο και με το παρόν του ελληνικού τραγουδιού.
Στη συνέντευξή του στο «Enjoy» ο Κώστας Μακεδόνας ανοίγει ένα παράθυρο στη δημιουργική διαδικασία πίσω από την «Τραμπάλα». Μιλά για τη σημασία της συνεργασίας με δύο τόσο σπουδαίους δημιουργούς, αλλά και για τη διαρκή ανάγκη του καλλιτέχνη να εξελίσσεται, να αμφιβάλλει και να καταθέτει ψυχή. Με λόγο άμεσο και ουσιαστικό, αποκαλύπτει πώς η μουσική παραμένει για εκείνον όχι μόνο επάγγελμα, αλλά τρόπος ύπαρξης και επικοινωνίας – μια διαρκής ταλάντωση ανάμεσα στη γείωση και την απογείωση, ακριβώς όπως η ίδια η ζωή.
Πώς γεννήθηκε η συνεργασία σας με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο και τι σημαίνει για εσάς το γεγονός ότι σας εμπιστεύτηκε νέο υλικό σε αυτή τη φάση της ζωής του;
Γεννήθηκε μέσα από την επιθυμία και των τριών μας σε μία κατάλληλη συγκυρία για όλους. Μέσα από τη φιλία και την αλληλοεκτίμηση πολλών ετών νιώσαμε πως ήρθε η στιγμή να προχωρήσουμε στην έκδοση ενός ολοκληρωμένου άλμπουμ, κάτι που πλέον δεν είναι και τόσο συνηθισμένο, και να παρουσιάσουμε τραγούδια που φτιάξαμε με αγάπη, μεράκι και γνώση. Το ότι ο Λευτέρης μάς εμπιστεύτηκε και μας έδωσε νέο υλικό, καθώς και ότι συμμετείχε στην όλη διαδικασία το λες τύχη και ευλογία!
Ποια ήταν η πρώτη σας αντίδραση όταν διαβάσατε τους στίχους των τραγουδιών του άλμπουμ «Τραμπάλα»;
Θυμάμαι την πρώτη μου αντίδραση στον στίχο του τραγουδιού «Ενα καρφί στον τοίχο», όπου άλλη μια φορά θαύμασα τη φαντασία και την ευαισθησία αυτού του κορυφαίου μας δημιουργού! Να έχει αυτή την ικανότητα σε όλη του τη ζωή να μας δημιουργεί νέες εικόνες τόσο δυνατές και καθαρές που να μιλούν απευθείας στην καρδιά μας
Πόσο καθοριστική ήταν η συμβολή του συνθέτη Γιάννη Χριστοδουλόπουλου σε αυτή τη συνεργασία; Είναι από τους δημιουργούς που καθοδηγούν ή από αυτούς που εμπιστεύονται πλήρως τον τραγουδιστή;
Ο Γιάννης κατάφερε με έναν πολύ άμεσο και συγκινητικό τρόπο να προσεγγίσει τους στίχους του Λευτέρη, να νιώσει απόλυτα την ουσία τους και να δώσει μελωδίες που, χωρίς να χρειάζονται επεξηγήσεις, να καταλαβαίνω ακριβώς πώς πρέπει να προσεγγιστούν και να τραγουδηθούν.
Νιώθετε ότι το συγκεκριμένο άλμπουμ αποτελεί ένα προσωπικό καλλιτεχνικό «στοίχημα» ή μια εσωτερική κατάθεση πιο ώριμη από ποτέ;
Δεν βλέπω την εργασία μας ως στοίχημα. Βάζουμε την καρδιά μας, τις γνώσεις μας και το ταλέντο μας και καταθέτουμε όσα αισθανόμαστε. Μακάρι στην πορεία του χρόνου να βρούμε συμπορευτές και να τα τραγουδάμε όλοι μαζί στις συναυλίες!
Πάμε στα τραγούδια του άλμπουμ: Οι στίχοι στην «Τραμπάλα» μιλούν για τη ζωή που πάει «πότε χαμηλά, πότε ψηλά». Σε ποια φάση της ζωής σας νιώσατε πιο έντονα αυτή την εναλλαγή;
Σε όλες τις φάσεις της ζωής μου νιώθω αυτή την εναλλαγή. Το ζητούμενο είναι να βρεθεί η ισορροπία ώστε να είμαστε λειτουργικοί και στα χαμηλά και στα ψηλά και να πορευόμαστε με αξιοπρέπεια.
«Να κλαις αυτούς που δεν δακρύζουνε»: Είναι ένα τραγούδι για τη σιωπηλή θλίψη. Πόσο δύσκολο είναι να ερμηνεύεις έναν πόνο που δεν φαίνεται;
Αυτό κάνει ένα τραγούδι. Φανερώνει τα αφανέρωτα. Γι’ αυτό και τα τραγούδια μάς λυτρώνουν!
«Καρφί στον τοίχο»: Η εικόνα ότι «μπορεί να ανθίσει ένα αστέρι» μέσα από κάτι σκληρό είναι δυνατή. Πιστεύετε ότι η τέχνη γεννιέται κυρίως από τις δυσκολίες;
Σίγουρα οι δυσκολίες δίνουν έμπνευση και η δημιουργία δίνει δύναμη για να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες. Εχει αποδειχτεί πως ακόμα και στις πιο σκοτεινές συνθήκες έχουν δημιουργηθεί αριστουργήματα, όπως για παράδειγμα στην Κατοχή, όπου έχουν γραφτεί μερικά από τα σπουδαιότερα τραγούδια του ρεμπέτικου.
«Αύριο»: Ενα τραγούδι γεμάτο ελπίδα. Σε μια εποχή που ο κόσμος δυσκολεύεται, τι σημαίνει για εσάς αυτή η αισιοδοξία;
Ο τρόπος για να πορευόμαστε. Μη χάνουμε ποτέ την ελπίδα μας, χωρίς όμως να είμαστε χάπατα!
«Τσιφτετέλι»: Εχει μια λαϊκή, σχεδόν γιορτινή ενέργεια. Πόσο ανάγκη έχουμε σήμερα το γλέντι ως «αντίσταση»;
Το γλέντι είναι βασικό συστατικό στοιχείο της ζωής μας. Δεν ξέρω αν είναι πράξη αντίστασης, σίγουρα όμως είναι μία εκτόνωση που χρειάζεται και αυτή.
«Σιγανοψιχάλισμα»: Μιλά για έναν έρωτα που περνά απαρατήρητος. Σας έχει τύχει να νιώσετε έτσι, να μην «εισπραχθεί» ένα συναίσθημα;
Εννοείται! Ακόμα και όταν μία ερμηνεία ή ένα τραγούδι δεν «περνάει» στον κόσμο σε μία στιγμή μιας συναυλίας δημιουργεί ένα παρόμοιο συναίσθημα. Ολα τα συναισθήματα στην τελική είναι χρήσιμα.
Εχετε συνεργαστεί με σχεδόν όλα τα σπουδαία ονόματα της ελληνικής μουσικής. Ποια συνεργασία θεωρείτε ότι σας καθόρισε περισσότερο καλλιτεχνικά;
Ολες οι συνεργασίες μου έπαιξαν ρόλο για να γίνω αυτό που είμαι. Τον δρόμο ή μάλλον καλύτερα την κατεύθυνση μου την έδειξε και με καθόρισε από νωρίς ο Σταμάτης Κραουνάκης, αφού ήταν η πρώτη μου συνεργασία.
Υπάρχει κάποιο τραγούδι από την πορεία σας που νιώθετε ότι σας «ακολουθεί» σε όλη σας τη ζωή;
Μόνο ένα; Το «Μόνο μια φορά» με έβαλε στα σπίτια όλων των Ελλήνων ή έρχονται δεκάχρονα παιδιά και μου μιλούν για το «Ποδήλατο» και τόσα άλλα. Είμαι ευτυχής που υπάρχουν τόσο πολλά τραγούδια από τη δισκογραφία μου που έχουν αποδειχτεί διαχρονικά και με «ακολουθούν» παντού και πάντα!
Πώς βλέπετε τη θέση του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού σήμερα; Υπάρχει χώρος για έργα σαν την «Τραμπάλα»; Γιατί δεν ακούμε πια τόσο συχνά το μπουζούκι;
Το λαϊκό τραγούδι έχει ουσία και, αφού έχει ουσία, έχει και λόγο ύπαρξης. Φυσικά και υπάρχει χώρος για νέα λαϊκά τραγούδια που έχουν σαν βάση τους την παράδοση του λαϊκού τραγουδιού. Μη ρωτάτε εμένα γιατί δεν ακούμε τόσο συχνά το μπουζούκι. Πάντα στις συναυλίες μου και τις εμφανίσεις μου το τιμώ δίνοντάς του πρωταγωνιστικό ρόλο.
Η Μαρινέλλα υπήρξε για εσάς μια «δασκάλα». Τι κρατάτε πιο έντονα από εκείνη, ειδικά μετά την πρόσφατη απώλειά της;
Το φως της!
Ποια συμβουλή που σας έχει δοθεί στην αρχή της καριέρας σας κουβαλάτε ακόμα πάνω στη σκηνή;
Να καταλαβαίνω τι ερμηνεύω και πού βρίσκομαι.
Ζείτε ανάμεσα σε δύο κόσμους: τη σκηνή και το πιλοτήριο. Τι σας προσφέρει η πτήση που δεν μπορεί να σας δώσει το τραγούδι; Και το αντίστροφο;
Οπως έχω ξαναπεί, το τραγούδι με πετάει στα σύννεφα και το πέταγμα με γειώνει.
Στην εποχή των social media, η έκθεση είναι συνεχής. Πόσο δύσκολο είναι για έναν καλλιτέχνη της δικής σας γενιάς να παραμείνει αυθεντικός;
Αλίμονο αν άνθρωποι της δικής μου γενιάς παρασύρονται από τα social media. Η ενασχόλησή μας, τουλάχιστον η δική μου, δεν είναι τόσο μεγάλη και καθοριστική ώστε να «κινδυνεύσω» από κάτι τέτοιο.
Ο κόσμος που σας συναντά και σας αναγνωρίζει στον δρόμο σάς βλέπει σαν δικό του άνθρωπο; Τι σας λένε συνήθως;
Μ’ αρέσει που μου μιλούν στον ενικό και με νιώθουν σαν δικό τους άνθρωπο. Λέμε απλές καθημερινές κουβέντες, κάποια ανάμνησή τους από μία συναυλία μου ή από ένα τραγούδι μου. Αναμφισβήτητα η επαφή με τον κόσμο είναι ένα από τα καλά της δουλειάς μας!
Υπάρχει κάποιο καλλιτεχνικό όνειρό σας που έχει μείνει απραγματοποίητο έπειτα από τόσα χρόνια πορείας;
Φυσικά, γι’ αυτό όμως και συνεχίσω να ονειρεύομαι και να βάζω στόχους ώστε να τα πραγματοποιώ. Η ζωή χωρίς όνειρα δεν έχει νόημα.
Tι εύχεστε για την επόμενη μέρα, τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και κοινωνικό;
Να λειτουργούμε πιο έξυπνα και ώριμα με γνώμονα το γενικό καλό. Να δείχνουμε αλληλεγγύη και να διεκδικούμε τα δικαιώματά μας για ελευθερία και δικαιοσύνη. Δεν είναι πάντα αυτονόητα.
