Το εφιαλτικό σενάριο για τον Ρέντσι, αν δεν πάρει το πράσινο φως από τις Βρυξέλλες για χορήγηση κρατικού χρήματος στις τράπεζες
Για την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή, το ζήτημα της διάσωσης των ιταλικών τραπεζών μπορεί να δείχνει εκ πρώτης όψεως απλώς ως μια αντιπαράθεση των Βρυξελλών με τη Ρώμη για την τήρηση των κανόνων της ευρωζώνης -εν προκειμένω, αυτών που αφορούν την απαγόρευση χρήσης δημόσιου χρήματος για τη διάσωση τραπεζών χωρίς συμμετοχή των ομολογιούχων των ιδρυμάτων, στην οποία επιμένει η Γερμανία, με τη Μέρκελ να δηλώνει ότι «δεν θα αλλάζουμε κάθε διετία τους κανόνες»-, όμως, κατά βάθος, είναι ζήτημα επιβίωσης του ενιαίου νομίσματος, που απειλείται από ένα ωστικό κύμα αμφισβήτησης (αυτή τη φορά από τη χώρα-μέλος της ευρωζώνης Ιταλία), κυρίως όμως του ευρωπαϊκού οικοδομήματος σε μια εποχή έξαρσης του ευρωσκεπτικισμού.
Το σενάριο που διαγράφεται μπροστά στα μάτια εταίρων και θεσμών είναι ξεκάθαρο: είτε κάμπτουν τις αντιρρήσεις τους και επιτρέπουν στον Ματέο Ρέντσι να διασώσει τις ιταλικές τράπεζες χορηγώντας ως δίχτυ ασφαλείας κρατικό χρήμα για αγορά τίτλων ανακεφαλαιοποίησής τους μετά τα stress tests της 29ης Ιουλίου -σε εφαρμογή εξαίρεσης που προβλέπει το άρθρο 32 της Οδηγίας για τη διάσωση των τραπεζών (BRRD) στην περίπτωση επαπειλούμενης συστημικής κρίσης- είτε, μέσα από την αυστηρή εφαρμογή των κανόνων που θεσπίστηκαν μόλις το 2015 και προβλέπουν υποχρεωτική επιβάρυνση των μετόχων των τραπεζών (στην Ιταλία πρόκειται για μικροομολογιούχους, που έχουν τοποθετήσει τις τελευταίες οικονομίες τους σε αυτά τα χαρτιά, κατέχοντας συνολικά 200 δισ. ευρώ τραπεζικών ομολογιών), οδηγούν την Ιταλία σε τεράστια κοινωνική έκρηξη, που δεν αφορά μόνο τους επενδυτές και τους καταθέτες, αλλά θα λάβει διαστάσεις πολιτικής θύελλας.
Ο Ρέντσι έχει ήδη μπει στο στόχαστρο της ευρωσκεπτικιστικής αντιπολίτευσης του Κινήματος των Πέντε Αστέρων για την υψηλή ανεργία, την αδυναμία να οδηγήσει την οικονομία σε ανάκαμψη, να τονώσει την ανταγωνιστικότητα ή να περιορίσει το υψηλό χρέος – δυσπραγία που σε μεγάλο βαθμό αποδίδεται στο ευρώ. Αν ο Ρέντσι υπακούσει στις εντολές Γερμανών και Βρυξελλών και ρίξει το βάρος της τραπεζικής διάσωσης στους μικροεπενδυτές, θα υπάρξει κοινωνική έκρηξη, ενώ εξανεμίζονται οι ελπίδες του να κερδίσει το φθινόπωρο το προγραμματισμένο και δεσμευτικό δημοψήφισμα για τη συνταγματική αναθεώρηση, με την οποία επιδιώκει να επιβάλει σειρά μεταρρυθμίσεων (και αλλαγή εκλογικού νόμου) που θα διασφαλίζουν τον σχηματισμό ισχυρών, σταθερών κυβερνήσεων, αποκλείοντας την ανατροπή τους από μικρά κόμματα, και ο ίδιος οδηγείται σε παραίτηση, ανοίγοντας τον δρόμο για την έφοδο των ευρωσκεπτικιστών. Οπως προβλέπουν πάντως οι πιο ψύχραιμοι αναλυτές, η Ευρώπη πιθανότατα θα τηρήσει συνετή στάση…
