Η Ελλάδα οφείλει όχι μόνο να παρακολουθεί αλλά και να επηρεάζει τις (ραγδαίες) εξελίξεις στα ΒαλκάνιαΤου
Δημήτρη Γαρούφα*
Γνώρισα πριν από αρκετά χρόνια τον Iλίρ… Οικονομικός μετανάστης από την Αλβανία, ήρθε στην Ελλάδα κι έκανε όλες τις δουλειές για να επιζήσει. Επιανε το χέρι του και πότε γινόταν μαραγκός, πότε υδραυλικός, πότε ελαιοχρωματιστής και εποχικός εργάτης στα χωράφια. Παντρεμένος με συντοπίτισσά του, έκαναν δύο παιδιά που πήγαν σε ελληνικό σχολείο. Με άριστη επίδοση σε όλα, έφτασαν να γνωρίζουν άριστα τα ελληνικά, αλλά λίγα αλβανικά.
Τα χρόνια περνούσαν και ο Ιλίρ, ο οποίος στην Ελλάδα βαπτίσθηκε χριστιανός κι έγινε Ηλίας, έκανε φίλους στη γειτονιά του και ακόμη είναι πρόθυμος για κάθε δουλειά… Είχα χρόνια να τον δω και πρόσφατα έμαθα τα νέα του… Δηλαδή ότι αποφάσισε να ζητήσει ελληνική υπηκοότητα. Οταν τον ρώτησα πώς και γιατί, μου απάντησε ότι τα παιδιά του φοιτούν σε ελληνικό πανεπιστήμιο, αισθάνονται ξένοι στην Αλβανία, θεωρώντας πατρίδα τους τη Θεσσαλονίκη, εδώ είναι οι παρέες τους, οι φίλες και φίλοι από το σχολείο…
«Σκέψου», μου είπε, «ότι η κόρη μου λατρεύει την ελληνική Ιστορία και τώρα ψάχνει να βρει τι απόγινε ο Οδυσσέας μετά τον γυρισμό στην Ιθάκη»… Αυτή ανακάλυψε και τον Ρήγα Φεραίο που, όπως λέει ο Ηλίας, αν οι ιδέες του γίνονταν πράξη, στα Βαλκάνια όλοι θα μιλούσαν ελληνικά. «Αποφασίσαμε ως οικογένεια», μου απάντησε ο Ηλίας, «ότι γίναμε 80% Ελληνες κι εδώ θα ζήσουμε… Θα θυμόμαστε ότι καταγόμαστε από την Αλβανία, αλλά πατρίδα μας πια είναι η Ελλάδα».
Αναφέρθηκα εκτενώς στην περίπτωση του Ηλία γιατί είναι πανομοιότυπη με την ιστορία χιλιάδων Αλβανών μεταναστών που τα παιδιά τους γεννήθηκαν εδώ, αποφοιτούν από ελληνικά σχολεία, με κόπο και ιδρώτα έκαναν αποταμιεύσεις και αγοράζουν σπίτια εδώ πλέον, αποκτούν ελληνική υπηκοότητα και γίνονται πολίτες της Ελλάδας… Σιγά σιγά στο εκλογικό σώμα θα υπάρχουν δεκάδες -ή και εκατοντάδες- χιλιάδες ψηφοφόροι με καταγωγή από την Αλβανία, που στην πορεία θα αποκτούν ελληνική συνείδηση, θα ψηφίζουν και στην Ελλάδα και την Αλβανία, και θα επηρεάζουν και το εκλογικό αποτέλεσμα, επιλέγοντας πιθανώς κόμματα στην Αλβανία που θα θέλουν καλές σχέσεις με την Ελλάδα.
Βρισκόμαστε σίγουρα στην αρχή αλλαγών και ανακατατάξεων στην ελληνική κοινωνία, που ακόμη δεν έχει υποψιασθεί ο πολιτικός μας κόσμος, και φυσικά δεν έχει στρατηγική για αξιοποίηση των εξελίξεων και ελαχιστοποίηση τυχόν παρενεργειών (τέτοια παρενέργεια θα ήταν η ανεξέλεγκτη είσοδος και εγκατάσταση στη χώρα ισλαμιστών από μεσανατολικές χώρες με ασύμβατα πολιτιστικά στοιχεία).
Παράλληλα, παρατηρούνται αλλαγές και ανακατατάξεις στις γειτονικές χώρες που ούτε παρακολουθούμε ούτε τις αξιοποιούμε. Ενδεικτικά μόνο αναφέρω ότι στις γειτονικές χώρες μετά το 1990 υπήρχε έντονο ενδιαφέρον εκμάθησης ελληνικής γλώσσας γιατί ελκύει ο ελληνικός πολιτισμός αλλά και γιατί οι χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις που ιδρύθηκαν και λειτουργούν στις γειτονικές χώρες προτιμούσαν στις προσλήψεις τους ελληνομαθείς, για πρακτικούς λόγους. Ετσι, στο τμήμα Νεοελληνικής Φιλολογίας του πανεπιστημίου Σόφιας, που ιδρύθηκε το 1993 και όπου κάθε χρόνο εισάγονταν 25 άτομα, υπήρχαν 2.385 υποψήφιοι το 1999, 2.519 το 2000, 2.682 το 2002, ενώ για το αντίστοιχο τμήμα Αγγλικής Φιλολογίας οι υποψήφιοι ήταν περίπου 600. Αν είχαμε ιδρύσει από το 1990 έναν επίσημο-πιστοποιημένο φορέα (π.χ. κάτι σαν το Ινστιτούτο Γκαίτε ή το Γαλλικό Ινστιτούτο) διδασκαλίας ελληνικής γλώσσας με παραρτήματα στις μεγάλες βαλκανικές πόλεις, χωρίς υπερβολή η ελληνική γλώσσα θα είχε γίνει γλώσσα εργασίας στα Βαλκάνια…
Ισως κάποιοι ενοχληθούν από τις επισημάνσεις μου αλλά η αλήθεια, παρότι πικρή, πρέπει να λέγεται: Οι πολιτικοί μας που άσκησαν εξουσία μετά το 1990 στην πλειονότητά τους στερούνταν οράματος και, αρκούμενοι στην απλή διαχείριση της εξουσίας, δεν αξιοποίησαν επ’ οφελεία της Ελλάδας και του Ελληνισμού τις γεωπολιτικές εξελίξεις… Ομως σε κάθε περίπτωση, θέλουμε δεν θέλουμε, οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα και μέσα στην Ελλάδα και γύρω από αυτή. Οφείλουμε όχι μόνο να παρακολουθούμε αλλά και να επηρεάζουμε τις εξελίξεις και να τις αξιοποιούμε λειτουργώντας πάντα με οδηγό τις αρχές του οικουμενικού Ελληνισμού.
*Δικηγόρος, πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
