Eλληνες και ξένοι καλλιτέχνες κάτω από την ίδια στέγη σε μια μοναδική «Συμφωνία σε 20 μέρη»Από την
Ελένη Σκάρπου
Μας ανοίγει τον δρόμο για μια σειρά από δημιουργίες, με τις οποίες αξίζει να συνδιαλεγούμε, ενώνοντας δύο συλλογές και αφήνοντάς μας να χαθούμε στη σύγχρονη τέχνη.
Η έκθεση «Συμφωνία σε 20 μέρη» εγκαινιάζεται την Παρασκευή 16 Φεβρουαρίου με σύγχρονα έργα από τις συλλογές του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, στον χώρο του δεύτερου μουσείου εντός της ΔΕΘ, και θα διαρκέσει μέχρι τις 20 Μαΐου.
Πρώτη φορά η συγκεκριμένη έκθεση θα μας παρουσιάσει ένα διευρυμένο σύνολο έργων Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, στο πλαίσιο της συνένωσης των λειτουργιών των δύο μουσείων, γι’ αυτό και θα έλεγε κανείς πως αυτή η παρουσίαση αποκτά συμβολική διάσταση, με νέους συσχετισμούς και ερμηνείες, με κομμάτια ιστορίας από τα δύο μουσεία.
MOMus
Μέσα από 20 ενότητες θα ανακαλύψουμε ως επισκέπτες όψεις σημερινών καλλιτεχνικών, κοινωνικών και πολιτικών προβληματισμών, έτσι όπως φιλτράρονται από τον «φακό» της σύγχρονης τέχνης περίπου 200 καλλιτεχνών. Σίγουρα μια τέτοια κίνηση αναδεικνύει τον ρόλο που θα κληθεί να παίξει ο υπό σύσταση ενοποιημένος Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMus) στην ελληνική κοινωνία και στην κοινωνική, πολιτισμική και καλλιτεχνική πραγματικότητα της Θεσσαλονίκης, της Ελλάδας, των ευρωπαϊκών και των βαλκανικών χωρών, όπως τονίζουν οι συντελεστές της έκθεσης.
Η Συλλογή του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης αποτελεί την καρδιά του μουσείου και περιλαμβάνει περισσότερα από 2.300 έργα, κουβαλώντας μια ιστορία από τα τέλη της δεκαετίας του ’70, με αρχική πρωτοβουλία του Αλέξανδρου Ιόλα, του γνωστού γκαλερίστα και συλλέκτη που συγκέντρωσε ένα σύνολο έργων σύγχρονων δημιουργών παγκοσμίως, με την πρόθεση να καλύψει ένα ουσιαστικό κενό που άφηναν οι υπόλοιποι καλλιτεχνικοί θεσμοί στην Ελλάδα.
Η δωρεά Ιόλα
Ο ίδιος δώρισε μια σειρά από έργα που εστιάζουν στις σχέσεις της γενιάς του ’60 με τη Γαλλία των Tinguely, de Saint Phalle, Raysse, Raynaud και την Ιταλία των Pascali, Mattiacci, Fontana σε πρώτο πλάνο. Στη δωρεά του Ιόλα προστέθηκαν κι άλλες δωρεές από καλλιτέχνες και φιλότεχνους, και μέσα από αυτήν την προοπτική οι Ελληνες καλλιτέχνες που σφράγισαν αυτό το πέρασμα βρήκαν κι εκείνοι τη θέση τους. Ο ρόλος τους υπήρξε καταλυτικός σε διεθνές επίπεδο κι έτσι έχουμε γεύσεις από καλλιτέχνες όπως οι Τάκις, Παύλος, Τσόκλης, Ακριθάκης, Μπουτέας, Αληθεινός, Τζίβελος και Λαζόγκας.
Η πολιτική του μουσείου σε συνεργασία με τους καλλιτέχνες και πολλούς φιλότεχνους από τον ιδιωτικό τομέα καλλιέργησε το έδαφος, ώστε να εμπλουτιστούν οι δωρεές αυτές και κάπως έτσι δημιουργήθηκαν ενδιαφέροντα και αντιπροσωπευτικά σύνολα της περιόδου εκείνης. Οι πρώτες μεγάλες αναδρομικές εκθέσεις, που παρουσίασαν σε βάθος και συνολικά το έργο των περισσότερων καλλιτεχνών αυτής της γενιάς -Κεσσανλής, Κανιάρης, Δανιήλ, Αντωνάκος, Χρύσα, Περδικίδης, Φιλόλαος, Ζογγολόπουλος, Κουλεντιανός, Λουκόπουλος- ήταν γεγονός. Στη συνέχεια πολλοί καλλιτέχνες συνέβαλαν με ανάλογες δωρεές.
Η Συλλογή Κωστάκη
Από την άλλη, η Συλλογή του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης -εκτός της διεθνούς φήμης Συλλογής Κωστάκη με έργα καλλιτεχνών της Ρωσικής Πρωτοπορίας- απαρτίζεται από μια σειρά περίπου 200 έργων που δωρήθηκαν στο Μουσείο από τον οργανισμό «Θεσσαλονίκη – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 1997». Πρόκειται για ζωγραφικές, γλυπτικές και χαρακτικές συνθέσεις, κυρίως καλλιτεχνών που ζουν και εργάζονται στη Θεσσαλονίκη, καθώς και έργα που είχαν παρουσιαστεί σε σημαντικές διοργανώσεις και εκθέσεις. Ενα από αυτά είναι «Το Παρεκκλήσι της Ουράνιας Κλίμακας» του Στήβεν Αντωνάκου, το οποίο είχε εκπροσωπήσει την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας το 1997.
Η μνημειακή γλυπτική σύνθεση «Gridlock» του εικαστικού Κρις Γιανάκου και οι «Μορφές» του Ελληνα γλύπτη Ιωάννη Αβραμίδη συνιστούν δύο επιπλέον κομμάτια-σταθμούς στην ιστορία του μουσείου. Σήμερα η συλλογή του μουσείου ξεπερνά τα 900 έργα σύγχρονης τέχνης, που έχουν να κάνουν κυρίως με τη ζωγραφική, τη γλυπτική, τη χαρακτική, το βίντεο, τις εγκαταστάσεις, τη φωτογραφία, τις βιντεοσκοπημένες περφόρμανς. Στη συντριπτική πλειονότητά τους πάντως τα έργα προέρχονται από δωρεές καλλιτεχνών, οι οποίοι παρουσίασαν τη δουλειά τους σε ατομικές εκθέσεις ή συμμετείχαν σε μεγάλες θεματικές εκθέσεις ή διεθνείς διοργανώσεις του μουσείου.
