Παραπάνω από δέκα δικαιολογητικά και πολλά χρήματα χρειάζεται ένας ελεύθερος επαγγελματίας για να διακανονίσει τα χρέη του προς τα ασφαλιστικά ταμείαΑπό την
Αγγελική Μαρίνου
Σε… γολγοθά μετατρέπεται η ένταξη των επαγγελματιών στη ρύθμιση οφειλών έως 50.000 ευρώ προς τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς, εκτός από χρονοβόρα, αποδεικνύεται και κοστοβόρα. Η συγκέντρωση των απαραίτητων δικαιολογητικών από τους ελεύθερους επαγγελματίες που επιθυμούν να μπουν στη ρύθμιση και η διαδικασία υποβολής της σχετικής αίτησης καθιστούν επιτακτική την ανάγκη συνδρομής εξειδικευμένων συμβούλων (φοροτεχνικοί/λογιστές, νομικοί).
Το «χαράτσι» για τέτοιου είδους υπηρεσίες συχνά ξεπερνά τα 1.000 ευρώ, ώστε να διασφαλίσει ο ενδιαφερόμενος ότι τουλάχιστον θα γίνει τυπικά αποδεκτή σε πρώτη φάση η αίτησή του.
Προκειμένου να περάσει το πρώτο τεστ και να αξιολογηθεί, ο οφειλέτης θα πρέπει να έχει δαπανήσει ένα μεγάλο ποσό για να συγκεντρώσει τα συνοδευτικά της αίτησης δικαιολογητικά, που αφορούν τον ίδιο και τυχόν συνοφειλέτες αυτού.
Πιστοποιητικά από Πρωτοδικεία, Ειρηνοδικεία, ΓΕΜΗ, χρηματοοικονομικές καταστάσεις, πιστοποιητικά βαρών ακινήτων είναι μόνο μερικά από τα έγγραφα που θα πρέπει να συγκεντρώσει ο ενδιαφερόμενος οφειλέτης, κάτι που προϋποθέτει χρόνο και χρήμα.
Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι τις δύο εβδομάδες που «τρέχει» η ρύθμιση έχουν υποβάλει αίτηση μόλις 2.500 οφειλέτες, σε σύνολο 1.000.000 που χρωστά ασφαλιστικές εισφορές στο ΚΕΑΟ.
Ενας στους τρεις επαγγελματίες τίθεται εκτός ρύθμισης λόγω των αυστηρών κριτηρίων υπαγωγής (όρος κερδοφορίας, πλαφόν 50.000 ευρώ κ.λπ.) και των περιορισμών που ισχύουν.
Η ΕΣΕΕ ζητεί να δοθεί η δυνατότητα να ενταχθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες στις 120 δόσεις, αποστέλλοντας ήδη προς τους εμπορικούς συλλόγους ενημερωτική εγκύκλιο με επικαιροποιημένα στοιχεία για τις επιχειρηματικές οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΕΕ, το 69,3% των οφειλετών έχει χρέη έως 15.000 ευρώ προς τα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά λίγους μεγαλοοφειλέτες με οφειλές άνω του 1.000.000 ευρώ (1.698 οφειλέτες συγκεντρώνουν το 21,7% του υπόλοιπου οφειλών). Οι οφειλέτες του πρώην ΟΑΕΕ αποτελούν το 42,5% επί του συνόλου των οφειλετών και τα οφειλόμενα ποσά ανέρχονται στο 42,7% επί των συνολικών ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών (13,37 δισ. ευρώ σε τρέχον υπόλοιπο 31,29 δισ. ευρώ).
Τα δικαιολογητικά
Η αίτηση πρέπει να περιέχει πλήρη στοιχεία του οφειλέτη και τυχόν συνοφειλετών που υποβάλλουν αυτήν από κοινού με τον οφειλέτη, καθώς και τα στοιχεία που απαιτούνται για την αξιολόγηση της επιλεξιμότητας αυτού. Η αίτηση πρέπει να περιέχει επιπλέον κατάλογο όλων των πιστωτών του οφειλέτη και των οφειλόμενων ποσών ανά πιστωτή, ενώ πρέπει να συνοδεύεται υποχρεωτικά από:
1 Πιστοποιητικό από το αρμόδιο Πρωτοδικείο περί μη πτώχευσης του οφειλέτη, μη υπαγωγής αυτού σε διαδικασία εξυγίανσης ή ειδικής εκκαθάρισης ή συμφωνίας ρύθμισης ή ειδικής διαχείρισης.
2 Πιστοποιητικό από το αρμόδιο Πρωτοδικείο ότι δεν εκκρεμεί αίτηση για υπαγωγή του οφειλέτη σε μία από τις διαδικασίες της ως άνω περίπτωσης.
3 Πιστοποιητικό από το Ειρηνοδικείο Αθηνών ότι δεν έχει εκδοθεί γι’ αυτόν οριστική δικαστική απόφαση ρύθμισης οφειλών ή επικύρωσης δικαστικού συμβιβασμού. Σε περίπτωση έκδοσης δικαστικής απόφασης του προηγούμενου εδαφίου, πρέπει να προσκομίζεται υπεύθυνη δήλωση του οφειλέτη του ν. 1599/1986 ότι οι οφειλές που έχουν περιληφθεί σε αυτήν δεν εμπίπτουν στην εξαίρεση της παραγράφου 3 του άρθρου 2 της παρούσας απόφασης, καθώς και επικυρωμένο αντίγραφο της αίτησης και της απόφασης.
4 Αντίγραφο της τελευταίας εκδοθείσας δήλωσης ΕΝΦΙΑ-πράξης προσδιορισμού φόρου του έτους υποβολής της αίτησης και των πέντε προηγούμενων ετών, εφόσον έχουν εκδοθεί.
5 Για οφειλέτες φυσικά πρόσωπα οι οποίοι έχουν στην κυριότητά τους εμπράγματα δικαιώματα επί γηπέδων εκτός σχεδίου πόλης και οικισμού, συμπληρωμένο έντυπο υπολογισμού αξίας του γηπέδου (Α ΓΗΣ).
6 Για οφειλέτες νομικά πρόσωπα, πιστοποιητικό περί μη λύσης της εταιρίας από το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ).
7 Αντίγραφο ποινικού μητρώου γενικής χρήσης του οφειλέτη ή του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου και του διευθύνοντος συμβούλου για ανώνυμες εταιρίες, του διαχειριστή για εταιρίες περιορισμένης ευθύνης και ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρίες, των ομόρρυθμων εταίρων και των διαχειριστών για προσωπικές εταιρίες και στην περίπτωση κατά την οποία οι προς ρύθμιση οφειλές προς τους ΦΚΑ υπερβαίνουν τα 20.000 ευρώ.
Στην περίπτωση που οι οφειλές προς ΦΚΑ υπερβαίνουν τα 20.000 ευρώ, υποβάλλονται επιπροσθέτως και τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
■ Χρηματοοικονομικές καταστάσεις των τελευταίων πέντε περιόδων, οι οποίες πρέπει να είναι δημοσιευμένες, εφόσον προβλέπεται υποχρέωση σύνταξης ή/και δημοσίευσης αυτών.
■ Προσωρινό ισοζύγιο τελευταίου μηνός τεταρτοβάθμιων λογαριασμών του αναλυτικού καθολικού της γενικής λογιστικής, εφόσον προβλέπεται η κατάρτισή του.
■ Πρόσφατα πιστοποιητικά βαρών όλων των ακινήτων.
■ Υπεύθυνη δήλωση με αναλυτική παράθεση των ανεξόφλητων υποχρεώσεων για τις οποίες υπάρχουν εμπράγματες εξασφαλίσεις επί αυτών.
Το ΚΕΑΟ δύναται να ζητήσει την υποβολή επιπλέον δικαιολογητικών, τα οποία κρίνει απαραίτητα για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας του οφειλέτη και για τη διαμόρφωση της πρότασης ρύθμισης από αυτό, σύμφωνα με τα επόμενα άρθρα. Τα ως άνω δικαιολογητικά προσκομίζονται και από τυχόν συνοφειλέτη που υποβάλλει από κοινού αίτηση με τον οφειλέτη.
Σε περίπτωση που το ΚΕΑΟ διαπιστώσει ελλείψεις ή ανακρίβειες στην υποβληθείσα αίτηση, στα ανωτέρω στοιχεία και τα δικαιολογητικά, δύναται να τάξει εύλογη προθεσμία, η οποία δεν υπερβαίνει τις 10 εργάσιμες ημέρες, για τη συμπλήρωση ή τη διόρθωση αυτών και, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, να απορρίψει την αίτηση.
Πώς γίνεται ο υπολογισμός των ποσών
Για όσους τελικά ενταχθούν στη ρύθμιση η φοροτεχνικός Μαρία Ρέντζιου εξηγεί με παραδείγματα τα βήματα της αίτησης και τον υπολογισμό του τελικού ποσού της δόσης.
Συγκεκριμένα, επαγγελματίας με οφειλές έως 20.000 ευρώ, από τις οποίες:
■ τα 10.000 ευρώ σε ΕΦΚΑ και Δημόσιο (εκ των οποίων τα 1.000 ευρώ από πρόστιμα και προσαυξήσεις) έως το τέλος του 2016
■ τα 4.016 ευρώ σε ΕΦΚΑ (τ. ΟΑΕΕ και τ. ΙΚΑ) και τα 5.984 ευρώ στην ΑΑΔΕ από το 2017 και έπειτα.
Στις 20/03/2018 ο οφειλέτης εντάσσεται στη ρύθμιση των 120 δόσεων για τα χρέη των 10.000 ευρώ που εκκρεμούν έως τις 31/12/2016. Από το ποσό αυτό ρυθμίζονται τα 9.150 ευρώ (τα υπόλοιπα διαγράφονται καθώς είναι προσαυξήσεις) σε 120 δόσεις, με μηνιαία καταβολή της τάξης των 76,25 ευρώ.
Εκείνες τις μέρες «πέφτουν» στο σύστημα και οι ασφαλιστικές εισφορές του 2017 που είναι προσαυξημένες λόγω κερδών του 2016 στο ποσό των 1.176 ευρώ. Παράλληλα, στα τέλη Απριλίου βεβαιώνεται ποσό 1.500 ευρώ από τον ΦΠΑ α΄ τριμήνου 2018.
Από την ημέρα της ένταξης και μέσα σε διάστημα 90 ημερών πρέπει να ρυθμιστεί και η οφειλή των 5.984 ευρώ προς την Εφορία, σε 12 δόσεις (άρα 498,67 ευρώ τον μήνα).
Το ποσό που αντιστοιχεί στην οφειλή του πρώην ΙΚΑ (2.000 ευρώ) θα πρέπει να ρυθμιστεί μέσα σε 90 ημέρες σε 12 δόσεις, με δόση 166,67 ευρώ τον μήνα.
Σε 90 ημέρες θα πρέπει να εξοφληθεί εφάπαξ η άλλη οφειλή προς τον ΕΦΚΑ, ύψους 2.016 ευρώ, καθώς, επειδή δημιουργήθηκε το 2017, δεν προβλέπεται ρύθμιση προς το παρόν.
Σε 60 ημέρες πρέπει να εξοφληθούν εφάπαξ τα αναδρομικά του ΕΦΚΑ ύψους 1.176 ευρώ (δεν προβλέπεται ρύθμιση), ενώ το ποσό του ΦΠΑ α΄ τριμήνου θα πρέπει να ρυθμιστεί μέσα σε 60 ημέρες σε 12 δόσεις (προς 125 ευρώ τον μήνα) ή να εξοφληθεί εφάπαξ.
Συνεπώς ο επαγγελματίας θα πρέπει να καταβάλει ένα υπέρογκο ποσό σε δόσεις και ρυθμίσεις, που κλιμακώνεται ως εξής:
■ Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο τα 76,25 ευρώ της ρύθμισης, συν τις τρέχουσες εισφορές προς τον ΕΦΚΑ (καθώς υποχρεούται να είναι συνεπής ως προς τις εισφορές του). Επίσης ό,τι άλλο ποσό τού βεβαιώνεται πρέπει να ρυθμίζεται ή να εξοφλείται αυτομάτως.
■ Τον Μάιο στο ποσό των 76,25 ευρώ προστίθενται και τα 1.176 ευρώ, συν τις τρέχουσες εισφορές.
■ Τον Ιούνιο το ποσό που θα πρέπει να καταβληθεί θα είναι της τάξης των 2.882,59 ευρώ (76,25+166,67+498,67+125,00+2.016,00=2.882,59) συν τις τρέχουσες εισφορές.
■ Τον Ιούλιο το ποσό πέφτει στα 866,59 ευρώ (76,25+166,67+498,67+125,00=866,59) συν τις τρέχουσες εισφορές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποσά είναι ενδεικτικά, η διαδικασία είναι πιο σύνθετη, ενώ οι οφειλές προς το Δημόσιο δεν αφορούν μόνο εισόδημα, ΕΝΦΙΑ και ΦΠΑ, αλλά ενδεχομένως και βεβαιωμένες οφειλές από τέλη κυκλοφορίας, πρόστιμα δήμων, φόρο κληρονομιάς και οφειλές υπέρ τρίτων, αρμόδια για την είσπραξη των οποίων είναι πάντα η ΑΑΔΕ.
Ποιοι έχουν δυνατότητα υπαγωγής
Αίτηση για ρύθμιση μπορούν να υποβάλουν και οι αγρότες που έχουν εισόδημα από επιχειρηματική αγροτική δραστηριότητα, καθώς και όσοι έχουν υποχρέωση καταβολής εισφορών ως αυτοαπασχολούμενοι, ανεξαρτήτως του αν θεωρείται ότι δεν ασκούν, κατά τα τυπικά κριτήρια, επιχειρηματική δραστηριότητα (π.χ. ανταποκριτές ξένου Τύπου).
Εξάλλου, ρυθμίζονται και τα πρόστιμα των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης που υπάγονται στην έννοια της Βασικής Οφειλής, σύμφωνα με τη νομοθεσία, ενώ επιτρέπεται η ρύθμιση οφειλών που αμφισβητούνται δικαστικά από τον οφειλέτη, ώστε να αποφεύγονται επιπλέον επιβαρύνσεις.
Δυνατότητα υπαγωγής έχουν φυσικά πρόσωπα με οφειλή έως 20.000 ευρώ και το 85% αυτής να αφορά τους ΦΚΑ, αλλά επίσης και φυσικά πρόσωπα χωρίς πτωχευτική ικανότητα με χρέος προς τους ΦΚΑ έως 50.000 ευρώ.
Στη ρύθμιση μπορούν να υπαχθούν βεβαιωμένες οφειλές που δημιουργήθηκαν έως 31/12/2016, ενώ η υποβολή της αίτησης μπορεί να γίνει άπαξ από τους ενδιαφερομένους, έως 31/12/2018 το αργότερο, στην ιστοσελίδα της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (www.keyd.gov.gr).
Αρμόδιο όργανο για τον έλεγχο της ρύθμισης και την αποπληρωμή των δόσεων είναι το ΚΕΑΟ. Ειδικά για την ακίνητη περιουσία το κέντρο ζητάει να έχει στη διάθεσή του την πιο πρόσφατη έκθεση πιστοποιημένου εκτιμητή.
Εάν η έκθεση αυτή δεν υπάρχει, τότε το ΚΕΑΟ λαμβάνει υπόψη του τη φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη, όπως αυτή έχει προκύψει για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ. Για κινητή περιουσία λαμβάνεται υπόψη η αγοραία αξία όπως προκύπτει από έκθεση οικονομολόγου. Αν η περιουσία αυτή υπερβαίνει το 1.500.000 ευρώ, τότε η έκθεση θα πρέπει να συνταχθεί από ορκωτό λογιστή.
Το ΚΕΑΟ δεν προτείνει ρύθμιση της οφειλής στην περίπτωση που διαθέτει δική του έκθεση που δείχνει ότι το χρέος είναι μη βιώσιμο ή στην περίπτωση που η οφειλή είναι μεγαλύτερη των 20.000 ευρώ και η περιουσία του οφειλέτη υπερβαίνει το 25πλάσιο αυτής.
Στη σχετική εγκύκλιο που εκδόθηκε τονίζεται ότι το ΚΕΑΟ, για περιπτώσεις οφειλής έως 3.000 ευρώ, θα προτείνει να μην υπερβαίνουν τις 36 οι δόσεις αποπληρωμής, με ελάχιστο ποσό καταβολής τα 50 ευρώ. Αντίστοιχα, για περιπτώσεις οφειλής από 3.001 έως 20.000 ευρώ το ΚΕΑΟ θα προτείνει να φτάνουν τις 120 οι δόσεις αποπληρωμής. Ειδικά για την τελευταία περίπτωση, προτείνεται επιπρόσθετα διαγραφή του 85% των οφειλών από προσαυξήσεις και τόκους εκπρόθεσμης καταβολής.
Ειδικά για χρέη από 20.001 έως 50.000 ευρώ το ΚΕΑΟ θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του ο λόγος χρέους προς εισόδημα να είναι μικρότερος του οκτώ, για να προχωρήσει τη διαδικασία της ρύθμισης. Η πρώτη δόση καταβάλλεται εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία αποδοχής της πρότασης ρύθμισης και οι επόμενες δόσεις έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε μήνα που έπεται αυτής.
Από την υπαγωγή στη ρύθμιση και μετά αναστέλλονται η λήψη αναγκαστικών μέτρων και η συνέχιση της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης επί κινητών και ακινήτων κατά του οφειλέτη. Επίσης, αναστέλλονται τυχόν ποινικές διώξεις που μπορεί να έχουν ασκηθεί.
