Νέα μελέτη: 1 στους 2 παρουσιάζει Μετατραυματικό Στρες – Άλμα στις αϋπνίες και στους εφιάλτες μετά την πυρκαγιά
Μια νέα επιστημονική μελέτη Ελλήνων ερευνητών, που δημοσιεύθηκε σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό (Journal of Child & Adolescent Trauma), επιβεβαιώνει με δραματικό τρόπο αυτό που πολλοί φοβόντουσαν: η φονική πυρκαγιά στο Μάτι άφησε βαθιές και μακροχρόνιες ψυχικές πληγές στους τότε εφήβους της περιοχής.
Περισσότερα από έξι χρόνια μετά, οι συνέπειες στον ψυχισμό τους παραμένουν έντονες και μετρήσιμες.
Η φονικότερη πυρκαγιά στη σύγχρονη Ελλάδα – και οι αόρατες συνέπειες
Η πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου 2018 στο Νέο Βουτζά και στο Μάτι παραμένει η πιο θανατηφόρα στην ιστορία της χώρας και η δεύτερη πιο φονική παγκοσμίως τον 21ο αιώνα.
• 102 νεκροί
• θύματα από 6 μηνών έως 93 ετών
• δεκάδες βαριά τραυματίες
• τεράστια οικολογική και οικονομική καταστροφή
Πέρα από τις άμεσες απώλειες, το «αποτύπωμα» της καταστροφής συνόδευσε τους εφήβους που την έζησαν. Πολλοί βίωσαν σκηνές που υπερέβαιναν κάθε δυνατότητα ψυχικής αντοχής για την ηλικία τους.
Τι δείχνει η νέα μελέτη: Τα ευρήματα που σοκάρουν
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2019, δέκα μήνες μετά την πυρκαγιά, με συμμετοχή 393 εφήβων από Νέα Μάκρη και Ραφήνα. Η μέση ηλικία ήταν 14,3 έτη και πάνω από το 60 τοις εκατό ήταν κορίτσια.
Τα βασικά αποτελέσματα:
Μετατραυματικό Στρες (PTSD): 46,3 τοις εκατό
Ένας στους δύο εφήβους εμφάνιζε συμπτώματα ΜΤΣ.
• Τα αγόρια είχαν 42 τοις εκατό μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης PTSD σε σχέση με τα κορίτσια.
• Ο κίνδυνος ΜΤΣ αυξανόταν σημαντικά εάν:
– είχαν εγκλωβιστεί
– είχαν δει αγαπημένο πρόσωπο να τραυματίζεται σοβαρά
Αϋπνίες και διαταραχές ύπνου: εκτίναξη από 21,3 στο 32,3 τοις εκατό
Οι μελέτες δείχνουν ότι ο ύπνος επηρεάστηκε δραματικά:
• Τα προϋπάρχοντα προβλήματα ύπνου ενισχύθηκαν.
• Τα παιδιά που είχαν ζήσει την αγωνία για αγνοούμενους εμφάνισαν υψηλότερα ποσοστά αϋπνίας.
• Οι έφηβοι χωρισμένων γονιών εμφάνισαν ακόμη μεγαλύτερη ευαλωτότητα.
Συμπεριφορικές και συναισθηματικές δυσκολίες
Η έκθεση στο σοκ της πυρκαγιάς συνδέθηκε με:
• άγχος
• καταθλιπτικές διαθέσεις
• συναισθηματική απόσυρση
• υπερδιέγερση και ευερεθιστότητα
Οι έφηβοι που είχαν υψηλά επίπεδα στήριξης από οικογένεια, φίλους ή σχολείο εμφάνισαν σημαντικά μειωμένα συμπτώματα τόσο ΜΤΣ όσο και αϋπνίας. Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι η στήριξη του περιβάλλοντος λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι στο τραύμα.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι ψυχικές πληγές μιας τέτοιας καταστροφής δεν εξαφανίζονται με τον χρόνο. Αντιθέτως, πολλές φορές γίνονται εντονότερες στην ενήλικη ζωή, εάν δεν υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση.
Η ομάδα των επιστημόνων, με επικεφαλής παιδοψυχιάτρους του ΕΚΠΑ και του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία», ζητά:
• μακροχρόνια ψυχολογική στήριξη των παιδιών και των οικογενειών που έζησαν την καταστροφή
• σχολικά προγράμματα παρέμβασης σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές
• ενίσχυση των κοινωνικών δομών σε περιόδους κρίσης
• πρόληψη και εκπαίδευση για την αντιμετώπιση μαζικών κρίσεων
Συγγραφείς της μελέτης:
Γιώργος Γιαννακόπουλος
Γεράσιμος Κολαΐτης
Φοίβος Ζαραβίνος-Τσάκος
Χαρά Τζαβάρα
Ασημίνα Παλαιολόγου
