Η Αγκυρα ψήφισε διάταξη που επέτρεψε τη μαζική «εισαγωγή» τουρκογενών μισθοφόρων από την Κίνα για να τους χρησιμοποιήσει στον πόλεμο εναντίον των Κούρδων
Ο τελευταίος νόμος που πέρασε από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση το 2025, ο οποίος δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Resmi Gazete) στις 31 Δεκεμβρίου, αφορά την άρση της βίζας για ταξίδια των κατοίκων της Κίνας στην Τουρκία.
- Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Το θέμα αυτό προκαλεί ερωτήματα, αλλά και εντυπώσεις, καθώς η Αγκυρα πραγματοποιεί ένα τέτοιο άνοιγμα προς την Κίνα σε μία περίοδο όπου κάθε χώρα που αναβαθμίζει τις σχέσεις της με το Πεκίνο μπαίνει στο στόχαστρο του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Η τουρκική κυβέρνηση ψήφισε τη διάταξη αυτή και μάλιστα την περίοδο των εορτασμών της αλλαγής του έτους προκειμένου να περάσει απαρατήρητο το άνοιγμα αυτό προς την Κίνα. Ποιος όμως είναι ο πραγματικός λόγος αυτής της κίνησης της Αγκυρας; Γιατί τώρα δίνεται η δυνατότητα σε Κινέζους πολίτες να ταξιδεύουν χωρίς βίζα, με ένα απλό διαβατήριο και κανέναν έλεγχο, από τη χώρα τους στην Τουρκία; Σε μία πρώτη ανάγνωση αυτό θα μπορούσε να αποδοθεί σε λόγους αύξησης του τουρισμού στην Τουρκία.
Αυτό δεν ισχύει, καθώς οι επιδιώξεις του Ρ. Τ. Ερντογάν είναι σκοτεινότερες και έχουν να κάνουν με την υλοποίηση της στρατηγικής της Αγκυρας στην περιοχή, η οποία όμως περνά μέσα από την αύξηση των τουρκικών δυνατοτήτων σε «σκληρή ισχύ» και συγκεκριμένα του στρατού των proxies, που διαθέτει στα χέρια της η Τουρκία, για να στραφεί εναντίον των Κούρδων, αλλά και άλλων μετώπων της περιοχής. Σημειώνεται ότι η Τουρκία από το 2013 εφαρμόζει το σύστημα της ηλεκτρονικής βίζας (e-viza) για 98 χώρες, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Κίνα, η Ν. Κορέα κ.λπ. Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες των χωρών αυτών μπορούν να πραγματοποιούν τις σχετικές διαδικασίες απόκτησης βίζας με ηλεκτρονικό τρόπο και αποφυγή της σχετικής γραφειοκρατίας για ταξίδια στην Τουρκία.
Ομως με τη νέα ρύθμιση, η οποία ισχύει πλέον από τις 2 Ιανουαρίου 2026, η Τουρκία αφαιρεί μόνο την Κίνα από τη λίστα των χωρών της εφαρμογής «e-viza» (ηλεκτρονική βίζα) για να διευκολύνει τη μετάβαση των πολιτών της Κίνας στην Τουρκία. Η Αγκυρα χρειάζεται ξένους μισθοφόρους (proxies) για να τους χρησιμοποιήσει στα ανοιχτά ή στα υπό διαμόρφωση νέα μέτωπα συγκρούσεων στην περιοχή. Δεν αναφερόμαστε μόνο στο θέμα της αντιμετώπισης του κουρδικού στοιχείου της ευρύτερης περιοχής, αλλά και στην αντιμετώπιση του Ισραήλ και άλλων μετώπων που τυχόν θα προκύψουν…
Από την περιοχή Sincan της Κίνας, όπου κατοικούν οι τουρκικής καταγωγής Ουιγούροι, προέρχεται μεγάλος αριθμός τζιχαντιστών οι οποίοι είναι ενταγμένοι στον στρατό του Αλ Σάρα (πρώην Τζολάνι), δηλαδή στις τάξεις της Hayat Tahrir Al Sham (HTS). Αυτοί οι τουρκογενείς μισθοφόροι από την Κίνα μάχονται με τις δυνάμεις του Συριακού Στρατού υπό τη σημαία του Ισλαμικού Κόμματος του Τουρκιστάν (Turkistan Islamic Party) και υπό την ηγεσία του Αμντούλ Χακ Αλ Τουρκιστανί (Abdul Haq Al Turkistani).
Ο στρατός αυτών των τουρκικής καταγωγής Κινέζων Ουιγούρων αριθμεί περίπου 15.000 τζιχαντιστές, οι οποίοι μάχονται στη Συρία περίπου από το 2011 με την Al Nusra – HTS του Αλ Σάρα εναντίον των δυνάμεων του Ασαντ στο παρελθόν και των Κούρδων της Συρίας στην παρούσα περίοδο. Ο αριθμός αυτός κρίνεται ιδιαίτερα μεγάλος εάν ληφθεί υπόψη ότι ο συνολικός στρατός του συριακού καθεστώτος αριθμεί περίπου 43.000 τζιχαντιστές, έναντι των περίπου 100.000 εκπαιδευμένων και άρτια εξοπλισμένων Κούρδων της Συρίας (Δημοκρατικές Δυνάμεις Συρίας – ΔΔΣ).
Η τουρκική πλευρά αντιλαμβάνεται ότι για να αλλάξει την ισορροπία ισχύος και να έχει το πάνω χέρι έναντι των Κούρδων για την επιβολή των σχεδίων της στη Συρία θα πρέπει να αυξήσει τον αριθμό των τζιχαντιστών στη Συρία. Και όπως φαίνεται από το σχετικό διάταγμα, η Κίνα αποτελεί μία πολύ καλή δεξαμενή τζιχαντιστών, τους οποίους μπορεί να χρησιμοποιήσει η Αγκυρα και σε άλλα μέτωπα-χώρες. Ολοι αυτοί οι τουρκικής καταγωγής Κινέζοι τζιχαντιστές πέρασαν την τελευταία 15ετία στη Συρία μέσω της Τουρκίας. Το ίδια σκοπεύει να κάνει η Αγκυρα και τώρα.
Αυτοί προέρχονται από την αυτόνομη περιοχή Sincan της δυτικής Κίνας και στο παρελθόν αποτέλεσαν σημείο διαμάχης μεταξύ του Πεκίνου και της Αγκυρας, καθώς η κυβέρνηση Ερντογάν πολλές φορές εμφανίστηκε ως ο προστάτης τους έναντι της σφιχτής πολιτικής ελέγχου που εφαρμόζει η Κίνα ειδικά για τους Ουιγούρους Τούρκους. Το Sincan έχει πληθυσμό 26 εκατ., ενώ οι τουρκογενείς Ουιγούροι αποτελούν περίπου το 45%, με τον πληθυσμό τους να φτάνει τα 12 εκατ. Η περιοχή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κίνα, καθώς είναι ιδιαίτερα πλούσια σε υπέδαφος (ουράνιο, σπάνιες γαίες, φυσικό αέριο κ.λπ.), ενώ από εκεί διέρχονται όλοι οι στρατηγικής σημασίας άξονες και οδοί για τη σύνδεση της Κίνας με τη Δύση.
Ο παράγοντας Τραμπ
Με τη νέα διάταξη δεν επωφελείται μόνο η Τουρκία, αφού έχει εξασφαλίσει μία δεξαμενή ξένων τζιχαντιστών μισθοφόρων τους οποίους θα χρησιμοποιεί στα μέτωπα που επιθυμεί, αλλά και η Κίνα, καθώς διευκολύνεται η εκκένωση της στρατηγικής περιοχής του Sincan από τρομοκρατικά στοιχεία τουρκικής καταγωγής, τα οποία απασχολούν πολύ συχνά τις κινεζικές δυνάμεις ασφαλείας.
Το ερώτημα όμως είναι πώς θα αντιδράσει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει στοχοποιήσει την Κίνα αλλά και κάθε άλλη χώρα η οποία επιδιώκει συνεργασία με το Πεκίνο, οικονομική, εμπορική, ενεργειακή κ.λπ. Και μάλιστα σε μια περίοδο όπου ο Τούρκος πρόεδρος επιχειρεί άνοιγμα προς τις ΗΠΑ, με σκοπό την εξασφάλιση υποστήριξης για την υλοποίηση της στρατηγικής της στην περιοχή και ιδιαίτερα για την αναχαίτιση της ισραηλινής απειλής και του σχεδίου αυτονόμησης των Κούρδων.
* Αντιστράτηγος ε.α.
