Η Γαλλία βρίσκεται μπροστά σε ένα πρωτόγνωρο πολιτικό ρήγμα, καθώς η επέλαση των κέντρων δεδομένων (data centres) μετατρέπεται σε κεντρικό επίδικο των δημοτικών εκλογών, προκαλώντας κύμα λαϊκής οργής που απειλεί να ανατρέψει τους σχεδιασμούς των τεχνολογικών κολοσσών.
Στην πόλη Λε Μπουρζέ, έξω από το Παρίσι, ο υποψήφιος Σοφιάν Μιλους, πρώην πρωταθλητής του τζούντο που ηγείται πράσινου ψηφοδελτίου, δίνει τον τόνο μιας αντίστασης που εξαπλώνεται σε όλη τη χώρα. Ο Μιλους καταγγέλλει ότι η νέα αυτή «βιομηχανία 4.0» δεν είναι παρά μια παγίδα που επιδεινώνει τις θερμικές νησίδες και την ηχορύπανση, χωρίς να προσφέρει τίποτα στην τοπική κοινωνία. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά στο Reuters, «χάσαμε μια βιομηχανία που μας έδινε τα προς το ζην, ακόμα και αν ρύπανε, και τώρα αντιμετωπίζουμε αυτή τη νέα “βιομηχανία 4.0” που δεν δημιουργεί θέσεις εργασίας για τους κατοίκους».
Η οργή του αντανακλά το αίσθημα εγκατάλειψης των εργατικών προαστίων, όπου οι παλιές παραγωγικές μονάδες κλείνουν η μία μετά την άλλη, δίνοντας τη θέση τους σε σιδερένια κουτιά γεμάτα διακομιστές που εξυπηρετούν την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά αφήνουν τους ντόπιους στο περιθώριο.
Παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει αναγάγει τα data centres σε εθνική προτεραιότητα, δηλώνοντας πέρυσι πως η Γαλλία «επέστρεψε στον αγώνα της Τεχνητής Νοημοσύνης» με επενδύσεις ύψους 109 δισεκατομμυρίων ευρώ, η βάση της κοινωνίας βράζει.
Οι ανησυχίες για την υπερφόρτωση του ηλεκτρικού δικτύου, τη ρύπανση και την κυριαρχία της αμερικανικής Big Tech μετατρέπουν τις κάλπες της 15ης και 22ας Μαρτίου σε ένα άτυπο δημοψήφισμα. Από τη Μασσαλία μέχρι το Μπορντό, υποψήφιοι σε τουλάχιστον δέκα πόλεις ζητούν μορατόριουμ ή πλήρη διαφάνεια, καθώς βλέπουν τον δημόσιο χώρο και την ενέργεια να θυσιάζονται στον βωμό του ψηφιακού κέρδους. Στη Μασσαλία, ο αριστερός υποψήφιος Σεμπαστιέν Μπαρλές επισημαίνει τον παραλογισμό της κατάστασης, τονίζοντας πως «έχουμε σημαντικές ανάγκες σε ηλεκτρική ενέργεια – τροφοδοσία πλοίων στην αποβάθρα, εγκαταστάσεις επισκευής πλοίων – και αυτά τα data centres καταναλώνουν ένα μεγάλο μερίδιο της διαθέσιμης ισχύος».
Η κατάσταση αυτή δεν είναι γαλλική ιδιαιτερότητα, αλλά αντικατοπτρίζει ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό κίνημα κατά της «ψηφιακής ρύπανσης». Στην Ιρλανδία, τα data centres καταναλώνουν ήδη το 22% της εθνικής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ στη Βρετανία οι κάτοικοι προσφεύγουν στη δικαιοσύνη κατά έργων που αγνοούν τις κλιματικές επιπτώσεις. Ο Κρις Άνταμς, διευθυντής του Green Web Foundation, περιγράφει μια βιομηχανία που λειτουργεί ανεξέλεγκτα, σημειώνοντας ότι «πρόκειται για μια αρρύθμιστη βιομηχανία που τώρα αναστατώνει τους ανθρώπους σε όλο το πολιτικό φάσμα».
Την ίδια στιγμή, η γαλλική κυβέρνηση επιχειρεί να παρακάμψει τις τοπικές αρχές μέσω νομοσχεδίου που χαρακτηρίζει αυτά τα έργα ως «εθνικού ενδιαφέροντος», μια κίνηση που ακαδημαϊκοί και ακτιβιστές όπως ο Άντονι Ντεβιλέ καταγγέλλουν ως πλήγμα στη δημοκρατία. Όπως προειδοποιεί ο ίδιος, «με την άνοδο της Τεχνητής Νοημοσύνης, νομίζω ότι η συζήτηση θα γίνει πανταχού παρούσα εδώ», καθώς οι πολίτες αρνούνται να γίνουν οι σιωπηλοί θεατές μιας ανάπτυξης που τους στερεί το ρεύμα, τη γαλήνη και, τελικά, το μέλλον τους.
